Źródłem dewastacji wymiaru sprawiedliwości jest upolityczniona Krajowa Rada Sądownictwa. Przywracanie ładu konstytucyjnego przez większość parlamentarną trzeba zacząć od pozbawienia członkostwa obecnych członków. Ich kadencja w neoKRS nie jest objęta konstytucyjną ochroną, gdyż organ ten funkcjonuje z naruszeniem Konstytucji. A zatem uchwałą Sejmu można stwierdzić niekonstytucyjność wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa – uważają sędziowie i konstytucjonaliści.

To, że Ministerstwo Sprawiedliwości chce podniesienia stawek za pomoc prawną z urzędu do poziomu tych "z wyboru" jest pozytywnym kierunkiem, ale konieczne jest urealnienie wysokości tych wynagrodzeń do aktualnych warunków ekonomicznych i aktualnej wartości siły nabywczej pieniądza, a nadto niezbędnych kosztów świadczenia pomocy prawnej - wskazuje w swojej opinii do projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Naczelna Rada Adwokacka.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce by wskaźniki procentowe przydziału spraw dla prezesów i wiceprezesów sądów uzależnione były od liczby orzeczników. W opiniowanej nowelizacji rozporządzenia będą one wynosić od co najmniej 10 proc. - gdy orzeczników będzie powyżej 80, do co najmniej 25 proc. w przypadku małych sądów, do 20 orzeczników. Zmiany mają wejść w życie po 14 dniach.

Skazany nie może złożyć skargi na przewlekłość postępowania wykonawczego w przedmiocie udzielenia mu przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności co jest niezgodne z Konstytucją, a konkretnie z prawem każdego do sądu - wskazuje Rzecznik Praw Obywatelskich w postępowaniu Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym jednej ze skarg konstytucyjnych.

W następny piątek, 27 października, w Warszawie odbędzie się konferencja naukowa „Między postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym”. Jej celem jest przybliżenie zarówno zmian w przepisach, jak i problemów, z którymi po ich wprowadzeniu borykają się np. pełnomocnicy. Tematem będzie choćby słynny art. 128(1) kodeksu postępowania cywilnego, na mocy którego od 1 lipca wnioski dowodowe muszą być wyraźnie wyodrębnione w pozwie, a umieszczenie ich w uzasadnieniu może skutkować pominięciem.

Nowelizacja Kodeksu karnego weszła w życie - w zdecydowanej części - 1 października br. Vacatio legis było jednak wydłużane i to poprzez "wrzutkę" w postaci poprawki do nowelizacji procedury cywilnej. Część prawników uważa, że to wada rażąco naruszająca Konstytucję, która powoduje, że ustawa w praktyce nie zaczęła obowiązywać. Są też tacy, którzy już teraz zapowiadają, że będą to podnosić np. w apelacjach.

Już wkrótce prawników czeka prawdziwa rewolucja, za kilka miesięcy będą musieli korzystać z trzech systemów do e-doręczeń i co najmniej dwóch skrzynek odbiorczych oraz konta na portalu informacyjnym sądów. Nie ma też co się łudzić, że niedopełnienie tych obowiązków, zapisanych zresztą w ustawach, rozejdzie się po kościach. Samorządy prawnicze już doradzają odpowiedzialność, przypominając o zasadach etyki, a sędziowie mówią wprost... kończy się czas wymówek.

W czwartek, 19 października, Sąd Najwyższy otworzył drogę do unieważnienia umowy kredytowej frankowiczom, którzy są w konflikcie ze współkredytobiorcami m.in. rozwiedzionym małżeństwom. Przesądził bowiem, że pozwu nie muszą składać wszyscy kredytobiorcy. Wystarczy, że zrobi to tylko jeden z nich. Uchwała Sądu Najwyższego rozwiąże problem legitymacji czynnej w wielu sprawach frankowych.

19 października to Międzynarodowy Dzień Mediacji. Ta w Polsce - co widać choćby po specjalizacjach prawników, z roku na rok rozwija się coraz lepiej, choć nadal nie tak dobrze, jak wiele osób by chciało. Brakuje choćby uregulowania i uporządkowania rynku mediacji - a było bardzo blisko, bo od sierpnia br. miał działać Krajowy Rejestr Mediatorów. Przepisy utknęły jednak w drodze do Sejmu... poprzedniej kadencji.

