KRN: Protokół notarialny nie kreuje skutków prawnych zdarzeń
Krajowa Rada Notarialna, w stanowisku przyjętym po ślubowaniu w Sejmie, w obecności notariusza, nowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego, wskazuje, że zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o notariacie notariusze są uprawnieni do sporządzania protokołów notarialnych, dokumentujących przebieg różnego rodzaju czynności i zdarzeń mogących wywoływać skutki prawne. Dodaje, że protokół notarialny nie kreuje skutków prawnych zdarzeń, których dotyczy.
Przypomnijmy, że 9 kwietnia w Sejmie, w obecności m.in. notariusza, odbyło się ślubowanie w sumie szóstki sędziów TK wybranych 13 marca przez Sejm. Czwórka z nich: prof. Krystian Markiewicz, prof. Marcin Dziurda, prof. Maciej Taborowski oraz sędzia Anna Korwin‑Piotrowska – ślubowała po raz pierwszy. Prezydent Karol Nawrocki, jak dotąd, nie zaprosił ich bowiem na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Z kolei Magdalena Bentkowska i prof. Dariusz Szostek zrobili to po raz drugi, ponieważ 1 kwietnia br. złożyli ślubowanie podczas uroczystości z udziałem prezydenta w Pałacu.
Czytaj: Czwórka sędziów pisze do prezesa TK, by niezwłocznie umożliwił im pracę>>
Sześciu sędziów TK złożyło w Sejmie ślubowanie, otrzymali uchwały potwierdzające ich wybór>>
Kwestię ślubowania sędziów TK reguluje art. 4 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (ustawa z 30 listopada 2016 r.). Zgodnie z nim osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie następującej treści: „Ślubuję uroczyście przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego służyć wiernie Narodowi, stać na straży Konstytucji, a powierzone mi obowiązki wypełniać bezstronnie i z najwyższą starannością”. Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg”. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego Trybunału. Z kolei w myśl art. 5 stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu ślubowania. Czworo sędziów w piątek, 10 kwietnia, zwróciło się do prezesa TK Bogdana Święczkowskiego o niezwłoczne dopuszczenie ich do pracy w Trybunale, a do stosownego pisma dołączyli notarialne potwierdzenie złożenia ślubowania wobec Prezydenta RP oraz notarialnie poświadczone potwierdzenie, że podpisany akt ślubowania został złożony prezydentowi i znajduje się w Kancelarii Prezydenta.
Czytaj: Prof. Haczkowska: Nowi sędziowie TK skutecznie złożyli ślubowanie, co może stać się praktyką>>
Prof. Tuleja: Nowi sędziowie w TK nie wystarczą, Trybunał potrzebuje legitymizacji>>
Protokół notarialny nie kreuje skutków prawnych zdarzeń
KRN w swoim stanowisku wyjaśnia, że protokoły notarialne mają charakter dokumentacyjny.
Notariusz, sporządzając na żądanie stron protokół notarialny, nie dokonuje wiążącej oceny skutków prawnych protokołowanych zdarzeń. Jego zadaniem jest bezstronne odzwierciedlenie przebiegu czynności lub zdarzenia w żądanym przez uczestników zakresie, w tym również istotnej treści składanych przez uczestników oświadczeń - wskazano w stanowisku.
Dodano, że sporządzanie protokołów notarialnych, stanowiących – zgodnie z art. 79 ustawy – Prawo o notariacie – jedną z czynności, do których powołany jest notariusz, służy zapewnieniu stronom możliwości udokumentowania okoliczności mogących mieć znaczenie prawne w sposób wiarygodny i urzędowy.
Stąd protokół notarialny nie kreuje skutków prawnych zdarzeń, których dotyczy, lecz stanowi ich urzędowe udokumentowanie, korzystając jako dokument urzędowy z domniemania zgodności z prawdą i mogąc stanowić istotny środek dowodowy. Ocena skutków prawnych danych zdarzeń lub oświadczeń należy do właściwych organów, w szczególności do sądów. Notariusz, sporządzając protokół, nie zastępuje tych organów ani nie wkracza w ich kompetencje - podsumowuje KRN.
Sprzeciw wobec hejtu
W stanowisku zwrócono się także z apelem o powstrzymywanie się od pochopnych komentarzy dotyczących roli i funkcji notariusza, a także od rozpowszechniania krzywdzących i deprecjonujących opinii.
- Notariat pełni w systemie prawnym ściśle określoną, ustawową funkcję, a czynności notariuszy nie mają charakteru uznaniowego ani opiniotwórczego, lecz są oparte na obowiązujących przepisach prawa. Krytyka oparta na niepełnym zrozumieniu tej roli może prowadzić do nieporozumień oraz podważać zaufanie do instytucji, jaką jest notariat. Zwracamy również uwagę, że zgodnie z ustawą – Prawo o notariacie – w zakresie dokonywanych czynności notarialnych notariusz działa jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Oczekujemy od wszystkich uczestników debaty publicznej zachowania odpowiedzialności i rozwagi w formułowaniu opinii na temat działalności notariuszy oraz poszanowania roli, jaką pełnią oni w systemie prawnym - wskazano.
Krajowa Rada Notarialna, jak dodano, stanowczo sprzeciwia się wszelkim przejawom hejtu, mowy nienawiści, agresji i niegodnego traktowania notariuszy w życiu publicznym, w tym w mediach tradycyjnych i społecznościowych.
Próby podważania godności osobistej i zawodowej notariuszy stanowią naruszenie godności i funkcji całego notariatu - podsumowano.
