Obywatele, którzy mieli wydane w 2022 r. zaświadczenia uprawniające do zakupu węgla po preferencyjnej cenie muszą uzyskać je na nowo w gminie. Nawet, gdy węgla nie kupili. Nowe zaświadczenia, gminy mogą wystawiać już na 3 tony paliwa, dla osób które nie kupiły jeszcze węgla i złożyły stosowne oświadczenie – wskazuje Ministerstwo Aktywów Państwowych.

Ministerstwo Aktywów Państwowych nie wyklucza wydłużenia o rok preferencyjnej sprzedaży węgla przez gminy. Wówczas do dystrybucji węgla mogłyby zostać dopuszczone podmioty prywatne. Samorządy, które mają problemy z zakupem odpowiedniego asortymentu mogą dokupić go u innego dostawcy. Ministerstwo uruchomiło specjalny mail, na który JST mogą zgłaszać problemy.

Dystrybucja preferencyjnego węgla idzie jak po grudzie. Jest wiele gmin, które otrzymały zaledwie 30 proc. tego co powinny otrzymać do końca 2022 roku, w województwie mazowieckim nawet tylko 15 procent. Inne gminy otrzymują nie ten asortyment, który chciały. Gminy powiatu tomaszowskiego w lubelskim od nowego roku zostały zaskoczone zmianą dostawcy.

W kolejnych ustawach o dodatkach osłonowych dla obywateli pozostawiono „furtki”, które pozwalają samorządom scedować obowiązki obsługi tych dodatków na ośrodki pomocy społecznej. Te narzekają na przeciążenie pracą. Alarmują, że w praktyce pomoc społeczna została odsunięta na drugi plan, a OPS-y stały się kasą wypłat rządowych programów.

Rząd dostrzegł, że gminy nie wyrobią się do końca roku z obsługą dodatków węglowych, a w budżecie państwa zabraknie na nie pieniędzy. Przy okazji tzw. ustawy gazowej zmienił przepisy i dosypał kolejne 2 mld zł na ten cel. Zgodnie z przyjętą przez Sejm nowelizacją wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast będą mieli więcej czasu na rozliczenie środków, wojewodowie będą zaś elastyczniej nimi zarządzać.

Ministerstwo Finansów opublikowało wyjaśnienia dotyczące klasyfikowania wypłaty rekompensat i dodatków związanych ze wzrostem cen energii: rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych, dodatków dla podmiotów wrażliwych i gospodarstw domowych oraz paliwa stałego w ramach zakupu preferencyjnego.

Wiele gmin, choć podpisało umowy na dystrybucję węgla ponad dwa tygodnie temu, nie doczekało się ani tony. Inne, choć mają kwalifikowanego dostawcę za miedzą, muszą odbierać węgiel dwa powiaty dalej. Spełnia się też czarny sen samorządowców: importowany węgiel bywa kiepskiej jakości. Wraca pytanie o reklamowanie feralnego towaru.

Tylko do 30 listopada można złożyć wniosek o dodatek węglowy lub dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania innych źródeł ciepła: oleju opałowego, gazu LPG, drewna kawałkowego lub innej biomasy. Dziś mija też termin złożenia wniosków przez tzw. podmioty wrażliwe. Od 1 grudnia urzędy zaczną przyjmować wnioski o dodatek elektryczny.

Interpretacja przepisów przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, stwierdzająca, że możliwość przyznania dodatku węglowego należy rozpatrywać w sytuacji, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania jest błędna, bo podjęcie jakichkolwiek „kroków formalnych” w celu nadania adresu lokalowi mieszkalnemu nie ma podstaw prawnych i musi się skończyć odmową nadania adresu.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekonuje, że osobno funkcjonujące gospodarstwa domowe zamieszkujące pod jednym adresem, skorzystają z dodatku węglowego tylko, gdy rozpoczną procedurę wydzielenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Muszą przedstawić na to dokumenty. Zdaniem prawników, wytyczne resortu wprowadzają w błąd, bo nie ma możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku.

W określonej sytuacji faktycznej nienależny dodatek węglowy i tak będzie musiał zostać wypłacony wnioskodawcy przez gminę, z uwagi na procedurę regulującą postępowanie o przyznanie dodatku oraz opieszałość w działaniu gminy. W szczególnej sytuacji, niewypłacony w terminie dodatek może wręcz narazić gminę na konieczność zrekompensowania wnioskodawcy szkody - uważa adwokat Sebastian Chorąży z Kancelarii PoPoradę.pl

Znowelizowane przepisy o dodatku węglowym pozwalają na przyznanie dodatku dla kilku gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, które korzystają ze wspólnego pieca współdzielonego lub osobnych źródeł ogrzewania. Trzeba jednak udowodnić, że rozpoczęło się procedurę wydzielenia odrębnego adresu. W trudnej sytuacji będą też osoby samotne, mieszkające pod jednym dachem z inną osobą - np. byłym małżonkiem.

Wniosek o zakup węgla po preferencyjnej cenie od gminy musi złożyć członek wspólnoty mieszkaniowej ogrzewanej kotłownią na węgiel. Nie musi tego robić osobiście. Wystarczy, że go podpisze, a wniosek fizycznie złoży w urzędzie gminy np. członek zarządu wspólnoty. Samym zakupem węgla może zająć się już zarząd lub zarządca wspólnoty.

Deklarację przystąpienia do systemu „węgiel od gminy” złożyło około 2300 gmin, zapotrzebowanie na węgiel zgłosiło o 100 mniej. Z blisko 1 tysiącem gmin podpisano już umowy na dostawy węgla - poinformował w poniedziałek wiceminister aktywów państwowych Karol Rabenda. Jego zdaniem procedura podpisywania umów powinna zakończyć się w tym tygodniu.

Mieszkaniec kupujący węgiel od gminy otrzyma certyfikat potwierdzający jego jakość. Gdy nie będzie zgodny z rzeczywistością, złej jakości węgiel wolno zareklamować, ale nie będzie to proste. Same gminy będą mogły zwracać się z ewentualnymi roszczeniami do spółek Skarbu Państwa, z którymi na dniach powinny podpisać umowy, ale obawiają się, że zostaną pozostawione same sobie i tylko one będą adresatami roszczeń mieszkańców.