Poczta Polska wyśle ponownie do gmin wniosek o udostępnienie danych ze spisu wyborców, tym razem na być on podpisany elektronicznie. Gminy odmawiają przekazania danych. Rząd zapewnia, że przygotowania do głosowania korespondencyjnego przebiegają zgodnie z planem, ale przyznaje, że opór gmin to poważna przeszkoda formalna w organizacji wyborów.

Gminy otrzymują od wojewodów pisma z żądaniem przekazania poczcie danych ze spisów wyborców w celu przygotowania wyborów korespondencyjnych. Według ekspertów brak do tego podstaw prawnych, bo nowej ustawy wyborczej jeszcze nie ma, zaś specustawa Covid-19 ma na celu zapobieganie epidemii, a takim działaniem nie jest przekazanie danych.

Wybory w Polsce muszą być równe, wolne i zgodne z wartościami Unii Europejskiej - stwierdził w czwartek Unijny komisarz ds. sprawiedliwości Didier Reynders. Jak podkreślił, wybory w obecnej sytuacji mogą nie sprostać szeregowi norm międzynarodowych. I poinformował, że KE chce, by kwestią wyborów w Polsce zajęła się Rada UE w ramach procedury z art. 7.

Państwowej Komisji Wyborczej nie powinno się całkowicie odsuwać od wyborów i doprowadzić do przejęcia wszystkich obowiązków przez organ rządowy. Ustawodawca może o tym zdecydować, ale powinien to zrobić z wyprzedzeniem, a nie w ostatniej chwili, gdy procedura trwa, a prawo „dostosowuje się do okoliczności”. Może to spowodować kłopoty, również finansowe – mówi sędzia Wojciech Hermeliński.

Prezydenci i burmistrzowie Związku Miast Polskich i Unii Metropolii Polskich domagają się od rządu wprowadzenia stanu klęski żywiołowej. Argumentują, że de facto przesłanki do tego od dawna występują w Polsce. Ich zdaniem pozwoliłoby to na znaczne zmniejszenie groźby skutków ewentualnych roszczeń osób i instytucji dotkniętych obecnymi ograniczeniami.

Ustawa o wyborach korespondencyjnych czeka w Senacie, a prawo do takiego głosowania mają teraz tylko osoby starsze i niepełnosprawne. Tymczasem rozpoczęto druk kart do głosowania korespondencyjnego dla wszystkich. Zdaniem prawników nie ma obecnie do tego podstaw prawnych, a pieniądze na ten cel mogą być zmarnowane, co może skutkować zarzutami o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Obwodowe komisje wyborcze w większości już są, choć wiele nie ma nawet składów minimalnych. Eksperci nie ukrywają, że zawsze był z tym kłopot. Ostatecznie trzeba je powołać... do dnia wyborów. Tymczasem są gminy, gdzie nie powołano żadnej komisji, ale to już problem komisarzy wyborczych. Gminy mają inny - zapewnienie lokali wyborczych i czy wydawać pieniądze z dotacji.

W nowych przepisach wyborczych nie ma gwarancji zwrotu niedostarczonych pakietów właściwym instytucjom. Doręczanie pakietów do skrzynek pocztowych oznacza, że nie będzie ono do rąk własnych, co uniemożliwi zweryfikowanie, czy dotarły. Jeśli część kart nie trafi do wyborców, będą pozbawieni prawa wyborczego, co otwierałoby drogę do stwierdzenia nieważności wyborów – mówi dr Mateusz Radajewski z SWPS.

Ustaliliśmy, że oczywistym jest, że wybory powinna przeprowadzać Państwowa Komisja Wyborcza, a nie rząd, czy Poczta Polska. To jest warunek tego, by wybory były przeprowadzone w sposób uczciwy, w sposób zgodny z konstytucją - poinformował przewodniczący PO Borys Budka po spotkaniu z liderem Porozumienia Jarosławem Gowinem.

