Aktualności - Samorząd i administracja

Sądy odsłaniają koszty gospodarki łowieckiej

Środowisko Finanse publiczne Administracja publiczna

Nadzór nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego sprawuje minister klimatu i środowiska, ale PZŁ uważa, że nie ma obowiązku przekazania ministrowi sprawozdań finansowych i ich nie przekazuje. Nie podaje ich również do publicznej wiadomości, mimo że wykonuje zadania publiczne, związane z prowadzeniem gospodarki łowieckiej. W wojewódzkich sądach administracyjnych Związek coraz częściej przegrywa spory o jawność.

17.01.2026

Koniec „kobiety” i „mężczyzny” w akcie małżeństwa. Nowe wzory dokumentów w USC

Prawo cywilne Prawo rodzinne Administracja publiczna Prawo europejskie

Polska zmieni wzór aktu małżeństwa, zastępując określenia „kobieta” i „mężczyzna” neutralnymi „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek”. Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego umożliwi transkrypcję zagranicznych małżeństw osób tej samej płci. To wykonanie wyroku TSUE i dostosowanie prawa do ustawy krajowej i do prawa UE.

16.01.2026

Docelowo pół miliona żołnierzy - wojsko wdraża nowy Program Rozwoju Sił Zbrojnych

Wojsko Bezpieczeństwo publiczne

Docelowo Siły Zbrojne RP mają liczyć pół miliona żołnierzy, z czego 300 tys. to żołnierze w służbie czynnej (w wojskach operacyjnych i WOT), a 200 tys. to przeszkoleni rezerwiści m.in. w ramach tzw. rezerwy wysokiej gotowości, przygotowanej do szybkiego zasilenia jednostek w razie potrzeby. Jednostki WP podzielone zostaną na stopnie gotowości, powstanie jednostka do eksperymentowania z nowym sprzętem. W piątek Sztab Generalny poinformował o rozpoczęciu wdrażania nowego Program Rozwoju Sił Zbrojnych.

16.01.2026

Do obywateli dotarło już 11 mln „Poradników bezpieczeństwa”

Obrona cywilna Bezpieczeństwo publiczne

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dostarczyło już obywatelom 11 mln „Poradników bezpieczeństwa". W pierwszej kolejności poradniki otrzymały osoby zamieszkujące województwa lubelskie, podlaskie i warmińsko-mazurskie. Resort deklaruje, że do końca stycznia 2026 r. publikacja trafi do każdego polskiego domu.

16.01.2026

„Punkt schronienia” w projekcie ustawy o ochronie ludności - tylko co to jest?

Budownictwo Obrona cywilna Bezpieczeństwo publiczne

Nowa wersja projektu ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej wprowadza pojęcie „punktu schronienia” jako element infrastruktury ochronnej. MSWiA uzasadnia, że celem jest zwiększenie dostępności miejsc zapewniających podstawową ochronę. Brak formalnych procedur, minimalnych wymogów technicznych i jasnego statusu prawnego budzi poważne wątpliwości ekspertów i wojewodów.

16.01.2026

Rząd przedstawił projekt zmian we wspólnotach mieszkaniowych

Budownictwo Nieruchomości

Projektowana nowelizacja ustawy o własności lokali ma wprowadzić jasne zasady dotyczące balkonów, uprościć dochodzenie roszczeń od deweloperów, ułatwić podejmowanie uchwał w we wspólnocie. Zmiany mają doprecyzować odpowiedzialność finansową wspólnoty i właścicieli nieruchomości oraz wprowadzić sankcję dla tych, którzy nie udostępnią lokalu na potrzeby okresowych kontroli. To będzie pierwsza tak znaczna korekta przepisów, od 30 lat.

15.01.2026

Rozpatrywanie wniosków o bon ciepłowniczy już na nowych zasadach

Domowe finanse Dodatek osłonowy Energetyka

Gmina nie musi już rozpatrywać wniosków o bon ciepłowniczy, jeśli na jej terenie nie funkcjonuje wymagany system ciepłowniczy albo cena ciepła nie przekracza określonego poziomu. W takich sytuacjach organ gminy nie wydaje decyzji odmownej, a jedynie informuje mieszkańców o braku możliwości uzyskania świadczenia, publikując stosowną informację na stronie urzędu lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób. Taką zmianę niesie nowelizacja przepisów o bonie ciepłowniczym, która weszła w życie 14 stycznia 2026 r.

15.01.2026

Polisy dla sołtysów – jak gminy dostosowują się do nowych przepisów

Finanse samorządów Ubezpieczenia

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mają obowiązek kupić sołtysom polisę OC i NNW podczas wykonywania zadań inkasenta podatkowego lub przy realizacji umów związanych z mieniem komunalnym. Ustawodawca nie podał szczegółowych wymogów, co do wysokości sum gwarancyjnych ani zakresu ubezpieczeń. Samorządy zwykle decydują się na polisy o niskich sumach ubezpieczenia i podstawowym zakresie ochrony - co może okazać się istotnym problemem.

15.01.2026

ZGWRP: Podwyżki minimalnych stawek dla urzędników samorządowych to za mało

Samorząd terytorialny Finanse samorządów Prawo pracy

Związek Gmin Wiejskich RP krytykuje projekt rozporządzenia MRPiPS dotyczący wynagrodzeń pracowników samorządowych. Zdaniem Związku podniesienie minimalnych stawek nie rozwiązuje problemów strukturalnych. Organizacja domaga się systemowych zmian, które zapewnią stabilność zatrudnienia i poprawią jakość usług publicznych.

