W Sądzie Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie odbyła się pierwsza rozprawa online – z wideokonferencją zamiast tradycyjnego posiedzenia. Wszystkie czynności prawne wykonano w sposób bezpieczny, przy użyciu komunikacji elektronicznej. Sąd jest przygotowany technicznie do przeprowadzania rozpraw zarówno w formie audio, jak i audiowideo.

Sąd pierwszej instancji musi jeszcze raz nachylić się nad sprawą pedofila, który nieudolnie usiłował uwodzić dziecko w internecie - orzekł Sąd Najwyższy. Okazało się bowiem, że miał do czynienia z dorosłym. Powstał problem, czy można za taką próbę mężczyznę skazać, zwłaszcza, gdy sąd rejonowy go uniewinnił.

Specustawa nie zawiesza terminów, które kończyły się pomiędzy 14 a 30 marca, czyli w czasie stanu zagrożenia epidemicznego i pierwszych 10 dni epidemii. Wynika to wprost z interpretacji Ministerstwa Sprawiedliwości, a sprawę podobnie oceniają sędziowie i prawnicy, wskazując że nowela weszła w życie 31 marca.

Sejm wybrał w poniedziałek adwokata Bartłomieja Sochańskiego na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Zajmie on miejsce zmarłego w końcu stycznia sędziego Grzegorza Jędrejka. Za wyborem Sochańskiego głosowało 234 posłów, 223 było przeciw, 2 wstrzymało się od głosu.

Może się okazać, że terminy procesowe i sądowe nadal biegną, bo w artykule, które miał je wstrzymać lub zawiesić jest błąd. Artykuł w tzw. specustawie odnosi się do COVID, a nie do COVID-19. Tymczasem zgodnie z nią przepisy mają być stosowane do zakażeń i choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2, czyli COVID-19.

Projekt Tarczy2 przewiduje możliwość doręczania m.in. wezwań, zawiadomień, pism z postępowań egzekucyjnych, karnych i karno-skarbowych za pomocą przesyłki hybrydowej. Warunek - zgodę na to musi wydać sąd, bądź organ prowadzący. To zamach na tajemnicę adwokacką, radcowską, obrończą i wprowadzenie fikcji doręczeń na niebywałą skalę - alarmują prawnicy.

Osoby pozbawione wolności i funkcjonariusze Służby Więziennej obawiają się rozprzestrzenienia się koronawirusa w więzieniach. Zalecenia w tym zakresie wydały ostatnio światowe i europejskie organizacje. Wątpliwości RPO budzi to, że od adwokatów wymaga się zaświadczeń o ich stanie zdrowia, by mogli spotkać się z osadzonymi klientami.

Prawo do kontaktu rodzica z dzieckiem jest wyrazem realizacji prawa do życia rodzinnego, służy utrzymywaniu więzi. Jeśli z powodu COVID-19 konieczne jest powstrzymanie się od bezpośrednich spotkań, to należy zmienić formę – np. na telefoniczną czy przez komunikatory internetowe - mówi Prawo.pl adwokat Monika Sokołowska.

Kobieta od dłuższego czasu zachowuje się agresywnie wobec męża i ich trójki małoletnich dzieci. Przyznaje, że nie radzi sobie z emocjami. Jej agresja ma negatywny wpływ na rozwój dzieci. Koniecznym stało się więc zobowiązanie matki małoletnich do opuszczenia mieszkania – orzekł Sąd Rejonowy w Jaśle.

Choć Krajowa Rada Notarialna uspakaja, że czynności można dalej prowadzić, część kancelarii już je ograniczyła. Jeśli epidemia potrwa dłużej, może to utrudnić działalność spółek, wyhamować obrót nieruchomościami czy sprawy spadkowe. Naukowcy przekonują, że jak najszybciej powinniśmy wdrożyć elektroniczny akt notarialny, który nie wymagałby dużych zmian w przepisach.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku uznał, iż jakkolwiek organy penitencjarne miały obowiązek zapobieżenia samobójstwu osadzonego z problemami psychiatrycznymi, to brak odpowiedniej opieki psychiatrycznej w więzieniu naraził skarżącego na nieludzkie i poniżające traktowanie.