Bez zmiany ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa Polska nie będzie w stanie wypełnić wymogów "kamieni milowych" w obszarze reformy wymiaru sprawiedliwości, gdyż tylko legalnie powołani sędziowie zapewniają obywatelom skuteczną ochronę prawną i prawo do niezależnego sądu. W konsekwencji, zdaniem opozycji, po przejęciu rządów konieczne będzie przede wszystkim uregulowanie kwestii prawidłowych nominacji sędziowskich i systemu dyscyplinarnego.

Małopolska Kurator Oświaty zamieściła tweeta, że jedna z krakowskich szkół zamówiła flagę Polski, a otrzymała dwie flagi – polską i niemiecką. Obywatel chce wiedzieć jaka to szkoła. Choć wojewódzki sąd administracyjny uznał informację podaną na prywatnym koncie kuratora oświaty za informację publiczną, to swojego stanowiska dostatecznie nie uzasadnił. Dlatego przyjdzie wnioskodawcy jeszcze poczekać na odpowiedź.

Europejski Trybunał Praw Człowieka niezmiennie stoi na stanowisku, że pozbawienie wolności skazanego, bez jakiejkolwiek nadziei na odzyskanie wolności, jest niehumanitarne i sprzeczne z Konwencją Praw Człowieka. Wprowadzona do polskiego porządku prawnego możliwość bezwzględnego dożywocia może więc uniemożliwić sprowadzanie do kraju sprawców najpoważniejszych przestępstw - wskazują sędziowie.

Urzędówki dla adwokatów i radców prawnych mają zostać zrównane ze stawkami za pomoc prawną z wyboru. Co więcej - w myśl projektów, które trafiły właśnie do opiniowania, w sprawie cywilnej i w przypadku wygranej, do zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie będzie potrzebne wykazanie bezskuteczności ich egzekucji od strony, która przegrała. Rozporządzenia mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. Na ten cel przeznaczonych ma zostać dodatkowo 120 mln zł.

Dzień po ogłoszeniu wyników wyborów parlamentarnych prezydent Andrzej Duda wręczył 72 akty powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego oraz asesora sądowego w sądach powszechnych i administracyjnych. Nowo powołani sędziowie oraz asesorzy sądowi złożyli wobec Prezydenta ślubowanie. Wśród nominowanych jest m.in. zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych Michał Lasota.

O ważności wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października rozstrzygać będzie Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, co do której legalności istnieją poważne zastrzeżenia. Gdyby ustawodawca dostosował się do orzeczeń Europejskiego Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, to należałoby ją rozwiązać na długo przed wyborami. A sprawy z zakresu prawa publicznego przekazać Izbie Pracy, która przed reformą Sądu Najwyższego zajmowała się ważnością wyborów.

Rząd przyjął właśnie Krajowy Plan przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę osób małoletnich na lata 2023–2026. Prace nad nim trwały od wielu miesięcy, wiosną br. projekt trafił do konsultacji. Cel to m.in. koordynowanie i zwiększenie ochrony dzieci w tym zakresie.

Project Sunflowers i International Center for MultiGenerational Legacies of Trauma zapraszają na pierwszy ze wspólnej serii webinar, który odbędzie się w dniu 30 października 2023 r., o godz. 18:00. Tym razem będzie on dotyczył masowej traumy i uzdrawiającej roli sprawiedliwości naprawczej.

Nowy kodeks karny penalizuje przyjęcie zlecenia zabójstwa. W przepisie zawarto też klauzulę niekaralności - jeśli przyszły zabójca zgłosi się do organów ścigania i powie kto mu je zlecił, może uniknąć kary. Tu zaczynają się jednak wątpliwości, prawnicy wskazują, że idziemy w kierunku karania za sam zły zamiar. Resort sprawiedliwości patrzy na to jednak inaczej.

Do 15 października 2023 r. można zgłaszać publikacje z zakresu ochrony praw osób pokrzywdzonych przestępstwem lub wiktymologii, a także przykłady praktycznych działań związanych z taką pomocą. Laureaci konkursu organizowanego przez Fundację Pomocy Ofiarom Przestępstw otrzymają nagrodę im. Ewy Bieńkowskiej.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego podjęła w czwartek, 12 października, dwie radykalne uchwały. Zaleca w nich ławnikom Sądu Najwyższego powstrzymanie się od udziału w orzekaniu obu Izb Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej i Izby Kontroli Nadzwyczajnej, w tym zwłaszcza z udziałem sędziów powołanych niezgodnie z Konstytucją RP, co najmniej w ciągu dwóch miesięcy od dnia przyjęcia uchwały.