Uciekinierzy z Ukrainy niecierpliwie czekali na polską specustawę legalizującą ich pobyt. Problem w tym, że obejmuje ona głównie tych, którzy przedostali się bezpośrednio ze swojej ojczyzny. Spod jej działania wyłączeni są np. rodzice dziecka z ukraińskim obywatelstwem, którzy sami go nie mają. Polscy urzędnicy zapewniają, że działa tu ochrona czasowa, ale jej przepisy - zdaniem prawników - są nieprecyzyjne.

Specustawa zakładająca m.in. uproszczoną legalizację pobytu obywateli Ukrainy, którzy przedostali się do Polski szukając schronienia przed wojną, nie obejmuje osób, które ubiegają się o status uchodźcy. Można jednak - zgodnie z jej zapisami taki wniosek lub deklarację wycofać. Urząd do Spraw Cudzoziemców informuje, że wystarczy zrobić to pisemnie.

Rosja, która następniego dnia po napaści na Ukrainę została zawieszona w prawach członka Rady Europy, złożyła oświadczenie o wystąpieniu z tej organizacji. Uznawane jest to za posunięcie wyprzedzające prawdopodobne wykluczenie Rosji z Rady Europy w wyniku jej agresji na Ukrainę. Rada Europy skupia prawie wszystkie państwa Europy oraz kilka państw spoza tego kontynentu.

Rządowe rozporządzenie w sprawie maksymalnej wysokości świadczenia pieniężnego przysługującego z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy zostało opublikowane we wtorek w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z nim, maksymalna wysokość wypłacanego świadczenia to 40 zł za osobę dziennie.

Narodowość lub obywatelstwo nie mogą być przesłankami do przyjmowania pacjentów poza kolejnością, każdy pacjent ma prawo, aby o kolejności jego dostępu do świadczeń medycznych w placówkach medycznych decydowały kryteria medyczne, stan zdrowia oraz miejsce na liście oczekujących. Takie stanowisko Narodowy Fundusz Zdrowia i Rzecznik Praw Pacjenta ogłosili w sprawie świadczenia usług dla uchodźców z Ukrainy.

Osoby, które przebywają na terytorium Unii Europejskiej, mogą korzystać z praw, jakie daje im RODO - informuje Urząd Ochrony Danych Osobowych. I podkreśla, że z tej ochrony i wynikających z RODO uprawnień mogą korzystać również uciekinierzy z będącej celem rosyjskiej agresji Ukrainy.

Darowizny przekazywane na cele charytatywne można odliczyć w rocznym rozliczeniu PIT. Wpłaty przekazane w tym roku, będzie można rozliczyć jednak dopiero w zeznaniu podatkowym składanym w przyszłym roku. Już teraz jednak można wesprzeć fundacje i stowarzyszenia, niosące pomoc Ukraińcom, przekazując im 1 proc. podatku.

Wielu właścicieli wynajmuje mieszkania obywatelom Ukrainy, albo je użycza. Jaka forma umowy jest najlepsza?  Prostej odpowiedzi nie ma. Każdy prawnik powie, że "to zależy". Przede wszystkim istotne jest to, czy wynajmuje się lokal w celach zarobkowych, czy też, by pomóc. W pierwszym przypadku właściwszy będzie najem, w drugim - użyczenie lub prekarium. 

Właściciele mieszkań będą mogli liczyć na refundację kosztów utrzymania uchodźców, których przyjmą pod swój dach. Wsparcie wyniesie dziennie 40 zł od osoby za dzień i będzie ograniczone w czasie. Można na nie liczyć przez 60 dni. Tylko nieliczni będą mogli przedłużyć ten okres. Nikłe są też szanse, by wnioski można było składać już od środy, jak zapowiada rząd.

Proces nadawania PESEL uchodźcom z Ukrainy rozpocznie się w środę 16 marca. Wąskim gardłem może być niewystarczająca liczba urzędników, których można oddelegować do tego zadania i czytników do pobierania odcisków palców. W gminach wiejskich problemem jest dostęp do fotografa, który zrobi zdjęcie biometryczne. Rząd i samorządowcy obawiają się również, że wszyscy nagle ruszą do urzędów.

