Naczelny Sąd Administracyjny orzekł niedawno, że zawieszenie terminów administracyjnych w czasie epidemii nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Bo są to dwie odrębne gałęzie prawa, których nie można łączyć. Część podatników mogła odetchnąć z ulgą, bo niektóre ich zaległości mogły się więc przedawnić. Dla innych takie stanowisko rodzi jednak nowe problemy.

Krajowa Rada Sądownictwa poinformowała w sobotę, że zaskarży do Trybunału Konstytucyjnego uchwałę Sądu najwyższego, w której siedmioosobowy skład uznał za wadliwe wprowadzone podczas pandemii rozpatrywanie spraw w drugiej instancji w składach jednoosobowych. KRS zawnioskuje także do TK o zawieszenie tej uchwały do wyroku Trybunału.

Tylko drobna część sprawców zbrodni wojennych staje przed sądem – tak było przy okazji wszystkich konfliktów XX i XXI wieku. Powodem są m.in. trudności w zebraniu dowodów oraz ustaleniu jurysdykcji. O tym, jak przed wymiarem sprawiedliwości postawić sprawców zbrodni w Ukrainie, dyskutowano podczas konferencji zorganizowanej przez fundację Sunflowers.

Polskie prawo nie przewiduje możliwości zasądzenia na rzecz małżonka kwot mających stanowić substytut wynagrodzenia za pracę, którego ten małżonek nie uzyskał, ponieważ osobiście zajmował się domem i rodziną, zamiast pracować zawodowo. Nawet gdy druga strona zajęta była wyłącznie zarabianiem pieniędzy. Głośny ostatnio przykład hiszpański trudno zastosować na naszym gruncie.

Krajowa Rada Sądownictwa w pełni popiera wniosek prezydenta, który ma wątpliwości konstytucyjne w zakresie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym. Przyjęła właśnie uchwałę w tej sprawie. Sam wnioskiem Trybunał Konstytucyjny zajmie się 31 maja. Tego samego dnia wyznaczona jest też rozprawa w sprawie sporu kompetencyjnego między prezydentem a SN.

Zarząd Stowarzyszenia Referendarzy Sądowych LEX IUSTA zaapelował do premiera o powrót do ustalania ich wynagrodzeń zgodnie z Prawem o ustroju sądów powszechnych, a nie ustawą okołobudżetową. Powołuje się przy tym na jego wypowiedzi o bardzo dobrej sytuacji budżetu oraz informacje o rozmowach ze związkami zawodowymi dotyczących podwyżek dla pracowników sfery budżetowej.

Sprawy frankowe nadal budzą wiele emocji. Orzecznictwo sądów w większości jest prokonsumenckie, ale droga do unieważnienia umowy jest długa i bywa wyboista. Dodatkowym elementem mogą być wnioski o powołanie biegłego, chociaż sami sędziowie podkreślają, że na obecnym etapie takie dowody nie mają większego znaczenia, co najwyżej mogą służyć wydłużaniu postępowania.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nałożył administracyjną karę pieniężną w wysokości ponad 23 tys. zł na Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Warszawie w związku z naruszeniem przepisów RODO poprzez niewdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych zapewniających bezpieczeństwo przetwarzanych danych osobowych. Izba zapowiada zaskarżenie decyzji.

Wiedza sędziego jest często kluczem do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy gospodarczej. Istotna jest też rola biegłego, który może i powinien mu w tym pomóc, ale pod warunkiem, że również zna się na danym obszarze. W polskim systemie prawnym brakuje jednak podkreślania znaczenia sędziowskich specjalistycznych kompetencji, problem i to dużym jest również weryfikacja umiejętności samych biegłych.

Sztuczna inteligencja zajmuje już istotne miejsce w wielu obszarach naszego życia, z nadzieją więc patrzą na nią także i prawnicy. Jej wykorzystanie może może przyspieszyć analizę danych, ułatwić pisanie i weryfikację umów i pism czy nawet uzasadnień, oraz pomóc w efektywnym podejmowaniu decyzji. Jest jednak zasadnicze ale... ChatGPT działa w oparciu o dane, a to może wiązać się z ryzykiem dla naruszenia prywatności i tajemnic klientów.

