Są osoby, które za życia swój pogrzeb planują w najdrobniejszych szczegółach – od stroju, po projekt nagrobka. Większość jednak o tych sprawach nie myśli, pozostawiając podejmowanie decyzji najbliższym. To może się zemścić – w skrajnych przypadkach skończy się utratą grobu lub przeniesieniem rodzinnego sporu na wokandę sądową.

Powołanie osoby fizycznej na funkcję kuratora wbrew jej woli może stanowić ważny powód do zwolnienia jej z tej funkcji przez sąd rejestrowy - tak stanowi uchwała trzech sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Sąd zastosował tu analogię do funkcji opiekuna z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Szpital nie ma prawnych możliwości przymuszenia rodziny pacjenta do opieki nad nim. Po zakończeniu leczenia szpitalnego, w sytuacji, gdy rodzina pacjenta małoletniego lub osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji nie odbiera jej z placówki, szpital zawiadamia właściwą gminę, organizując przewóz na do miejsca zamieszkania lub pobytu pacjenta.

Skarga nadzwyczajna dotyczyła postanowienia sądu okręgowego, który uchylił decyzję sądu niższej instancji oddalającą wniosek ojca o powrót dwójki dzieci do Wielkiej Brytanii i nakazał ich wydanie. SN uznał, że sąd ten naruszył konstytucyjną zasadę ochrony dobra dziecka. Wskazał równocześnie, że powrót do kraju, w którym się nie wychowywały byłby dla nich szkodliwy.

Policjant już wkrótce będzie mógł nie tylko nakazać sprawcy przemocy domowej natychmiastowe opuszczenie mieszkania, ale także zakazać mu zbliżania się i kontaktowania z osobami, które krzywdził. Możliwe będzie też zakazanie mu, przykładowo, wchodzenia do szkoły czy miejsca pracy, w których przebywają. Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości ma wkrótce trafić do opiniowania.

W niedzielę 19 września weszła w życie nowelizacja Kodeksu cywilnego, która zakłada, że najbliższej rodzinie osoby trwale poszkodowanej może przysługiwać zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej. Wcześniej problem próbowano nieskutecznie rozwiązać w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Odebranie przez sąd matce opieki nad dziećmi, ograniczenie jej praw rodzicielskich i przekazanie dzieci pod opiekę ojca ze względu na związek matki z inną kobietą, stanowiło dyskryminację ze względu na orientację seksualną i naruszenie prawa matki i dziecka do poszanowania życia rodzinnego - stwierdził 16 września Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie przeciwko Polsce.

Ułatwienia w tworzeniu nowych rodzin zastępczych, wyższe wynagrodzenia, a także zmiany w kierunku deinstytucjonalizacji pieczy, w tym wprowadzenie zakazu tworzenia nowych placówek opiekuńczo-wychowawczych - to najważniejsze założenia projektu nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Projekt jest obecnie w konsultacjach.

Długi alimentacyjne przekraczają już 10 mld zł, a z zapłatą alimentów zalega ponad 251 tys. osób - wynika z badania przeprowadzonego przez Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i Stowarzyszenie Dla Naszych Dzieci. Ponad połowa rodziców, którzy opiekują się dziećmi i nie otrzymują alimentów, ocenia, że mają one zdecydowanie gorsze warunki do nauki niż ich rówieśnicy.

Uprawniony do zachowku powołany do dziedziczenia ponosi odpowiedzialność za zapisy zwykłe i polecenia tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość tego udziału spadkowego - taka uchwałę podjął Sąd Najwyższy. I dodał, że podstawą do obliczenia należnego uprawnionemu zachowku jest udział spadkowy z uwzględnieniem także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili,

Samodzielne roszczenie o zapłatę ubezpieczenia na życie przez spadkobiercę byłoby możliwe i weszłoby w skład spadku, gdyby zdarzeniem ubezpieczeniowym nie była śmierć - orzekł Sąd Najwyższy. I dodał, że gdy roszczenie powstaje dopiero po zgonie ubezpieczonego, to nie może przysługiwać wcześniej, a tym samym nie może przysługiwać następcy prawnemu.

Powołanie do spadku wpływa na przebieg procedury insolwencyjnej prowadzonej w stosunku do osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Okazać się może, że będący nie tylko w przymusowym położeniu, ale dodatkowo pogrążony w żałobie upadły, napotka kolejne perturbacje - tym razem w prowadzonym wobec niego postępowaniu upadłościowym

Aby dobrze rozstrzygnąć sprawęw w sądzie rodzinnym, musimy umieć rozmawiać z dziećmi, osobami chorymi psychicznie lub uzależnionymi. Nie każdy sędzia ma takie kompetencje i nie sądzę, aby każdy mógł nauczyć się tego na szkoleniach – mówi Dorota Hildebrand– Mrowiec, sędzia Sądu Rejonowego w Zamościu, prezes Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce.

Sędziowie rodzinni uważają, że są szczególnie narażeni na stres i wypalenie zawodowe. Problem w tym, że tych którzy odchodzą, nie ma kto zastąpić. Zdaniem części prawników sytuację pogarsza fakt, że w sprawach rodzinnych i tych dotyczących nieletnich nie mogą orzekać asesorzy. Inni uważają jednak, że jest to zasadne, bo wiedza prawnicza w tym przypadku nie wystarczy, potrzebne są też doświadczenie życiowe, otwartość i umiejętności miękkie.

Według sędziów w wydziałach rodzinnych - tak źle jak teraz, jeszcze nie było. Widać to także po ministerialnych statystykach. Z roku na rok wrasta liczba wakatów, ale i obłożenie pracą poszczególnych sędziów. Do tego dochodzi silna presja, bo sprawy rodzinne pozostają w centrum uwagi mediów i rządzących. Eksperci mówią wprost - jeśli nic się nie zmieni, za kilka lat nie będzie miał kto tam orzekać.

Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z czerwca 2020 r., na mocy którego matka została zobowiązana do powrotu 3-letniego syna do Niemiec, bądź wydania go jego ojcu. Sąd Najwyższy je uchylił i skierował sprawę do ponownego rozpoznania. Prokurator Generalny podnosił, że sąd nie uwzględnił dobra dziecka, bo nie sprawdził, jakie skutki wywrze na nim powrót do ojca.

W stanie prawnym po zmianie Kodeksu postępowania cywilnego z 4 lipca 2019 r., sprawa o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych z powództwa małoletniego dziecka przeciwko rodzicowi, w której wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych, nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym - brzmi uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyższego.

Wprowadzenie nowego świadczenia kierowanego do rodzin z dziećmi – 12 tys. złotych na drugie i kolejne dziecko w wieku od 12 do 36 miesiąca życia - przewiduje projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym. Przygotowywane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2022 roku.

Brak jakiejkolwiek możliwości prawnego uznania związków jednopłciowych stanowi naruszenie prawa do poszanowania życia rodzinnego osób nieheteroseksualnych - stwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 13 lipca 2021 r. dotyczącym Rosji. Polska także rażąco narusza standardy konwencyjne, a potwierdzenie tego faktu wyrokami Trybunału w Strasburgu jest jedynie kwestią czasu.

Ograniczenie praw rodzicielskich i odebranie prawa kontaktu z dziećmi osobie transpłciowej ze względu na przeprowadzoną korektę płci biologicznej stanowiło naruszenie prawa do poszanowania życia rodzinnego oraz dyskryminację - uznał Europejski Trybunał Praw Człowieka. Sprawa dotyczy Rosji, ale sytuacja osób transpłciowych w prawie polskim jest także trudna.