Trudne czasy wymagają trudnych decyzji. Dotyczy to także adwokatury, która w czasie kryzysu spowodowanego przez epidemię musi z jednej strony podejmować działania wspierające adwokatów i aplikantów, a z drugiej racjonalnie gospodarować posiadanymi funduszami - pisze adwokat dr Łukasz Chojniak.

Czas epidemii to nie tylko zastój gospodarczy – problem mają też ci, którzy pozostają stronami sporów sądowych. Wszystkie rozprawy, za wyjątkiem tych niecierpiących zwłoki zostały odwołane, bądź przeniesione na termin późniejszy. To odpowiedni moment na docenienie alternatywy, jaką jest niewątpliwie mediacja online - pisze adwokat Agnieszka Juchno-Marcjan.

Z powodu pandemii koronawirusa obecnie nie można wybrać nowych prezesów izb Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem do czasu ich powołania, od 10 kwietnia br. funkcje prezesa Izby Gospodarczej pełnić będzie prof. Joanna Sieńczyło-Chlabicz a Izby Ogólnoadministracyjnej dotychczasowy prezes Jacek Chlebny.

Ograniczona praca sądów, przejście na pracę zdalną, mniejsza liczba klientów - już negatywnie wpływają na sytuację wielu adwokatów. Izby chcą pomagać i zwalniają ich choćby z płacenia składek. To jednak odbija się na ich budżetach. NRA postanowiła uruchomić swoje oszczędności - ponad 13 mln zł, ale z zastrzeżeniem - na organy samorządu, nie do podziału dla wszystkich.

Rozgłos medialny nie ma żadnego negatywnego wpływu na dobro wymiaru sprawiedliwości. A przekazywanie spraw do rozpoznania innemu sądowi jedynie z tego powodu, że określone grupy społeczne postrzegają ten sąd jako stronniczy, godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości - orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Prof. Małgorzata Gersdorf, pierwsza prezes Sądu Najwyższego wezwała w czwartek Izbę Dyscyplinarną do natychmiastowego powstrzymania się od rozpatrywania wszelkich spraw. To reakcja na ogłoszone dzień wcześniej postanowienie Trybunału Sprawiedliwości UE, nakazujące zawieszenie tej izby. Zdaniem I prezes, Izba nie powinna orzekać w żadnych sprawach.

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego od 6 kwietnia już nie powstrzymuje się od orzekania. Powodem jest wejście w życie przepisu, który zakazuje oceny sposobu powoływania sędziów, którzy mieliby wykonywać zadania związane z wymiarem sprawiedliwości.

Wprawdzie większość spraw zostało zdjętych z wokand i teoretycznie mają odbywać się tylko rozprawy pilne, ale praca w sądach wre. Sędziowie nadrabiają zaległości, a związki zrzeszające pracowników wystąpiły do ministerstwa o odgórne zalecenie kierowania sędziów na zaległe urlopy. Jak twierdzą, nie są w stanie wytrzymać narzucanego im tempa pracy.

Epidemia, co zrozumiałe, sparaliżowała pracę sądów. Dlatego należy niezwłocznie uruchomić centralne i lokalne adwokackie sądy arbitrażowe dla biznesu. Adwokatura dysponuje strukturą i doświadczeniem jej członków, pozwalającymi na błyskawiczne ich zorganizowanie - piszą adwokaci dr Kamil Szmid i Łukasz Wydra.

Polska zostaje zobowiązana do natychmiastowego zawieszenia stosowania przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w sprawach dyscyplinarnych sędziów - taką decyzję ogłosił w środę Trybunał Sprawiedliwości UE. I dodał, że chociaż organizacja wymiaru sprawiedliwości należy do kompetencji państw, to mają one obowiązek stosować się do standardów Unii.

