Pod koniec października Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia zadał dwa pytania do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie kredytów frankowych. Prawnicy nie mają wątpliwości, że są zbędne, bo odpowiedź na nie jest znana. Uważają jednak, że tym razem ich autor, sędzia Michał Maj chce wytrącić argumenty bankom.

Po środowym Marszu Niepodległości nasuwa się pytanie, kto i czy w ogóle poniesie odpowiedzialność za wyrządzone szkody. Ustalenie sprawców zniszczeń jest trudne, ale może im zostać przypisana odpowiedzialność cywilna, ale także karna – pisze adwokat Klaudyna Rybak z Kancelarii Dubois i Wspólnicy.

Rodzice dzieci po rozstaniu niejednokrotnie nie są w stanie porozumieć się w zakresie wysokości należnych na nie alimentów. Spór może rozwiązać sąd, wydając arbitralnie wyrok. Jednak w wielu przypadkach udaje się tego uniknąć, gdy rodzice zawierają ugodę sądową lub ugodę przed mediatorem. Może być szybciej i taniej.

Lionel Messi wygrał przed Sądem Unii Europejskiej toczącą się od kilku lat batalię o możliwość rejestracji znaku towarowego, który brzmi dokładnie tak jak jego nazwisko. Potem Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że sława nazwiska przesądza o rozpoznawalności znaku towarowego. Pomimo wygranej Messiego, sprawa ta pokazuje trudności związane z koniecznością przedstawienia dowodów w takich sporach.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Manowska wydała zarządzenie o przeprowadzaniu zdalnie rozpraw na podstawie kodeksu postępowania cywilnego od 12 listopada br. Zmiany te są związane ze stanem epidemii wywołanej zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 na terytorium Polski.

Publikacje Macieja Zachariasiewicza pt. "Klauzula porządku publicznego jako instrument ochrony materialnoprawnych interesów i wartości" i Joanny Kruszyńskiej-Kola pt. "Ratio przedawnienia. Dylematy europejskiej tradycji prawnej, w świetle historyczno-porównawczej analizy prawa francuskiego i polskiego", otrzymały pierwsze nagrody w tegorocznej edycji konkursu Państwa i Prawa.

Istnieje problem z pokryciem szkód wyrządzonych podczas marszów - wątpliwa jest odpowiedzialność organizatorów, bo nie mają wpływu na zadymiarzy. Ciężko udowodnić im też brak staranności przy organizacji. Odszkodowanie od sprawców jest skomplikowane, bo trzeba ich zidentyfikować. Sprawy sądowe toczą się potem latami. W czasie pandemii komplikacji jest więcej, bo marsze są… zakazane.

Rzecznik Finansowy przystąpił do sprawy sądowej, w której klienci Santander Bank będą bronili się przed roszczeniem o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Zdaniem Rzecznika, ani w polskim, ani unijnym prawie nie ma podstawy prawnej do takich oczekiwań ze strony banku.

Okres epidemii i zagrożenia epidemicznego COVID-19 nie może stanowić podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania sądowego. Nawet jeśli czas od złożenia pozwu do rozpoznania sprawy wynosi ponad rok. Odszkodowania z tego tytułu nie należą się, gdyż odlicza się czas od 2 marca do 24 maja, gdy terminy ustawowe nie biegły.

We wtorek 10 listopada Izba Cywilna Sądu Najwyższego podejmie uchwałę w składzie siedmiu sędziów sprawie zabezpieczenia wobec najniebezpieczniejszych sprawców przestępstw. Celem takiego zabezpieczenia w postaci izolacji w ośrodku w Gostyninie jest ochrona ofiar przed kolejnymi przestępstwami ze strony tych osób. Ale skutkiem - długotrwałe przetrzymywanie bez podstawy prawnej i wyroku.

Od blisko roku, na mocy nowelizacji procedury cywilnej, przywrócone jest odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych. I choć - m.in. z powodu koronawirusa i ograniczeń w pracy - doświadczenia sądów w tym zakresie nie są duże, wskazują one na szereg wątpliwości w odniesieniu do tych przepisów. Te główne dotyczą samych definicji i kwalifikacji, które sprawy należą do gospodarczych.

