Polska spadła o jedną pozycję, z 27 na 28 miejsce, w porównaniu do ubiegłego roku w rankingu praworządności państw organizacji World Justice Project. Najbardziej praworządne kraje to Dania, Norwegia i Finlandia, a na końcu rankingu znalazły się Wenezuela, Kambodża i Demokratyczna Republika Konga.

Odmowa wszczęcia postępowania karnego w sprawie mowy nienawiści wymierzonej w dwóch mężczyzn w związku jednopłciowym stanowiła naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego oraz dyskryminację - uznał w niedawnym wyroku Europejski Trybunał Praw Człowieka. Zdaniem Trybunału to skutek bigoterii i dyskryminacji osób nieheteroseksualnych na Litwie.

Zarażony koronawirusem prawnik lub uczestnik postępowania może uniknąć obecności w sądzie jedynie na podstawie zaświadczenia lekarza sądowego. Ale ponieważ jest ich mało i dostęp jest trudny, a specustawa nie daje podstaw do zawieszania postępowań, zarażeni ich uczestnicy mogą wirusem podzielić się z sądem, prokuratorem, świadkami i stronami postępowania - piszą adwokaci Przemysław Rosati i Michał Bieniak.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego, Izba Dyscyplinarna nie jest sądem, nie może więc orzekać. Jednak orzeka, a samorządy prawnicze stoją przed dylematem, czy honorować jej wyroki. Także te dotyczące oczywistego złamania zasad etycznych. Powstał właśnie problem z wydaleniem z zawodu adwokata - samorząd uważa, że jest ono konieczne, ale... w ocenie jego postępku uczestniczył organ, który nie jest sądem. Ta sprawa może trafić do TSUE.

Do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN wpłynęły dotąd 22 wnioski o wyłączenie sędziego rekomendowanego przez obecną KRS. Zgodnie z niedawną nowelizacją ustaw sądowych to właśnie ona ma zajmować się zarzutami dotyczącymi braku niezależności sądu, czy niezawisłości sędziego. Pełnomocnicy nie mają wątpliwości: to będzie orzekanie we własnej sprawie.

Od kilku miesięcy obowiązują kary - do pięciu lat więzienia, nie tylko dla organizatorów ale też rodziców, którzy zgodzą się na adopcję swojego dziecka naginając przepisy prawa. Miało to ukrócić nielegalne adopcje, także zagraniczne. RPO alarmuje jednak, że nadal są problemy na etapie przedsądowym - i tu konieczne są zmiany.

W przyjętej właśnie uchwale Krajowa Rada Radców Prawnych podkreśla, że próba pociągnięcia Igora Tulei, sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie, do odpowiedzialności karnej za czynności procesowe, budzi poważne wątpliwości prawne. I wskazuje, że chodzi o sprawę z wyraźnym kontekstem politycznym.

Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa sędzia Leszek Mazur uważa za prawdopodobne wykluczenie tej instytucji z Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa (ENCJ). I sugeruje, że KRS może uprzedzić tę decyzję i zdecydować o wystąpieniu z ENCJ, bo "uczestnictwo w tym stowarzyszeniu nie ma praktycznego znaczenia, ma raczej znaczenie prestiżowe".

Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku złożył zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa znieważenia funkcjonariusza publicznego. Chodzi o ataki na sędziów, w szczególności na sędzię Małgorzatę Zwierzyńską, po wyroku skazującym niemieckiego biznesmena i żonę posła PiS.

Sędziowie i prokuratorzy na mocy obowiązującej noweli ustaw sądowych - tzw. ustawy kagańcowej, mają składać oświadczenia o członkostwie m.in. w stowarzyszeniach. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że zagraża to ich prawu do prywatności i jest sprzeczne z prawem do ochrony danych osobowych.

Działająca przy polskim Sądzie Najwyższym Izba Dyscyplinarna powinna zaprzestać działalności, bo nie jest sądem w rozumieniu prawa europejskiego, a wprowadzony w Polsce system dyscyplinarny narusza standardy praworządności - uważa Komisja Europejska. Zdaniem polskiego rządu wprowadzone zmiany nie naruszają prawa unijnego.

W poniedziałek rano przed Wielką Izbą Trybunału Sprawiedliwości UE odbędzie się wysłuchanie stron w sprawie wniosku Komisji Europejskiej o tymczasowe zawieszenie działalności Izby Dyscyplinarnej polskiego Sądu Najwyższego. Jeśli Trybunał zdecyduje o zastosowaniu środków tymczasowych, izba ta będzie musiała zaprzestać działalności. Polski rząd uważa, że to niedopuszczalna ingerencja w wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego.

Jeszcze w grudniu Sąd Najwyższy orzekł, że syndyk upadłej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej nie może żądać od jej członków, by ponosili koszty strat powstałych w kasie w podwójnej wysokości, bo nie było takiej uchwały walnego zgromadzenia. Syndyk proponuje zrzeczenie się tych roszczeń, ale przeciwne stanowisko prezentuje NBP.

W 2019 r. kandydaci musieli zapłacić 1 125 zł za egzamin do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, przy czym składa się on z dwóch etapów, a do drugiego przechodzi zaledwie co piąty ze zdających. To narusza zasadę równego traktowania - ocenia RPO i wskazuje, że minister sprawiedliwości określił wysokość opłaty na "najwyższym możliwym poziomie".

Przepisy dopuszczają regulowanie kontaktów dziecka z krewnymi oraz osobami, które sprawowały pieczę nad nimi przez dłuższy czas. Zazwyczaj bliscy nie muszą inicjować procesu, aby móc spotkać się z dzieckiem. Czasami jednak to jedyna droga, by móc zobaczyć małoletnią pociechę. Sąd o kontaktach orzeknie, o ile jest to zgodne z dobrem dziecka – podkreślają eksperci.

Pozwana wydrukowała i załączyła do akt sprawy treść sms-ów wysyłanych jej przez powoda. Zdaniem Sądu Okręgowego w Toruniu nie doszło w ten sposób do naruszenia jego dóbr osobistych, bo pozwanej nie chodziło o ośmieszenie go, a tylko dochodziła w ten sposób swoich racji przed sądem.

Trybunał Konstytucyjny na 15 kwietnia wyznaczył rozprawę w sprawie nowelizacji kodeksu karnego, którą w czerwcu ubiegłego roku prezydent Andrzej Duda skierował do TK przed jej podpisaniem. Zmiany zmierzają m.in. do podwyższenia kar za wiele przestępstw, ale zarzuty prezydenta dotyczą kwestii proceduralnych.

Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze zgodził się na wszczęcie dochodzenia w sprawie domniemanych zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości w Afganistanie. Chodzi o żołnierzy amerykańskich, ale także afgańskich i talibów. W sprawie przewija się jednak też polski wątek - tajne więzienia CIA.

Zażalenia poziome od samego początku budziły duże wątpliwości i sędziów i adwokatów. Ci ostatni alarmują, że problemy mogą być m.in. przy odwołaniach dotyczących zabezpieczenia alimentów. Mało prawdopodobne by sędziowie tego samego sądu uchylali postanowienia swoich kolegów - wskazują i uczulają na to swoich klientów.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka i Press Club Polska oraz dziewięć innych organizacji pozarządowych, m.in. dziennikarzy, wydawców oraz zajmujących się wolnością słowa i prawem do informacji, zwróciły się do osób kandydujących na urząd Prezydenta RP z pytaniami dotyczącymi możliwości zniesienia art. 212 kodeksu karnego, czyli przestępstwa zniesławienia.