Przerwa w rozprawach i posiedzeniach w Sądzie Najwyższym potrwa do 4 maja br., za wyjątkiem spraw najbardziej pilnych - wynika z zarządzenia I prezes SN Małgorzaty Gersdorf. Nie wiadomo jeszcze, czy odbędzie się zaplanowane na 21 kwietnia Zgromadzenie Ogólne Sędziów, by wybrać nowego I prezesa SN .

Wykonywanie ustaw kryzysowych uchwalonych przez władze państw musi być starannie nadzorowane przez sądownictwo, a tymczasem te regulacje ograniczają, a nawet uniemożliwiają pracę sądów, co może być niebezpieczne - alarmuje Jose Igreja Matos, prezydent Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów.

Sejm wybrał w poniedziałek adwokata Bartłomieja Sochańskiego na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Zajmie on miejsce zmarłego w końcu stycznia sędziego Grzegorza Jędrejka. Za wyborem Sochańskiego głosowało 234 posłów, 223 było przeciw, 2 wstrzymało się od głosu.

Ograniczenia związane z epidemią koronawirusa wymuszają nowe, bardziej funkcjonalne spojrzenie na praktykę notarialną, która gwarantowałaby dostęp do notariatu w stanach kryzysowych. Dobrym kierunkiem poszukiwań jest dopuszczenie elektronicznych aktów notarialnych - piszą Ewa Rott-Pietrzyk, Fryderyk Zoll, Dariusz Szostek i Mateusz Grochowski.

Projekt Tarczy2 przewiduje możliwość doręczania m.in. wezwań, zawiadomień, pism z postępowań egzekucyjnych, karnych i karno-skarbowych za pomocą przesyłki hybrydowej. Warunek - zgodę na to musi wydać sąd, bądź organ prowadzący. To zamach na tajemnicę adwokacką, radcowską, obrończą i wprowadzenie fikcji doręczeń na niebywałą skalę - alarmują prawnicy.

Eksperci nie mają wątpliwości, że kancelarie prawne znalazły się w trudnej sytuacji. Wpływa na to ograniczona praca sądów oraz niepewna sytuacja klientów - zarówno indywidualnych, jak i biznesowych. Podobnie - wyzwania związane z koniecznością pracy zdalnej. Mimo postulatów, nie ma też nadal ustawowych rozwiązań regulujących choćby doręczenia pism procesowych online.

Od 2017 roku, kiedy weszła w życie ustawa zwiększająca zakres zadań Prokuratorii Generalnej, rośnie liczba prowadzonych przez nią spraw sądowych. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła system obsługi prawnej zorganizowany przez ten organ. Prokuratoria zmaga się jednak z niedofinansowaniem, a istniejące bariery prawne uniemożliwiają wykorzystanie pełnego jej potencjału i zniechęcają państwowe osoby prawne do korzystania z jej usług.

Z jednej strony prokuratorzy alarmują, że nie mają wystarczającej ilości środków ochrony osobistej by w czasie epidemii koronowirusa, bezpiecznie wykonywać czynności. Z drugiej - specustawa, która przed COVID-19 ma chronić - daje im kolejne uprawnienia i wzmacnia pozycję. - Trend nie jest nowy, prokurator staje się nadsędzią - mówią prawnicy.

Stan epidemii to także utrudniony dostęp do poczty, długie kolejki, ograniczenie godzin otwarcia. Zdarza się, że cała poczta jest na kwarantannie, a musimy nadać pilny list lub odebrać avizo z urzędu lub sądu. Powstaje też problem jak udowodnić, że poczta była zamknięta? A przecież nadal obowiązuje tzw. fikcja doręczeń po podwójnym avizo.

O zapewnienie - mimo epidemii koronawirusa - dostępu do nieodpłatnych usług pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i mediacji - zaapelowały samorządy prawnicze. Ministerstwo Sprawiedliwości przyznaje, że obecnie wiele osób doświadcza trudności i problemów, których rozwiązanie wymaga pomocy prawnej. Zaleca takie wsparcie m.in. online.