14.01.2026

Opłata turystyczna zamiast miejscowej - samorządy na tak, ale z uwagami

Turystyka Podatki i opłaty lokalne Finanse samorządów

Posłowie Lewicy zaproponowali zastąpienie dotychczasowej opłaty miejscowej (klimatycznej), łatwiejszą do egzekucji opłatą turystyczną. Nowe rozwiązanie mogłoby objąć wszystkie gminy i miasta odwiedzane przez turystów, niezależnie od walorów krajobrazowych i klimatycznych. Zwiększyłoby to budżety gmin. Samorządy popierają kierunek zmian, mają jednak uwagi do szczegółów projektu.

13.01.2026

Gmina określi zasady partycypacji inwestora w pracach nad ZPI

Budownictwo Ład Przestrzenny

Rada gminy w drodze uchwały będzie mogła wydać wytyczne dotyczące umów urbanistycznych zawieranych w procedurze sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI) – przewiduje ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

12.01.2026

Język śląski językiem regionalnym

Samorząd terytorialny

Nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego przewiduje uchwalona w piątek przez Sejm nowelizacja ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych. Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny.

12.01.2026

Ustawa o zgubach: wyższe limity, krótsze terminy, nowe obowiązki

Samorząd terytorialny Domowe finanse

Zmiana definicji „właściwego starosty”, nowe obowiązki dla starostów, zarządców budynków i przewoźników, zmodyfikowane terminy poszukiwań właścicieli zgub, wyższe progi wartości rzeczy znalezionych oraz jasne zasady postępowania z dokumentami, kluczykami i przedmiotami niebezpiecznymi – taką przebudowę ustawy o rzeczach znalezionych zaakceptował Sejm i Senat. A wszystko po to, aby zguba wróciła do właściciela.

12.01.2026

Wniosek o jakości internetu - także na papierze

Administracja publiczna

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk (na zdjęciu) wystąpił do prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Przemysława Kuny, aby obywatel mógł składać wniosek o dostęp do informacji o jakości internetu w formie papierowej. Dlatego, że obecnie, aby skorzystać z e-usługi i sprzętu pomiarowego, wniosek trzeba złożyć online. Skutkiem takiej procedury może być wykluczenie obywateli lub ich dyskryminacja.

10.01.2026

Sejm za poprawkami Senatu do nowelizacji przepisów o administracji rządowej

Administracja publiczna

Sejm opowiedział się w piątek za poprawkami Senatu do ustawy zmieniającej przepisy o funkcjonowaniu administracji rządowej, która określa podmioty mogące wykonywać zadania w zakresie równego traktowania i polityki senioralnej. Ma też zapewnić dostęp do informacji o prawie oraz o przebiegu rządowego procesu legislacyjnego w sposób uporządkowany i kompleksowy. Nowelizacja trafi teraz na biurko prezydenta.

09.01.2026

Sejm uchwalił nowelizację dotyczącą ochotniczych straży pożarnych

Administracja publiczna

W piątek posłowie jednomyślnie opowiedzieli się za nowelizacją ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy o kierujących pojazdami dotyczącą OSP, PSP, ratowników górskich oraz wodnych. Zakłada ona m.in., że quady przez nich używane mogą poruszać się jak pojazdy uprzywilejowane. Za uchwaleniem ustawy jednomyślnie zagłosowało 434 posłów. Teraz ustawa trafi do Senatu.

09.01.2026

Sejm zgodził się na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do azylu na granicy z Białorusią

Administracja publiczna Prawo europejskie

Sejm zgodził się w piątkowym głosowaniu na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Będzie ono obowiązywać od 21 stycznia przez kolejnych 60 dni. Za wnioskiem Rady Ministrów o wyrażenie zgody przez Sejm na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zagłosowało 421 posłów, 15 było przeciw. Nikt nie wstrzymał się od głosu.

09.01.2026

78 tys. zł kary za komunikat prasowy: Policja ujawniła dane wrażliwe

Policja RODO

Łącznie 78 tys. zł kary nałożył prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych na komendanta miejskiego policji w Krakowie za ujawnienie w komunikacie prasowym danych kobiety, którą w 2023 r. policja próbowała namówić do ujawnienia, kto pomógł jej w dokonaniu aborcji. Prezes UODO wytknął też brak należytego nadzoru nad procesami przetwarzania danych osobowych.

09.01.2026

Myśliwy dewizowy nie musi umieć tyle co ten z Polski

Administracja publiczna

Cudzoziemiec, który zapłaci za polowanie w Polsce, nie musi znać polskich przepisów łowieckich ani zdawać egzaminu, który jest obowiązkowy dla polskich myśliwych. Wystarczy, że ma pozwolenie na broń i strzela pod okiem członka PZŁ. To efekt przepisów umożliwiających tzw. polowania dewizowe, które - choć przynoszą dochody - budzą coraz więcej wątpliwości prawnych.

09.01.2026

Portal poparcia kandydatów coraz bliżej- Senat przyjął ustawę z poprawkami

Wybory

Senat poparł ustawę, która ma na celu utworzenia portalu umożliwiającego online udzielanie poparcia listom kandydatów do Sejmu i Parlamentu Europejskiego oraz kandydatom na Prezydenta RP i senatorów. Do nowelizacji Kodeksu Wyborczego senatorowie wprowadzili 7 poprawek o charakterze legislacyjno – redakcyjnych. Ustawa wróci teraz do Sejmu.

08.01.2026