Prawie 60 proc. przedsiębiorców spodziewa się negatywnego wpływu wojny w Ukrainie na działalność ich firm, a ponad 40 proc. jest przekonanych, że skutki konfliktu nie będą bardzo odczuwalne. Większość firm nie obserwuje odpływu pracowników z Ukrainy – wynika z ankiety przeprowadzonej wśród firm zrzeszonych w Konfederacji Lewiatan.

Bezpłatna komunikacja miejska, zerowe stawki opłat za postój samochodów w strefie płatnego parkowania, ulgi i zwolnienia do miejskich basenów, pomoc w zatrudnieniu - to inicjatywy miast, które mają pomóc uchodźcom z Ukrainy. Niektóre samorządy nie czekając na rządowe przepisy decydują się same wesprzeć obywateli, którzy przyjęli uciekinierów pod swój dach.

Do Polski z Ukrainy trafiają głównie matki z dziećmi. Wiele z nich wymaga hospitalizacji lub ma choroby przewlekłe. Polska powinna też się spodziewać wielu zranionych przez działania wojenne. Nasz system ochrony zdrowia nie jest jednak przygotowany na tysiące nowych pacjentów. Brakuje lekarzy, ale i łóżek, zwłaszcza pediatrycznych. Potrzebujemy wsparcia z Unii i USA.

Obowiązująca już ustawa o pomocy dla obywateli Ukrainy, którzy schronili się w Polsce przed wojną, zawiera też furtkę dla tych, którzy po przekroczeniu granicy złożyli wnioski o status uchodźcy lub zadeklarowali ich złożenie. Będą mogli skorzystać z uproszczonej legalizacji pobytu na 18 miesięcy, jeśli wycofają taki wniosek lub deklaracje.

W ciągu kilku godzin ustawa o pomocy dla obywateli Ukrainy została podpisana przez prezydenta i ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Regulacja wprowadza uproszczoną legalizację pobytu, rejestracje przez gminy, numer PESEL, ułatwienia w zatrudnieniu, 500 plus i pakiet świadczeń socjalnych, ale - co ważne - dla obywateli Ukrainy, którzy przedostali się do Polski bezpośrednio ze swojej ojczyzny.

Wystarczy powiadomienie powiatowego urzędu pracy, wysłane przez podmiot powierzający wykonywanie pracy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego praca.gov.pl, w ciągu 14 dni od podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy, by legalnie przebywający w Polsce uchodźca mógł zostać zatrudniony – przewiduje ustawa, którą w sobotę ostatecznie uchwalił Sejm.

Uchodźcy z Ukrainy będą uprawnieni do opieki medycznej obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim przysługuje on osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Nie będą mieli prawa do leczenia i rehabilitacji uzdrowiskowej. Przewiduje to uchwalona ostatecznie w sobotę przez Sejm ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Od środy 16 marca Polacy, którzy przyjęli pod swój dach obywateli Ukrainy uciekających przed wojną, będa mogli występować o refinansowanie kosztów ich utrzymania. Chodzi o 40 zł dziennie i na osobę. Takie wsparcie jest przewidziane na dwa miesiące, wzór wniosku ma być znany najpóźniej w poniedziałek.

Przy okazji niesienia pomocy Ukrainie Sejm zdecydował też o zwolnieniu z odpowiedzialności za nietrafione decyzje państwowe podmioty gospodarcze i urzędników. Wywołało to kontrowersje, jako regulacja nieuzasadniona i niedopuszczalna w ustawie poświęconej zupełnie innym sprawom. Senat w piątek wykreślił te przepisy, a w Sejmie w sobotę nie znalazła się większość dla odrzucenia tej poprawki.

Świadczenia rodzinne, 500 plus, dobry start oraz rodzinny kapitał opiekuńczy, ewentualnie dofinansowanie opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna – taką pomoc dla rodzin z dziećmi, uchodźców z Ukrainy przewiduje uchwalona w sobotę ostatecznie przez Sejm ustawa. Prawnicy studzą emocje. Pomagać trzeba, ale z uwzględnieniem hierarchii potrzeb, współpracą z partnerami ukraińskimi i z rozwagą w wydawaniu pieniędzy - mówią.