Prezydenci części miast nie przekazali Poczcie Polskiej spisu wyborców, twierdząc, że nie ma do tego podstawy prawnej. Rząd znalazł inny sposób na przekazanie danych. Ministerstwo Cyfryzacji udostępniło Poczcie informacje z rejestru PESEL. Problem w tym, że to nieco inna baza, bo rejestr PESEL nie zawiera informacji o osobach dopisanych do rejestru wyborców poza miejscem zameldowania.

Prezydenci 12 miast współtworzących Unię Metropolii Polskich poinformowali w poniedziałek, że wyrażają sprzeciw wobec wniosku Poczty Polskiej o przekazanie spisu wyborców na ich terenie. Jak wskazali w stanowisku, - Nie ma podstawy prawnej do przekazania Poczcie tych danych - stwierdzili w przyjętym stanowisku, które zamieściła na Twitterze prezydent Łodzi Hanna Zdanowska.

Wprowadzanie tak istotnych zmian na tak krótko przed datą wyborów i w czasie, gdy przygotowania do wyborów już trwały, nie jest zgodne z zasadami stabilności ustawodawstwa wyborczego oraz pewności prawa - stwierdza w swojej opinii Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka ODIHR, czyli agendy OBWE monitorującej wolne wybory w państwach należących do tej organizacji.

Senat zaczyna prace nad ustawą o głosowaniu korespondencyjnym w wyborach prezydenckich. We wtorek trzy połączone komisje zajmą się nowymi przepisami i ponad 20 zamówionymi opiniami różnych instytucji i podmiotów prawnych oraz samorządowych na temat tej ustawy. Niemal wszystkie są bardzo krytyczne.

W głosowaniu korespondencyjnym ważne jest dostarczenie pakietu wyborczego pod właściwy adres. Są obawy, czy zagłosuje wyborca, który nie będzie w dniu wyborów w miejscu stałego zamieszkania. Tym bardziej że czasu na dopisanie się do spisu wyborców będzie mało. Co gorsza, kartę może przejąć inna osoba, która ma dostęp do skrzynki. Prawa na razie nie ma, są niewiadome.

Żądanie Poczty Polskiej S.A., aby wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast udostępnili jej spisy wyborców, wydaje się być pozbawione poprawnej podstawy prawnej. Za podstawę taką trudno uznać polecenie premiera, które nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa - piszą Filip Rak i Piotr Wymysłowski.

Głosowanie korespondencyjne, gdzie listonosz przynosi domownikom kartę do głosowania, a ci wypełniają ją, składając zarazem oświadczenie, iż głos został oddany samodzielnie, sprzyja niewątpliwie nadużyciom - pisze adwokat dr Aleksandra Rychlewska-Hotel. I podkreśla, że nadużycia takie będą w tych warunkach trudne do wykrycia.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę, że rozporządzenia wyborcze mają dotyczyć ważnych kwestii, jak określenie wzoru karty wyborczej czy doręczania pakietów wyborczych do głosowania korespondencyjnego do wyborców w kwarantannie. I zauważa, że na ich wydanie zostanie kilka dni przed wyborami.

Poczta Polska wyśle ponownie do gmin wniosek o udostępnienie danych ze spisu wyborców, tym razem na być on podpisany elektronicznie. Gminy odmawiają przekazania danych. Rząd zapewnia, że przygotowania do głosowania korespondencyjnego przebiegają zgodnie z planem, ale przyznaje, że opór gmin to poważna przeszkoda formalna w organizacji wyborów.

Gminy otrzymują od wojewodów pisma z żądaniem przekazania poczcie danych ze spisów wyborców w celu przygotowania wyborów korespondencyjnych. Według ekspertów brak do tego podstaw prawnych, bo nowej ustawy wyborczej jeszcze nie ma, zaś specustawa Covid-19 ma na celu zapobieganie epidemii, a takim działaniem nie jest przekazanie danych.

