W czwartek prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu ustawy o KRS, przygotowanej przez rząd. Tego samego dnia upubliczniony został jego własny projekt w tej sprawie. Projekt został już skierowany do Sejmu. Prezydent zapowiedział, że jeśli jego propozycje zostaną odrzucone, to "zwróci się do Narodu z wnioskiem o referendum w sprawie przywrócenia normalności w funkcjonowaniu sądów".

Prezydent Karol Nawrocki poinformował, że zdecydował o zawetowaniu nowelizacji ustawy o KRS. Już wcześniej wskazywał, że nie jest zwolennikiem oddawania kwestii – jak mówił – układania polskich sądów wyłącznie przez środowisko sędziowskie. Nowelizacja zakłada wybór 15 sędziów-członków KRS przez sędziów, a nie jak jest obecnie przez Sejm.

Sąd Okręgowy w Warszawie poinformował o uwzględnieniu wniosku prokuratury o wyłączenie sędziego Dariusza Łubowskiego z SO od sprawy ENA wobec byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Chodzi o sędziego, który w grudniu 2025 r. zdecydował o uchyleniu ENA wobec byłego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich". Polityk przebywa na Węgrzech, gdzie otrzymał azyl.

Już rok temu miał być gotowy projekt nowelizacji ustawy pozwalającej na izolowanie w ośrodkach w Gostyninie i Czersku osób mogących – z powodu zaburzonej psychiki lub preferencji seksualnych – popełnić na wolności kolejne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej. Projektu wciąż nie ma, ale resort zdrowia przekazał już swoje propozycje. Mają dotyczyć m.in. określenia katalogu praw mieszkańców tych placówek oraz listy środków dyscyplinarnych i naruszeń, w związku z którymi można je zastosować.

Projekt ustawy o pracownikach sądów ma trafić do konsultacji społecznych na przełomie lipca i sierpnia 2026 roku. Złożenie projektu do Sejmu przewidywane jest w okresie od września do listopada 2026 roku, a ustawa miałaby wejść w życie w 2027 roku – taki harmonogram zaprezentowało przedstawicielom związków zawodowych MS. 12 marca br. ma odbyć się kolejne spotkanie, tym razem z konkretnymi rozwiązaniami. Nieoficjalnie wiadomo, że kwestia wynagrodzeń miałaby być rozwiązana mnożnikami i kwotą bazową, której wysokość byłaby określana ustawą budżetową.

Liczba kompetencji dla referendarzy cały czas się zwiększa. Nic dziwnego, że chcieliby mieć możliwość szybszego awansu na stanowisko sędziego, szczególnie w sytuacji gdy mają zdane egzaminy prawnicze. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że nad problemem się pochyla, konkretnych propozycji na razie jednak nie ma. Pojawiło się za to opracowanie IWS, które wśród referendarzy wzbudziło ogromne emocje, bo wskazano w nim m.in., że postulat referendarzy i asystentów dotyczący większego otwarcia dostępu do zawodu sędziego należy ocenić jako... zbyt daleko idący.

Sąd Okręgowy w Warszawie wydał europejski nakaz aresztowania (ENA) wobec byłego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. W grudniu sędzia Dariusz Łubowski z warszawskiego SO zdecydował o uchyleniu wobec niego ENA, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich". Prokuratura ponownie jednak wystąpiła z wnioskiem, a sędzia został wyłączony ze sprawy. Został też – jak wyjaśniał minister sprawiedliwości Waldemar Żurek – z powodów organizacyjnych odwołany z funkcji kierownika Sekcji Postępowania Międzynarodowego do spraw z zakresu prawa karnego.

Finansowanie CZP miałoby w części opierać się na ryczałcie rocznym, na czym zależało przedstawicielom już istniejących placówek. Ale kryteria będą bardziej złożone, eksperci rekomendują model mieszany (budżet populacyjny, komponent zadaniowy, premia jakościowa) – wynika z raportu zespołu ds. zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego. Stawka w dużej mierze będzie zależała od zakresu i jakości udzielanej pomocy.

Procedura wyboru 15 sędziów/członków KRS rozpoczęła się już w ubiegłym tygodniu. Pierwsze listy poparcia z kandydatami już są, a prezesi – co istotne – 10 z 11 Sądów Apelacyjnych wydali stanowisko, w którym apelują, by sędziowie wzięli udział w wyborze 15 najlepszych spośród wszystkich zgłoszonych marszałkowi Sejmu kandydatów. Potem miałby ich zaakceptować Sejm. Nacisk kładą przy tym na „powszechność”, i... z tym może być największy problem. Gros sędziów już zapowiada, że nie weźmie w tym udziału, a prawnicy wskazują na brak podstawy prawnej.

