Rząd przygotowuje się do uruchamia systemu, który ma ułatwić relokację uciekinierów z Ukrainy po całym kraju. Jego elementem będzie aktualizowana baza wolnych miejsc zbiorowego zakwaterowania, system komunikacji wahadłowej i wcześniejsze powiadomienia o transportach uchodźców. System ma pomóc przygranicznym miastom w lubelskim, podkarpackim i Warszawie. Od wielu dni apelują o to samorządowcy.

Sytuację ukraińskich kobiet i dzieci, uciekających przed wojną, próbują wykorzystywać handlarze ludźmi - to sygnały, które już płyną z granicy. Rząd zakasał więc rękawy i specustawą chce zaostrzyć kary m.in. za nakłanianie do prostytucji, ale i utrudnianie korzystania z mieszkania. Ma to obowiązywać w czasie trwania konfliktu zbrojnego. Zdaniem prawników to sprawców nie odstraszy, a problem powinny rozwiązać służby i prokuratura.

Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu jest jednym z ośrodków wyznaczonych przez rząd do zaopatrzenia medycznego ofiar wojny. Do placówki trafili już pierwsi pacjenci - to dzieci walczące z nowotworami. Na razie więc nie są to ranni, ale widząc bestialskie ataki rosyjskiego wojska na zwykłych ludzi, trzeba się liczyć z tym, że to tylko kwestia czasu - mówi rektor prof. Piotr Ponikowski.

Przybywający do Polski obywatele Ukrainy, którzy mają dzieci w wieku szkolnym mogą skorzystać z polskiego systemu edukacji. Gdy przybędą do Polski, powinni zgłosić się do szkoły w rejonie, w którym zamieszkują. Jeśli chodzi o szkołę podstawową – do urzędu gminy, jeśli chodzi o szkołę średnią – do starostwa powiatowego - poinformował wiceminister edukacji i nauki Dariusz Piontkowski.

Nawet jeśli polski ochotnik uzyska zgodę ministra na podjęcie służby w obcym wojsku, to nie rodzi to odpowiedzialności polskich organów za następstwa jej podjęcia – mówi dr Piotr Łubiński z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Oznacza to, że taki ochotnik nie może korzystać z uprawnień przewidzianych dla weteranów wojennych. Ale w razie dostania się do niewoli, osobie takiej przysługują prawa jeńca.

Osoby uciekające przed wojną coraz częściej mają problemy z dostępem do własnych środków zgromadzonych na ukraińskich rachunkach bankowych. Możliwość korzystania z kart płatniczych wydanych przez dany bank na Ukrainie jest aktualnie uzależniona od jego działalności. Polskie banki natomiast wprowadzają coraz więcej ułatwień dla uchodźców z Ukrainy.

Dziś w Polsce w wieku szkolnym jest ponad 500 tys. dzieci ukraińskich uchodźców, na ten moment do szkół w Polsce zapisało się 11, 5 tys. - poinformował w środę w Warszawie minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek. W tym tygodniu parlament zakończyć ma prace nad specustawą, która ma zapewnić systemową pomoc Ukraińcom, nie wiadomo jednak, czy będzie ona wystarczająca.

Adaptacja obiektów niemieszkalnych, takich jak m.in. hale wystawiennicze, biura czy obiekty sportowe na tymczasowe schronienie uchodźców, nie wymaga przeprowadzenia procedur budowlanych - uznał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Część prawników uważa, że to dobra decyzja, bo w kryzysie uchodźczym dodatkowe formalności stanowią utrudnienie. Inni, że naraża to bezpieczeństwo lokowanych w nich osób i wymaga regulacji w specustawie.

Wybuch wojny w Ukrainie spowodował, że wielu polskich pracodawców zdecydowało się wesprzeć finansowo zatrudnianych przez siebie Ukraińców. Wypłacają im zapomogi finansowe, które mają przynajmniej częściowo pomóc w tym trudnym czasie. Mają jednak wątpliwości, jak tę pomoc traktować. Dotyczą one wykazywania przychodu do opodatkowania u pracowników, ale też firmowych kosztów podatkowych.

W Polsce już pracuje 600 lekarzy z Ukrainy, ale będzie mogło więcej. Ich pomoc jest bardzo potrzebna, bo nasz system ochrony zdrowia już od lat boryka się z niedoborem medyków, a pacjentów przybędzie. Ale specustawa dotycząca legalizacji w Polsce obywateli z Ukrainy nie rozwiązuje dobrze wszystkich problemów. Z jednej strony zwalnia ich z obowiązku znajomości języka polskiego, z drugiej nie zobowiązuje do jego nauki.

