Wymiar sprawiedliwości w stanie częściowego zawieszenia – to, co w krótkiej perspektywie było zdroworozsądkową potrzebą, w dłuższej może ograniczyć sprawność wymiaru sprawiedliwości i utrudnić gospodarce wyjście z kryzysu - piszą Marcin Ciemiński i Ł​ukasz Piergies

Trybunał Konstytucyjny zajmie się dziś wnioskiem premiera Mateusza Morawieckiego o zbadanie zgodności z konstytucją uchwały trzech izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia, które stwierdziły, że można podważać prawo sędziów powołanych z udziałem nowej Krajowej Rady Sądownictwa do orzekania.

Mediacja, także online, jest szansą na odciążenie sądownictwa w trakcie, ale też po epidemii koronawirusa. Warunkiem jest jedynie to by przebiegała zgodnie z przepisami i zasadami. Dojrzeli do niej prawnicy, czas przekonać też społeczeństwo - mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Agnieszka Zemke-Górecka dziekan białostockiej izby i prezes Centrum Mediacyjnego przy NRA.

Sejm pracuje obecnie nad kolejną zmianą katalogu przestępstw, w których można stosować kontrolę operacyjną. Ona sama nie budzi większych wątpliwości - rozszerzenie dotyczy nowych substancji psychoaktywnych, ale w ocenie prawników czas rozważyć głębsze zmiany uwzględniające choćby współczesną technologię i problemy z kontrolą działań służb.

To co obecnie się dzieje, jeśli chodzi o alienację rodzicielską, powinno być po epidemii gruntownie przeanalizowane przez sądy pod kątem prawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej. Bo prawidłowe jej wykonywanie oznacza też umożliwienie dziecku kontaktów z drugim rodzicem - mówi adwokat Robert Ofiara.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi od obywateli i przedsiębiorców na problemy z rozpatrywaniem ich spraw przez wymiar sprawiedliwości w dobie pandemii SARS-CoV-2. Według nich - jak pisze RPO do ministra sprawiedliwości - sądy mają warunki proceduralne i techniczne do wydawania orzeczeń, ale z tego nie korzystają.

W Polsce wciąż dochodzi do naruszania praw człowieka - ogłosił w dorocznym raporcie Departamentu Stanu USA. I wskazał, że chodzi m.in. o ograniczanie przez polski rząd zakresu niezawisłości sędziowskiej, a także o politykę wobec mniejszości, w tym o dyskryminację i ataki na osoby nieheteroseksualne.

Niemal rok temu Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do Sejmu projekt noweli kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który zakładał m.in. wygaszanie obowiązku alimentacyjnego z chwilą ukończenie przez dziecko 25. roku życia. Wyjątkiem miały być osoby z orzeczoną niepełnosprawnością. Regulację dotknęła jednak zasada dyskontynuacji prac i na razie nie ma mowy o powrocie do niej.

Rekomendacje w tym zakresie przygotowała Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. Problemów, na które zwraca uwagę, jest wiele - m.in. zwiększenie ochrony dzieci przed przemocą, zapewnienie im dostępu do pomocy psychologicznej czy ciągłości edukacji. Nadal problemem jest też choćby przesłuchiwanie tych pokrzywdzonych przestępstwem.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka przeanalizowała sytuację w sądach, w czasie epidemii. Największym utrudnieniem jest niewykorzystywanie na szeroką skalą komunikacji elektronicznej i brak jednolitych zasad w przyjmowaniu pism procesowych. W jednych sądach można je przesyłać mailem, w innych - składać przez ePUAP, a nawet wrzucać do specjalnej...urny.

Akcja koordynowana jest przez ponad dwadzieścia lokalnych oddziałów Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitii". Zgromadzone dotąd fundusze, sprzęt i środki ochronne - maseczki, kombinezony o łącznej wartości ponad 600 tysięcy złotych, trafią do placówek medycznych w całej Polsce.

Odniesienie się przez unijnego komisarza do decyzji polskich władz o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego pytania w sprawie postanowienia Trybunału Sprawiedliwości UE o zamrożeniu Izby Dyscyplinarnej ma być jednym z tematów zaplanowanego na czwartek posiedzenia komisji wolności obywatelskich, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych Parlamentu Europejskiego.

Według prof. Małgorzaty Gersdorf po zakończeniu 30 kwietnia jej kadencji na stanowisku I prezesa Sądem Najwyższym czasowo kierować będzie najstarszy stażem prezes. Tymczasem jak poinformował w czwartek zastępca szefa Kancelarii Prezydenta Paweł Mucha, Andrzej Duda zamierza powołać osobę pełniącą obowiązki I Prezesa.

Kwoty przewidziane w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości i zasądzane przez sądy często nie odpowiadają ani nakładowi pracy świadczonej przez adwokata ani skali skomplikowania sprawy. A w sprawach karnych dodatkową trudnością bywa obstrukcja sądów w zakresie faktycznego wypłacania należności - pisze adwokat Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska,

Ograniczenia pracy sądów, większa konkurencja i pogorszenie sytuacji na rynku prawniczym zachęcają do szukania nowych sposobów na udzielanie pomocy prawnej. Coraz popularniejsza staje się mediacja i coraz więcej prawników oferuje taki sposób rozwiązywania sporów. Problem w tym, że choć online jest możliwa - źle poprowadzona może prowadzić do nieważnej ugody.

Prowadzone są czynności wyjaśniające w sprawie uzasadnionego podejrzenia przewinienia dyscyplinarnego. Miałoby ono polegać na niedopełnieniu obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy publicznych – sędziów z Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Chodzi o "wyciek" ponad 50 tys. rekordów z platformy szkoleniowej Szkoły.

Kurator sądowy jest funkcjonariuszem publicznym pełniącym określone zadania o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym, związane z wykonywaniem orzeczeń sądu. Pracuje na co dzień zarówno tam gdzie mieszkają jego podopieczni, ale też na terenie zakładów karnych, placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz leczniczo-rehabilitacyjnych.

Wydaje się, że Ministerstwo Sprawiedliwości wyciągnęło wnioski z sytuacji w więzieniach we Włoszech i obostrzenia w polskich zakładach próbuje równoważyć np. rozszerzeniem stosowania dozoru elektronicznego. Prawników niepokoi jednak wprowadzona przy okazji możliwość stosowania paralizatorów przez Służbę Więzienną i brak informacji o sytuacji osadzonych.

Tarcza antykryzysowa dała władzy publicznej furtkę do tego, by ta w czasie epidemii koronawirusa nie rozpatrywała spraw w terminie. Także tych związanych z dostępem do informacji. Krajowa Rada Radców Prawnych uważa, że w tym zakresie konieczna jest zmiana. Wskazuje, że jest to prawo każdego z obywateli, umocowane konstytucyjnie i szansa na kontrolę działań podejmowanych przez władzę.

Ponieważ z powodu trwającej wciąż epidemii musiałam przełożyć kolejny termin Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, nie uda się już przed zakończeniem mojej kadencji wybrać kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa. W tej sytuacji funkcję tę będzie pełnić najstarszy stażem prezes - mówi Prawo.pl prof. Małgorzata Gersdorf, I prezes SN.