Po epidemii czeka nas paraliż sądów z powodu nawału spraw zaległych i nowych - alarmują prawnicy i apelują o wykorzystanie dostępnych rozwiązań teleinformatycznych. Już teraz można by wprowadzić doręczenia elektroniczne czy rozprawy przez wideokonferencje i to bez konieczności zmian ustawowych. Rząd właśnie, na ostatniej prostej prac nad tzw. tarczą antykryzysową, wycofał się z pomysłu składania pism procesowych online.

To był jeden z głównych postulatów prawników, który miał uchronić sądy przed chaosem i paraliżem po zakończeniu epidemii koronawirusa. W projekcie noweli specustawy zaproponowano możliwość wnoszenia i doręczania pism procesowych online. Ale w przyjętej przez Sejm ustawie już tych przepisów nie ma - rząd rzutem na taśmę usunął je autopoprawką.

Uchwalona w nocy z piątku na sobotę nowelizacja specustawy o koronawirusie wprowadza teoretycznie to, na co liczyły samorządy prawnicze - czyli zawieszenie biegu terminów i katalog spraw niecierpiących zwłoki. Jednak pod hasłem przeciwdziałania COVID-19 zaostrzono też kary - m.in. za stalking i wprowadzono - jak mówią eksperci - cenzurę prewencyjną.

Kara aresztu, grzywny lub ograniczenia wolności grozić będzie za nie stosowanie się do poleceń wydawanych przez policjanta lub funkcjonariusza Straży Granicznej - to jedna ze zmian wprowadzonych do uchwalonego w sobotę rano tzw. pakietu antykryzysowego. Postulowały to policyjne związki zawodowe, zapis krytykuje m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich.

Sejm szybko zaostrza przepisy kodeksu karnego. Jeśli pakiet antykryzysowy wejdzie w życie, osobie z koronawirusem, która zatai to i pojedzie do szpitala gdzie zakazi personel medyczny, grozić będzie nawet 10 lat pozbawienia wolności. Kary drastyczne, a przy obecnej pracy sądów nie do realizacji - alarmują Rzecznik Praw Obywatelskich, prawnicy i lekarze.

Ministerstwo Sprawiedliwości na czas epidemii koronawirusa otwiera nowe możliwości w komunikacji sądów ze stronami, ale też komornikami. Po tygodniu prac nad projektem zmian w specustawie, który dawał początkowo możliwość wnoszenia pism procesowych online, idzie dalej i proponuje, by w ten sam sposób strony mogły otrzymywać pisma z sądów.

Wielu pełnomocników pracuje zdalnie i z pewnością woleliby na bieżąco pracować nad sprawami i wiedzieć co się w nich dzieje, niż zostać zasypani korespondencją po uchyleniu stanu epidemii. Dlatego w tym okresie powinna być całkowicie uchylona skuteczność doręczeń zastępczych i wykorzystywane techniki informatyczne - pisze sędzia Marta Knotz z Sądu Rejonowego w Koszalinie.

Projekt nowelizacji specustawy dotyczącej koronawirusa wprowadza nowy środek zapobiegawczy - zakaz opuszczania lokalu. Ma być on stosowany nie tylko przez sąd, ale w postępowaniu przygotowawczym przez prokuratora. Zdaniem prawników to instytucja, która mogłaby być alternatywą dla zwykłego aresztu, ale jest wprowadzana na szybko, bez dopracowania. I jest niekonstytucyjna.

Skierowany właśnie do Sejmu pakiet antykryzysowy poszerza katalog spraw niecierpiących zwłoki, do którego dołączone mają zostać m.in. wnioski o przedłużenie i zmianę tymczasowego aresztowania. Zmieniono też propozycje dotyczące przepisów o wnoszeniu i doręczaniu pism procesowych online.