Eksperci nie mają wątpliwości, że kancelarie prawne znalazły się w trudnej sytuacji. Wpływa na to ograniczona praca sądów oraz niepewna sytuacja klientów - zarówno indywidualnych, jak i biznesowych. Podobnie - wyzwania związane z koniecznością pracy zdalnej. Mimo postulatów, nie ma też nadal ustawowych rozwiązań regulujących choćby doręczenia pism procesowych online.

Zdumiewająca jest autopoprawka rządu wycofująca przepisy dopuszczające kontakt z sądami online. W chwili obecnej niektóre z nich samodzielnie to regulują - a można było całościowo i odgórnie. Mamy wiele narzędzi prawnych istniejących, albo jako gotowe do przyjęcia projekty, które umożliwiłby wszystkim funkcjonowanie - ocenia profesor Dariusz Szostek

Przesłuchania osób zakażonych lub mogących mieć kontakt z z SARS CoV-2 w trybie wideokonferencji, ogłaszanie w ten sposób postanowienia o przedstawieniu zarzutów, w końcu zabezpieczenie śledczych wykonujących czynności w terenie, związane z nagłymi zgonami, zgodnie z wytycznymi służb sanitarnych - to zalecenia Prokuratory Krajowej dla wszystkich jednostek w kraju.

Na etapie prac w Sejmie doszło do bardzo istotnej modyfikacji specustawy dotyczącej COVID-19, poprzez wyeliminowanie z dyspozycji przepisu terminów przewidzianych w prawie cywilnym. Brak szczególnych regulacji w tym zakresie oznacza brak realnej pomocy dla uczestników obrotu prywatnego - pisze sędzia Zbigniew Miczek z Sądu Okręgowego w Krakowie.

Z jednej strony prokuratorzy alarmują, że nie mają wystarczającej ilości środków ochrony osobistej by w czasie epidemii koronowirusa, bezpiecznie wykonywać czynności. Z drugiej - specustawa, która przed COVID-19 ma chronić - daje im kolejne uprawnienia i wzmacnia pozycję. - Trend nie jest nowy, prokurator staje się nadsędzią - mówią prawnicy.

Sumy depozytowe oraz zabezpieczenia majątkowe uzyskane w związku z postępowaniami prowadzonymi w prokuraturze mają trafiać na konta depozytowe ministra finansów - taka zmiana ma być wprowadzona do ustawy Prawo o prokuraturze. Dotychczas umieszczane one były na rachunkach bankowych prowadzonych dla poszczególnych prokuratur lub sądów.

Sądy mają problemy z ustaleniem, które wydziały mają rozpatrywać odwołania od uchwał komisji dyscyplinarnych tłumaczy przysięgłych. Do tej pory rozpatrywały je zarówno sądy pracy, jak i sądy karne, raz na podstawie procedury cywilnej, innym razem na podstawie procedury karnej. Tę kwestię wreszcie rozstrzygnie skład 7 sędziów Izby pracy SN.

Podczas nadzwyczajnej sytuacji związanej z epidemią - będą przedawniać się roszczenia majątkowe, odszkodowawcze, dotyczące pożyczek czy zaległego czynszu. Firmy mogą mieć problemy z terminami wynikającymi z umów. Przepis o zawieszeniu ich biegu nie dotyczy obrotu cywilnoprawnego. Ratunkiem mogą być przepisy o "sile wyższej", ale spowodują lawinę spraw w sądach.

O zapewnienie - mimo epidemii koronawirusa - dostępu do nieodpłatnych usług pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i mediacji - zaapelowały samorządy prawnicze. Ministerstwo Sprawiedliwości przyznaje, że obecnie wiele osób doświadcza trudności i problemów, których rozwiązanie wymaga pomocy prawnej. Zaleca takie wsparcie m.in. online.