Krajowa Izba Radców Prawnych rozpoczęła III edycję ogólnopolskiego konkursu kwartalnika „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe" na najlepsze prace naukowe o tematyce związanej z samorządem zawodowym radców prawnych lub wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Celem konkursu jest promowanie prac, które dotyczą działalności samorządu radców prawnych oraz deontologii zawodowej. Uczestnikami mogą być autorzy m.in. rozpraw doktorskich, prac magisterskich, monografii, artykułów naukowych, które zostały obronione lub opublikowane w ubiegłym roku.

20 lutego br. w Auli Starej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego odbędzie się konferencja "Współpraca w arbitrażu: praca z klientem przed i w trakcie sporu" - organizuje ją Stowarzyszenie Moot Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Singapore International Arbitration Centre (SIAC). Patronat nad wydarzeniem objęły Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej, Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan, Wydział Prawa i Administracji UW oraz Koło Naukowe Mediacji, Negocjacji i Arbitrażu. Wydarzenie to wstęp do konkursu Warsaw Pre-Moot.

Przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej waży się los pytań prejudycjalnych dotyczących niemieckiego serialu „Nasze matki, nasi ojcowie”, który zarzuca Armii Krajowej kolaborację z niemieckimi okupantami podczas wojny. Wyrok ten może mieć istotne znaczenie dla praktyki polskich sądów w takich sprawach, w tym również tej dotyczącej byłego więźnia obozu Auschwitz Stanisława Zalewskiego. Żąda on przeprosin za nazywanie „polskim” obozu w Treblince, czyli za pośrednią próbę powiązania Polaków z Holokaustem.

Posiedzenie w sprawie immunitetu Jakuba Iwańca jest wyznaczone na 20 maja br. – wynika z odpowiedzi Sądu Najwyższego na zarzuty wiceministra sprawiedliwości Dariusza Mazura o braku podjęcia czynności wobec sędziego. Wobec Iwańca toczy się już – na różnych etapach – kilka różnych spraw w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Fan Radomiaka, który po piątkowym meczu zranił pracownika sztabu szkoleniowego Korony Kielce, może trafić do więzienia nawet na 5 lat. Na razie ma dozór policyjny i zakaz stadionowy. Nie ma natomiast jeszcze żadnych zarzutów wobec kibiców Legii Warszawa, którzy już dwukrotnie podczas meczów wyjazdowych w Gdyni i Katowicach kierowali groźby karalne pod adresem piłkarzy stołecznego klubu.

Nieuprawnione użycie litery „R” w kółku na znaku towarowym, sugerujące, że jest on już skutecznie zarejestrowany – z zarzutem popełnienia takiego wykroczenia spotyka się siostra prezydenta Karola Nawrockiego ze strony Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, która zleciła policjantom dokładne zbadanie tej sprawy.

Prezesi 10 z 11 sądów apelacyjnych wystosowali stanowisko w sprawie wyborów 15 sędziów/członków Krajowej Rady Sądownictwa. Jak wskazali, jeżeli nowelizacja ustawy o KRS nie wejdzie w życie, jedyną realną możliwością wyjścia z impasu będzie dokonanie takiego wyboru przez Sejm RP, spośród wszystkich prawidłowo zgłoszonych marszałkowi kandydatów, którzy uzyskają najwyższe poparcie w powszechnym głosowaniu na zgromadzeniach sędziów. Zaapelowali do wszystkich sędziów, by wzięli w tym procesie udział.

Rząd przygotował największą od dekady reformę systemu procedur obywatelskich. Nowelizacja czterech ustaw wprowadzi m.in. dłuższą ważność dowodów dla seniorów, łatwiejsze zgłaszanie utraty dokumentów, nowe zasady przy odmowie wydania paszportu i rezygnację z obligatoryjnych tzw. danych krytych ojca w aktach urodzenia. Celem pakietu jest usprawnienie obsługi obywateli i dalsza cyfryzacja administracji publicznej.

Laureatem ostatniej edycji konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra 2025 był Jarosław Jagura, adwokat oraz koordynator oddziału antyrepresyjnego w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, a jednocześnie gość najnowszego odcinka podcastu Prawo na Oko.

Na stronie stowarzyszenia Prawnicy dla Polski opublikowano listy poparcia dla 15 kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, a do tego informacje dla sędziów i obywateli, do kiedy i jak je składać. Znaleźli się na nich sędziowie: Łukasz Piebiak – były wiceminister sprawiedliwości, Mikołaj Pawlak – były rzecznik praw dziecka, oraz Przemysław Radzik, zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, powołany za czasów ministra Zbigniewa Ziobry i odwołany, w trakcie kadencji, jeszcze przez ministra Adama Bodnara.

Zapowiadana likwidacja odrębnego postępowania w sprawach gospodarczych wydaje się być przesądzona, chociaż nie nastąpi to – jak w procedurze konsumenckiej – już w obecnie zaproponowanym pakiecie zmian w procedurze cywilnej. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego jest co do tego przekonana, ale chce tę zmianę połączyć z wprowadzeniem nowych i efektywnych ogólnych regulacji dotyczących organizacji postępowania i koncentracji materiału procesowego.