Zaprzestanie wysyłki korespondencji sądowej wydaje się dobrym rozwiązaniem, ma jednak negatywne skutki dla szeregu uczestników postępowania - pełnomocników z urzędu, kuratorów procesowych, mediatorów, biegłych sądowych i tłumaczy. Co z tego, że wydawane są postanowienia o przyznaniu im wynagrodzeń, skoro nie są doręczane. Skutek to brak prawomocności - pisze sędzia Zbigniew Miczek.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie systemu postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów są niedopuszczalne - stwierdził w czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE, odpowiadając na pytania sądów z Łodzi i Warszawy. Ale dodał, że zadawanie przez sędziów pytań nie może być podstawą dyscyplinarek wobec nich.

Koronawirus ograniczył pracę sądów, a to może bezpośrednio uderzyć w pełnomocników z urzędu, kuratorów procesowych, mediatorów i biegłych sądowych - alarmują prawnicy. Żeby postanowienie o wynagrodzeniu było prawomocne, musi bowiem zostać doręczone. Tymczasem NRA wystąpiła do MS w sprawie należności dla adwokatów - zaległości sięgają kilku miesięcy.

Złożenie przez prokuratora oświadczenia o zatwierdzeniu aktu oskarżenia sporządzonego przez Urząd Celny i wniesienie go ponownie nie wyeliminowało przeszkody i dalej nie można było prowadzić postępowania - orzekł Sąd Najwyższy i umorzył sprawę. Mimo, że prokurator generalny wniósł kasację na niekorzyść.

Propozycje Ministerstwa Sprawiedliwości idą wyraźnie w kierunku wygaszenia pracy sądów. Taka decyzja byłaby słuszna, gdybyśmy wiedzieli, że epidemia potrwa kilka tygodni, a przecież wszyscy wiemy, że tak nie będzie. Trzeba więc znaleźć sposób, by wymiar sprawiedliwości jednak nie stanął - piszą adwokaci Grzegorz Prigan, Karol Pachnik.

Nie da się pogodzić przysięgi sędziowskiej z brakiem dbałości o dobro współobywateli. W chwili obecnej nie da się też przeprowadzić wyborów z poszanowaniem zasad równości i powszechności - wskazuje w uchwale Forum Współpracy Sędziów i apeluje do wszystkich sędziów o powstrzymanie się od udziału w procedurach wyborczych.

W związku z epidemią koronawirusa na 21 kwietnia przesunięty został termin Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego w celu wyboru kandydatów na I prezesa tego sądu. Prof. Małgorzata Gersdorf kończy swoją kadencję na tym stanowisku 30 kwietnia. Jeśli do tego czasu nie zostanie wybrany następca, powołana zostanie osoba czasowo kierująca Sądem Najwyższym.

Na podstawie decyzją przedstawicieli rządów państw członkowskich Unii Europejskiej z 11 marca 2020 r., od 23 marca br. na stanowisko rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości, na kadencję trwającą do 6 października 2024 r., został powołany francuski prawnik Jean Richard de la Tour.

Dobrze, że projektowane przez resort sprawiedliwości zmiany pozwolą na wnoszenie pism procesowych do sądu drogą elektroniczną, ale bez wprowadzenia jasnych reguł w tym zakresie nie będzie jakichkolwiek gwarancji wywarcia przez tak nadane pisma skutków prawnych - piszą adwokaci Jacek Dubois i Michał Zacharski.

Badanie uchwał Sądu Najwyższego przez Trybunał Konstytucyjny jest niedopuszczalne prawnie – uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. I dodaje, że TK jest zobowiązany do umorzenia postępowania z wniosku Prezesa Rady Ministrów w sprawie konstytucyjności uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.

Rozwiązania, które pozwolą takim osobom bezpiecznie wyjść z zadłużenia i odbudować normalne życie, bez wiecznego strachu przed komornikiem - to istota nowych przepisów, zawartych we wchodzącej 24 marca br. w życie nowelizacji ustawy – Prawo upadłościowe. Ich skutkiem mają prostsze postępowania o upadłość konsumencką.