Obowiązująca od roku nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego nakłada nowe obowiązki na sądy nadające klauzule wykonalności i organy egzekucyjne. Może to wydłużyć postępowanie i utrudnić wierzycielom ściągnięcie długu. A dużym problemem jest obowiązek sprawdzenia, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu.

Wprowadzone w ramach ubiegłorocznej nowelizacji procedury cywilnej rozwiązanie dotyczące potrącenia miało służyć dyscyplinowaniu uczestników postępowań. I częściowo realizuje ten cel, ale z wieloma mankamentami. Lepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie znanej w wielu krajach instytucji wyroku z zastrzeżeniem - twierdzi prof. Paweł Grzegorczyk

Obowiązująca od roku nowelizacja procedury cywilnej wprowadziła odrębne postępowanie w sprawach własności intelektualnej. Zdaniem zajmujących się tą dziedziną prawników, to dobre rozwiązanie z punktu widzenia sprawności i jakości merytorycznej tych postępowań, ale niebezpieczne dla spójności reguł procesu cywilnego.

Obowiązujące od roku zmiany w procedurze cywilnej mają przyspieszać postępowanie - stąd nacisk na prekluzję dowodową i planowanie przebiegu procesu, tak przez strony, jak i przez sąd. Powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ma obowiązek powołać wszystkie twierdzenia i dowody już w pozwie, a pozwany - w odpowiedzi na pozew. Nie wszystko to jednak działa bez problemów.

Wprowadzone rok temu zmiany w postępowaniu cywilnym miały przyspieszyć i usprawnić postępowania cywilne, jednak po roku ich obowiązywania nie można stwierdzić istotnej poprawy w tym zakresie - twierdzi prof. Tadeusz Ereciński, były prezes kierujący Izbą Cywilną Sądu Najwyższego. I dodaje, że ewentualna reakcja na ten stan nie powinna sprowadzić się tylko do kolejnego komplikowania przepisów.

Powód nie wygrał ze spółdzielnią mieszkaniową: cały sezon siedział w zimnym mieszkaniu, a zapłacił jakby wszystkie kaloryfery działały. Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego odrzuciła skargę Prokuratora Generalnego, który uznał, że opłaty za ogrzewanie były sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Wprowadzenie stałej opłaty w wysokości 100 złotych za wniosek o uzasadnienie orzeczenia lub zarządzenia od początku budziło ogromne wątpliwości. Prawnicy podnosili, że to ograniczenie prawa do obrony. Ministerstwo Sprawiedliwości - jak dowiedziało się Prawo.pl - rozważa zmiany w tym zakresie. Opłata "za uzasadnienie" w postanowieniach niekończących sprawy ma wynieść 30 złotych, a przy odmowie zwolnienia z kosztów sądowych, czy nieustanowieniu pełnomocnika z urzędu - w ogóle ma jej nie być.

Zmiany procedury cywilnej w zakresie postępowania dowodowego budzą wiele wątpliwości. Powstało pytanie, czy środki porozumiewania się na odległość dotyczą także przesłuchania świadka, w jaki sposób sąd może wypowiedzieć się co do dowodów z dokumentów pochodzących z innego postępowania. Sędziowie uważają, że trzeba wyszczególnić fakty, które mają być wykazane w dokumencie.

Po roku obowiązywania dużego pakietu zmian w procedurze cywilnej, które ich autorzy nazywali "wielką reformą" nie można powiedzieć, że przyniosły one wymierne efekty - ocenił prof. Tadeusz Ereciński. I dodał, że to skutek z jednej strony przeregulowania niektórych mechanizmów, a z drugiej - niedoregulowania tam, gdzie to jest potrzebne. Takie oceny dominują podczas trwającej właśnie konferencji dotyczącej konsekwencji wynikających z nowelizacji k.p.c.