Krajowa Izba Radców Prawnych rozpoczęła tegoroczną odsłonę kampanii promocji zawodu pod hasłem „Problemy prawne? Nie szukaj ucieczki, szukajradcy.pl”. Spoty promocyjne zachęcające do korzystania z usług radcy prawnego od 8 maja 2023 r. można było zobaczyć w internecie, a od 15 maja br. emitowane są w telewizji, radiu i pociągach dalekobieżnych.

Tymczasowe aresztowanie jest nadużywane - stosuje się je także w sprawach błahych, często z powodów populistycznych. Traktowane jest również jako narzędzie do uzyskania zeznań lub jako represja. W dodatku bywa, że przedłuża się je w nieskończoność – czasem ratunkiem jest dopiero uniewinnienie. Zjawisko przeanalizowali adwokaci, którzy postulują zmiany w przepisach.

Polskie i ukraińskie zespoły International Association of Penal Law - AIDP (Międzynarodowe Stowarzyszenie Prawa Karnego), projekt Unii Europejskiej EU Project Pravo-Justice oraz Projekt Sunflowers zapraszają do udziału w konferencji online, która odbędzie się 19 maja 2023 r. na platformie Zoom. Sesja rozpocznie się o 9:00, potrwa do 15:00.

Minęły trzy tygodnie od uchwały Izby Pracy Sądu Najwyższego, podważającej składy jednoosobowe - nadal nie ma uzasadnienia, a sprawy spadają z wokand. W sądach odbyły się narady, z których w większości wynika, że sędziowie sami powinni uporać się z problemem. Pełnomocnicy podkreślają, że takiego obrotu sprawy można było spodziewać się już na etapie wprowadzenia rozwiązań covidowych - to co dobre dla sądów, nie okazało się dobre dla obywateli.

Biurokracja, przeciążenie sędziów i kuratorów pracą, szwankująca komunikacja, ale też naciski na sędziów i przedmiotowe traktowanie dzieci – to proszenie się o kolejne tragedie dotyczące dzieci, jak ta, do której doszło niedawno w Częstochowie. Politycy mówią o konieczności podwyższenia kar, ale rząd zapowiada też inne zmiany. Te jednak – jak wskazują prawnicy – muszą mieć charakter kompleksowy.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie nie musiał wykonywać orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie wstrzymania przeniesienia trójki sędziów - napisała m.in. we wtorkowym oświadczeniu przewodnicząca Krajowej Rady Sądownictwa Dagmara Pawełczyk-Woicka.

Liczba wykonanych wyroków śmierci była w 2022 r. najwyższa od 2017 r. – wynika z tegorocznego raportu Amnesty International o stosowaniu kary śmierci na świecie. Jako przykład jest podawane to, że 81 osób zostało straconych jednego dnia w Arabii Saudyjskiej. Autorzy raportu piszą, że powszechnie wiadomo o 20 krajach, które wykonywały wyroki kary śmierci, natomiast 6 krajów zniosło karę śmierci całkowicie lub częściowo.

W postępowaniach dotyczących kredytów frankowych problemem jest przewlekłość postępowań. Nie zawsze wynika ona bezpośrednio z natłoku spraw. Jak mówią prawnicy, są sędziowie, którzy podejmują różne działania, dopuszczają dowody, nic nie wnoszące i nie posuwające postępowania do przodu. Kolejna kwestia to odległe terminy. Skarga na przewlekłość dla frankowicza kończy się zazwyczaj przyznaniem 2 tys. zł ale też często wyznaczeniem rozprawy.

Adwokatura robi kolejny krok w stronę zmian w zasadach etyki, umożliwiających informowanie o tym, co i w jakim zakresie adwokaci oferują. Problemem może być zastosowane w propozycji określenie "informacja handlowa", bo ze zgłaszanych w trakcie konsultacji uwag wynika, że środowisko ma wątpliwości, czy to to samo co reklama. NRA wyjaśnia, że takie rozwiązanie jest spójne z unijną dyrektywą i kodeksem obowiązującym wszystkich unijnych prawników.

Problemy sądów z biegłymi dotyczą również spraw gospodarczych. Tym bardziej że ważna jest w nich nie tylko wiedza specjalistyczna, ale i sama metoda obliczeń. Różne metody to często różne rozwiązania, zły dobór biegłego lub zła komunikacja z biegłym może z kolei skutkować koniecznością uzupełniania opinii i tym samym przewlekłością postępowania.