Wybory w Polsce muszą być równe, wolne i zgodne z wartościami Unii Europejskiej - stwierdził w czwartek Unijny komisarz ds. sprawiedliwości Didier Reynders. Jak podkreślił, wybory w obecnej sytuacji mogą nie sprostać szeregowi norm międzynarodowych. I poinformował, że KE chce, by kwestią wyborów w Polsce zajęła się Rada UE w ramach procedury z art. 7.

Państwowej Komisji Wyborczej nie powinno się całkowicie odsuwać od wyborów i doprowadzić do przejęcia wszystkich obowiązków przez organ rządowy. Ustawodawca może o tym zdecydować, ale powinien to zrobić z wyprzedzeniem, a nie w ostatniej chwili, gdy procedura trwa, a prawo „dostosowuje się do okoliczności”. Może to spowodować kłopoty, również finansowe – mówi sędzia Wojciech Hermeliński.

Prezydenci i burmistrzowie Związku Miast Polskich i Unii Metropolii Polskich domagają się od rządu wprowadzenia stanu klęski żywiołowej. Argumentują, że de facto przesłanki do tego od dawna występują w Polsce. Ich zdaniem pozwoliłoby to na znaczne zmniejszenie groźby skutków ewentualnych roszczeń osób i instytucji dotkniętych obecnymi ograniczeniami.

Ustawa o wyborach korespondencyjnych czeka w Senacie, a prawo do takiego głosowania mają teraz tylko osoby starsze i niepełnosprawne. Tymczasem rozpoczęto druk kart do głosowania korespondencyjnego dla wszystkich. Zdaniem prawników nie ma obecnie do tego podstaw prawnych, a pieniądze na ten cel mogą być zmarnowane, co może skutkować zarzutami o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Obwodowe komisje wyborcze w większości już są, choć wiele nie ma nawet składów minimalnych. Eksperci nie ukrywają, że zawsze był z tym kłopot. Ostatecznie trzeba je powołać... do dnia wyborów. Tymczasem są gminy, gdzie nie powołano żadnej komisji, ale to już problem komisarzy wyborczych. Gminy mają inny - zapewnienie lokali wyborczych i czy wydawać pieniądze z dotacji.

W nowych przepisach wyborczych nie ma gwarancji zwrotu niedostarczonych pakietów właściwym instytucjom. Doręczanie pakietów do skrzynek pocztowych oznacza, że nie będzie ono do rąk własnych, co uniemożliwi zweryfikowanie, czy dotarły. Jeśli część kart nie trafi do wyborców, będą pozbawieni prawa wyborczego, co otwierałoby drogę do stwierdzenia nieważności wyborów – mówi dr Mateusz Radajewski z SWPS.

Ustaliliśmy, że oczywistym jest, że wybory powinna przeprowadzać Państwowa Komisja Wyborcza, a nie rząd, czy Poczta Polska. To jest warunek tego, by wybory były przeprowadzone w sposób uczciwy, w sposób zgodny z konstytucją - poinformował przewodniczący PO Borys Budka po spotkaniu z liderem Porozumienia Jarosławem Gowinem.

Nie będzie dowodu doręczenia wyborcy karty do głosowania, ani dowodu jej oddania. Kwestia tajności czy uczciwości głosowania nie będzie miała więc znaczenia. Tu nie wiadomo kto, jak, kiedy i na jakich zasadach głosuje. Ustawa nie ma nic wspólnego z mechanizmami formalnymi. Można tak przeprowadzać konsultacje społeczne – mówi prof. Hubert Izdebski

Ubolewanie nad krokami podjętymi przez polski rząd, a mianowicie zmianą kodeksu wyborczego wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego i innym przepisom prawa, w celu przeprowadzenia wyborów prezydenckich w środku pandemii - to element rezolucji w sprawie zwalczania epidemii koronawirusa przyjętej w piątek 17 kwietnia br. przez Parlament Europejski.

Przez dwa lata nie ma szans, by wybory w tradycyjnej formie były bezpieczne - uważa minister zdrowia Łukasz Szumowski. Co innego wybory korespondencyjne, które zdaniem szefa MZ można przeprowadzić bezpiecznie. Tu jego zdaniem panuje dowolność w kwestii doboru terminów.