Do projektu specustawy o pomocy uchodźcom z Ukrainy rząd wrzucił przepisy o zarządzaniu kryzysowym, dające premierowi możliwość wydawania poleceń jednostkom samorządu terytorialnego. Mają podlegać natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia lub ogłoszenia. Przepis ten niepokoi samorządy, bo obawiają się, że nawet gdy minie kryzys uchodźczy, przepis może być wykorzystywany w każdej innej sytuacji.

Brutalna agresja Rosji na Ukrainę w dramatycznym świetle postawiła sprawę włączenia Ukrainy do Unii Europejskiej. Wobec takiej sytuacji państwa członkowskie powinny nadać jej status kandydata do członkostwa. Towarzyszyć temu musi „kompleksowy, konkretny i efektywny plan włączenia Ukrainy do Unii”. Może on zostać ustanowiony w oparciu o istniejące instrumenty układu stowarzyszeniowego - uważają byli ambasadorowie RP .

Nawet 25 lat pozbawienia wolności za zmuszanie do prostytucji i tyle samo za czerpanie z niej korzyści finansowych jeśli pokrzywdzonym jest dziecko - to przykładowe propozycje zaostrzenia kar, które znalazły się w autopoprawce do ustawy o wspieraniu obywateli Ukrainy, uciekających przed wojną. Problem jest realny, bo pojawia się coraz więcej sygnałów, że trudną sytuację Ukrainek i ukraińskich dzieci próbują wykorzystać handlarze ludźmi.

Firma doradcza PwC uruchomiła pomocową infolinię dla Ukraińców. Pod specjalnym numerem telefonu eksperci po polsku, ukraińsku i angielsku będą doradzać w szczególności w kwestiach związanych m.in. z legalizacją pobytu i zatrudnienia w Polsce i formalnościami związanymi z tranzytem do innych krajów Unii Europejskiej.

W Polsce przebywa już ponad milion obywateli Ukrainy, którzy uciekli przed wojną, głównie kobiet i dzieci. W Sejmie toczą się prace nad specustawą, która pozwoli m.in. na zalegalizowanie ich pobytu w naszym kraju. Problem w tym, że projekt nie zawiera specjalnych przepisów, które by pozwoliły przyspieszyć szczepienia wśród przybyłych. 

Komisja Europejska rozważa złagodzenie przepisów dotyczących pomocy państwa dla firm dotkniętych sankcjami nałożonymi przez UE na Rosję. To będzie drugi tego typu przypadek. Dwa lata temu poluzowała niektóre przepisy dotyczące pomocy państwa dla przedsiębiorców dotkniętych pandemią, co umożliwiło państwom unijnym wpompowanie miliardów euro w swoje firmy.

Już 40 proc. firm w Polsce uważa, że wojna może być pośrednim lub bezpośrednim zagrożeniem dla ich bieżącego funkcjonowania. 28 proc. przedsiębiorców już teraz odczuwa skutki wojny przez np. komplikacje w dostawie surowców lub produktów. Najbardziej zagrożenie odczuwa sektor budowlany i TSL. Zdaniem biznesu, jest już duża niepewność, ale nie ma jeszcze powodów do paniki.

Powstał specjalny portal internetowy dla osób, które potrzebują konsultacji lekarskiej, przerwały leczenie na Ukrainie, którym kończą się leki. W razie konieczności chory otrzyma tą drogą także skierowanie do szpitala. Na stronie mogą się ogłaszać zarówno lekarze oferujący darmową pomoc, jak i osoby uciekające z Ukrainy.

Rząd zapowiada ułatwienia w zatrudnianiu uciekających z Ukrainy, ale jednocześnie chce, by minister rodziny i polityki społecznej mógł w rozporządzeniu określić liczbę takich osób, którym dany pracodawca będzie mógł powierzyć wykonywanie pracy. Parytet ma być ustalany w stosunku do liczby wszystkich zatrudnionych. Ma to być mechanizm zabezpieczający lokalne rynki pracy przed zastępowaniem Polaków tańszymi Ukraińcami.

Rząd i samorządy wciąż negocjują warunki, na jakich ma odbywać się pomoc uciekinierom wojennym z Ukrainy. Punktem spornym jest zakres obowiązków, jakie przejmą jednostki samorządu terytorialnego, oraz sposób finansowania zadań. Aby gminy mogły wdrożyć jakąkolwiek pomoc, musi najpierw powstać elektroniczna baza rejestrowa. Rząd zapewnia, że samorządy otrzymają dostęp do rejestru.