LEX Ochrona Srodowiska z czatem AI
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Sprawniejsze oddłużenie bez wyjątku dla należności pracowniczych

Sejm przyjął nowelizację prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego, która ma usprawnić postępowanie oddłużeniowe osób fizycznych, zwłaszcza na etapie wykonywania planu spłaty wierzycieli. Akceptacji nie uzyskały poprawki, które sprawiłyby, że umorzeniu nie podlegają zobowiązania upadłego na rzecz obecnych i byłych pracowników. Ci jednak już dziś są objęci preferencjami.

Alimenty Mlotek Pieniadze
Źródło: iStock

Chodzi o nowelizację prawa upadłościowego, prawa restrukturyzacyjnego oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (na etapie rządowym nr UD260, później w Sejmie druk nr 3085). Projekt powstał w Ministerstwie Sprawiedliwości. Jak tłumaczy poseł sprawozdawca Dominik Jaśkowiec, celem jest usprawnienie postępowań dotyczących oddłużania osób fizycznych, zarówno prowadzących działalność gospodarczą, jak i ogłaszających tzw. upadłość konsumencką. - W szczególności dotyczy to postępowań znajdujących się na ostatnim etapie, w którym osoba zadłużona realizuje plan spłaty wierzycieli, czyli ustalony przez sąd sposób i okres spłacania części długów  - mówił poseł.

Zobowiązania umarzane z mocy prawa

Proponowane przepisy zakładają m.in., że zobowiązania upadłego objęte planem spłaty wierzycieli, ulegną umorzeniu z mocy prawa wraz z upływem trzech miesięcy od końca okresu, na który został ustalony plan spłaty wierzycieli. - To istotna zmiana, ponieważ osoba, która rzetelnie wywiązała się ze swoich obowiązków, nie powinna pozostawać przez kolejne miesiące w niepewności co do swojej sytuacji finansowej. Jednocześnie projekt zabezpiecza interesy wierzycieli. Będą oni mieli dodatkowe trzy miesiące na wystąpienie do sądu z wnioskiem o zmianę lub uchylenie planu spłaty. To rozsądne rozwiązanie, które pozwala pogodzić prawo dłużnika do nowego startu z prawem wierzyciela do ochrony jego interesów – przekonywał poseł sprawozdawca.

 

Inna zmiana zakłada, że nadzór sądu nad wykonywaniem planu spłaty wierzycieli nie będzie ustanawiany z urzędu, a na wniosek uczestników postępowania. Z kolei w razie wcześniejszej spłaty zobowiązań objętych planem spłaty wierzycieli, upadły będzie mógł wnioskować o skrócenie okresu wykonania planu. Dane upadłego przestaną być ujawniane w KRZ po upływie trzech lat od umorzenia z mocy prawa jego zobowiązań.

Sejm przyjął ustawę wraz z kilkoma poprawkami, które m.in. precyzują materialnoprawną podstawę oddłużenia.

Posłowie i związki zawodowe upominają się o należności pracownicze

Inne poprawki zmierzały do rozszerzenia katalogu zobowiązań upadłego, które nie podlegają umorzeniu po wykonaniu planu spłaty. Dziś są to m.in. zobowiązania o charakterze alimentacyjnym oraz wynikające z rent, posłowie proponowali, by dołączyć do tego należności pracowników i byłych pracowników wynikających ze stosunku pracy.

Jakie skutki miałaby taka regulacja? Jak wyjaśnia Sylwia Szerenos-Rutkowska, adwokat i kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, członek zarządu Continuum, po przyjęciu poprawek pracownik mógłby dochodzić niewypłaconej części pensji także po oddłużeniu byłego pracodawcy. - Miałoby to praktyczne znaczenie, gdyby jego sytuacja majątkowa z czasem się poprawiła. Dla przedsiębiorcy oznaczałoby to jednak, że nawet po rzetelnym wykonaniu planu spłaty nadal odpowiadałby za te zaległości, również wtedy, gdy utracił płynność z przyczyn od siebie niezależnych – wskazuje ekspertka.

Dwie poprawki podobnej treści (jedna dotyczyła oddłużenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, druga - upadłości konsumenckiej) zaproponowali posłowie klubu Razem.

 - Zaległe wynagrodzenie jest należnością za wykonaną pracę i służy utrzymaniu pracownika oraz jego rodziny – przekonywali wnioskodawcy. Powoływali się na tożsamy postulat, zgłaszany przez OPZZ oraz NSZZ „Solidarność".

Pracownik ma pierwszeństwo nawet bez dodatkowej ochrony

Mimo przychylności posłów opozycji i części przedstawicieli klubu PSL-Trzecia Droga, poprawki nie uzyskały większości głosów. Abstrahując od kwestii politycznych, wzbudzały też wątpliwości merytoryczne. Mec. Szerenos-Rutkowska wskazuje przede wszystkim na zakres proponowanej ochrony.

Objęłaby ona wszystkie należności ze stosunku pracy, w tym odprawę czy ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Tymczasem zaległe wynagrodzenie zleceniobiorcy, dla którego praca na rzecz tego samego przedsiębiorcy była jedynym źródłem utrzymania, nadal mogłoby zostać umorzone. Warto więc zapytać, czy to podstawa zatrudnienia powinna przesądzać o tym, kto po oddłużeniu przedsiębiorcy może nadal dochodzić zapłaty za wykonaną pracę – komentuje mec. Sylwia Szerenos-Rutkowska.

Jak dodaje, pracownik już dziś korzysta ze szczególnej ochrony.

- Zaległe pensje są, co do zasady, zaspokajane w pierwszej kategorii z funduszów masy upadłości, a w razie niewypłacalności pracodawcy pracownik może otrzymać wypłatę z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. To, ile pracownik odzyska w postępowaniu upadłościowym, zależy jednak od tego, ile pieniędzy jest do podziału między wierzycieli. Z kolei wypłaty z Funduszu podlegają ustawowym limitom. W przypadku zaległych pensji Fundusz pokrywa co do zasady wynagrodzenie za okres do trzech miesięcy – wyjaśnia mec. Szerenos-Rutkowska.

Nie będzie wyjątków od elektronizacji postępowań

W toku prac rządowych nad projektem pojawił się pomysł, by osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogły wnosić pisma procesowe i dokumenty tradycyjną drogą, z pominięciem Krajowego Rejestru Zadłużonych (więcej: Wnioski i pisma poza KRZ? Zaskakująca zapowiedź zmian w upadłościach).

Taką koncepcję zaproponowało niespodziewanie Ministerstwo Sprawiedliwości, odnosząc się do uwagi zgłoszonej w toku konsultacji. Pomysł był jednak krytykowany jako krok wstecz. Ostatecznie ministerstwo wycofało się z niego jeszcze przed przedstawieniem rządowi ostatecznej wersji projektu.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.

 

 

 

 

Polecamy książki biznesowe