Nie będzie dowodu doręczenia wyborcy karty do głosowania, ani dowodu jej oddania. Kwestia tajności czy uczciwości głosowania nie będzie miała więc znaczenia. Tu nie wiadomo kto, jak, kiedy i na jakich zasadach głosuje. Ustawa nie ma nic wspólnego z mechanizmami formalnymi. Można tak przeprowadzać konsultacje społeczne – mówi prof. Hubert Izdebski

Ubolewanie nad krokami podjętymi przez polski rząd, a mianowicie zmianą kodeksu wyborczego wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego i innym przepisom prawa, w celu przeprowadzenia wyborów prezydenckich w środku pandemii - to element rezolucji w sprawie zwalczania epidemii koronawirusa przyjętej w piątek 17 kwietnia br. przez Parlament Europejski.

Przez dwa lata nie ma szans, by wybory w tradycyjnej formie były bezpieczne - uważa minister zdrowia Łukasz Szumowski. Co innego wybory korespondencyjne, które zdaniem szefa MZ można przeprowadzić bezpiecznie. Tu jego zdaniem panuje dowolność w kwestii doboru terminów.

Organy przygotowujące wybory muszą działać w ramach obowiązującego stanu prawnego. Pakiety wyborcze mogą więc być przygotowywane, ale wyłącznie dla wyborców, którzy już teraz mogą głosować korespondencyjnie. Tymczasem z działań Ministerstwa Aktywów Państwowych i Poczty Polskiej wynika, że czynią przygotowania do powszechnego głosowania korespondencyjnego.

W środę wieczorem na stronie Sejmu pojawiła się informacja o skierowaniu do pierwszego czytania poselskiego projektu ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z nim prezydent RP jest wybierany na jedną siedmioletnią kadencję.

Senat będzie niezwykle starannie procedował na ustawą dotyczącą głosowania korespondencyjnego. Okres 30 dni, który mamy na procedowanie, zapewne będzie wykorzystany - oświadczył w środę marszałek Senatu Tomasz Grodzki. Trzy senackie komisje, które pracują nad nowym prawem, wystąpiły do ponad 20 instytucji i podmiotów z prośbą o przygotowanie opinii w ciągu dwóch tygodni.

W wielu miastach brakuje jeszcze kandydatów do składów obwodowych komisji wyborczych. Problemy są też z lokalami wyborczymi – miasta dostają kolejne odmowy ich udostępnienia. Kłopoty są też z zaangażowaniem operatorów do obsługi informatycznej komisji w wyborach prezydenckich. Wszystko z obawy przed zarażeniem koronawirusem.

W trybie protestu wyborczego nie można badać przebiegu kampanii wyborczej w mediach publicznych, gdy upowszechniają one informacje nieprawdziwe - taka jest ocena Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Izba ta wychodzi z założenia, że negatywna ocena działalności telewizji publicznej w okresie poprzedzającym wybory nie może być utożsamiana z popełnieniem przestępstwa.

Wybory to nie tylko głosowanie, ale skomplikowany mechanizm, którego działanie musi być jasne i oparte na przepisach Konstytucji - napisał w oświadczeniu szef Państwowej Komisji Wyborczej Sylwester Marciniak, odnosząc się m.in. do zmian, wprowadzanych do prawa wyborczego w związku z wyborami prezydenckimi.

Wprowadzenie głosowania korespondencyjnego jako jedynej formy udziału w najbliższych wyborach prezydenckich budzi głębokie obawy, bo może mieć daleko idące konsekwencje dla polskiego systemu demokratycznego - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich, który zwrócił się o opinię w tej sprawie do Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Trwają prace legislacyjne nad zmianą formuły wyborów prezydenckich, ale kalendarz wyborczy biegnie, a PKW pracuje tak, jakby wybory prezydenckie miały się odbyć 10 maja w lokalach wyborczych. Piątek jest ostatnim dniem na zgłaszanie się do pracy w obwodowej komisji wyborczej. Chętnych w tym roku jest mało, wiele gmin ma problem ze skompletowaniem komisji.