Od 3 czerwca 2026 r. kierowcy będą mogli zredukować punkty karne tylko za 45 proc. wykroczeń drogowych. MSWiA w projekcie rozporządzenia chce zamknąć luki pozwalające unikać odpowiedzialności po przekroczeniu limitu 24 punktów, zaostrzyć sankcje za prędkość i wyłączyć z redukcji nawet najmniejsze jej przekroczenia. To największa zmiana od lat. Wyjaśniamy, za jakie naruszenia nie będzie już można zmniejszyć punktów karnych.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało projekt nowego rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego. Zmiany są konsekwencją znowelizowanej w październiku 2025 roku ustawy Prawo o ruchu drogowym, która ma na celu przede wszystkim zwiększenie dyscypliny kierowców oraz realne zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów. Nowe przepisy mają wejść w życie 3 czerwca 2026 roku.
Jedną z najważniejszych zmian jest istotne ograniczenie możliwości zmniejszenia liczby punktów karnych po odbyciu szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego (WORD). Dotyczy to wykroczeń o największym wpływie na bezpieczeństwo. Punktów karanych nie będzie można redukować m.in. za:
MSWiA wyjaśnia, że ograniczenia wskazane w projektowanych przepisach wynikają z nowelizacji ustawy, która nakazała określenie ścisłego katalogu naruszeń podlegających redukcji, zamiast stosowania ogólnej zasady dostępnej dla wszystkich wykroczeń.
Zachowania uniemożliwiające redukcję punktów karnych dotyczą najbardziej poważnych zagrożeń. Dotyczy to przede wszystkim całej grupy naruszeń związanych z bezpieczeństwem pieszych i przekroczeniem dopuszczalnej prędkości. Po wejściu w życie przepisów nawet najmniejsze przekroczenie prędkości, skutkujące nawet jednym punktem karnym, nie będzie podlegało redukcji. Nowelizacja spowoduje, że nie będzie można zredukować punktów za 60 z 133 naruszeń, czyli ok. 45 procent - komentuje Tomasz Matuszewski, dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Warszawie.
Czytaj też w LEX: Nielegalne wyścigi pojazdów mechanicznych i inne zmiany wynikające z ustawy poprawiającej bezpieczeństwo w ruchu drogowym >
Możliwość odjęcia punktów zostanie zachowana jedynie dla mniej dotkliwych naruszeń, takich jak te oznaczone kodami m.in.:
Był taki okres, od 17 września 2022 roku do 16 września 2023 roku, że ustawodawca zablokował możliwość redukcji punktów karnych. Zaproponowane obecnie rozwiązanie to model hybrydowy, czyli podział naruszeń na takie, które dopuszczają redukcję punktów, i takie, które jej nie przewidują - mówi Tomasz Matuszewski.
Projekt przewiduje również zaostrzenie taryfikatora w obszarze prędkości. Zrezygnowano z dotychczasowego przedziału od 51 do 70 km/h, wprowadzając zasadę, że każde przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h będzie skutkowało przypisaniem maksymalnej liczby 15 punktów karnych, bez względu na to, o ile dokładnie przekroczono próg dopuszczalnej prędkości. Dziś za przekroczenie prędkości od 51 do 60 km/h kierowca otrzymuje 13 punktów karnych, od 61 do 70 km/h - 14 punktów karnych, dopiero przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 70 km/h zagrożone jest 15 punktami.
MSWiA uzasadnia, że zmiana ta ma bezpośrednio uderzyć w kierowców rażąco łamiących limity prędkości, co jest główną przyczyną wypadków śmiertelnych.
Przeczytaj także: Surowsze kary dla złych kierowców
MSWiA nowymi przepisami chce też wyeliminować luki pozwalające na unikanie odpowiedzialności po przekroczeniu limitu 24 punktów. Kluczowe zmiany obejmują:
- Dotychczasowy zapis był nieprecyzyjny i dotyczył każdego przypadku nieposiadania uprawnień przez osobę wpisaną do ewidencji, również tej, której prawo jazdy zostało zatrzymane, a uprawnienia zawieszone na mocy art. 104a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, co w praktyce generowało szereg wątpliwości i utrudnień dla organów prowadzących ewidencję - uzasadnia MSWiA.
Czytaj też w LEX: Prawny oraz faktyczny obraz przestępstwa spowodowania wypadku w komunikacji drogowej >
Ważną zmianą o charakterze prawnym jest doprecyzowanie zasad sumowania punktów przy jednym czynie. Do katalogu sytuacji, w których punkty nie podlegają sumowaniu, dodano:
Zmiana ma usunąć paradoks polegający na tym, że obecnie surowiej karane jest zachowanie o mniejszej szkodliwości (bez skutku w postaci uszczerbku na zdrowiu) niż kierowca powodujący wypadek, czyli przestępstwo.
Czytaj też w LEX: Przepadek pojazdu mechanicznego - uwagi praktyczne do nowelizacji przepisów kodeksu karnego >
Nowy kod D 06 dotyczy naruszenia przepisów o ustępowaniu pierwszeństwa innemu pojazdowi. Choć MSWiA wyjaśnia w uzasadnieniu projektu, że zmiana ma służyć lepszemu monitorowaniu młodych kierowców w okresie próbnym, Tomasz Matuszewski podkreśla, że naruszenie dotyczy wszystkich kierowców.
To dobry krok resortu, to dziś jeden z kluczowych problemów bezpieczeństwa ruchu drogowego. Często spotykamy takie zachowania podczas egzaminów - podkreśla Tomasz Matuszewski.
Postępowanie wobec kierowców zagranicznych: Doprecyzowano również przepisy dotyczące odmowy wszczęcia postępowania przez starostę, aby wyeliminować błędy proceduralne w stosunku do osób z zagranicznym dokumentem prawa jazdy. W projektowanej noweli wskazano wprost, że przepis dotyczy wyłącznie kierowców posiadających prawo jazdy wydane za granicą. Jak wyjaśnia resort, często dochodziło do sporu kompetencyjnego starostów i policji.
Uzupełniono opis naruszenia wykroczenia z art. 94 par 1 kodeksu wykroczeń oznaczonego kodem H 21 o kierowanie pojazdem mechanicznym nie mając do tego uprawień, a także bez uprawienia wymaganego dla danego rodzaju pojazdu.
Projekt rozporządzenia powiela większość dotychczasowych rozwiązań technicznych dotyczących prowadzenia ewidencji w formie elektronicznej przez komendantów wojewódzkich policji. Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji, nowe przepisy nie obciążą budżetu państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.
Czytaj też w LEX: Represyjność przepadku pojazdu mechanicznego wobec nietrzeźwych kierowców (analiza porównawcza w polskim i litewskim prawie karnym) >
