Jaka jest perspektywa wymiaru sprawiedliwości w najbliższej przyszłości, jak przywrócić praworządność, co z procesem cywilnym i karnym, na te pytania będą dyskutować uczestnicy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Wymiar sprawiedliwości w Polsce – perspektywa na najbliższą przyszłość. Część III”, która odbędzie się 8 grudnia w Warszawie.

W niedzielę, 3 grudnia, obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami. Ministerstwo Sprawiedliwości podsumowało właśnie projekt dotyczący zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości właśnie osobom z niepełnosprawnościami. W jego ramach przeszkolono ponad 4 tys. osób, wypracowano standard dostępności budynków sądów, doposażono je m.in. w tabliczki z napisami brajlowskimi, schodołazy oraz plany tyflograficzne, ułatwiające zrozumienie oraz poruszanie się wewnątrz budynków sądów.

Trybunał Konstytucyjny orzekł na początku listopada, że ustalanie ustawą okołobudżetową wynagrodzeń dla sędziów jest niezgodne z Konstytucją. Dotyczy to też m.in. referendarzy. Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych LEX IUSTA w piśmie do Ministra Sprawiedliwości zaznacza, że od tego momentu pensje sędziowskie, referendarskie powinny być wyliczane zgodnie z ustawą ustrojową. I przypomina, że za bezpodstawne obniżanie pensji grozi grzywna do 30 tys. zł.

Dotychczas przyjmowane rozwiązania miały na celu jednakowe wynagradzanie sędziów i prokuratorów. Po listopadowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego trzeba więc poprawić ustawę okołobudżetową na 2023 r., by wynagrodzenia prokuratorów ustalane były zgodnie z ustawą ustrojową, tak samo jak w przypadków sędziów - w ten sposób Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadnia założenia projektu noweli tegorocznej okołobudżetówki.

Aleksandra Gawrońska-Mucha, Global Senior Legal Counsel w firmie IBM, została laureatką 6. edycji konkursu Lider Prawników Przedsiębiorstw AD. 2023. Nagroda została wręczona podczas Świątecznej Gali Członków i Przyjaciół Polskiego Stowarzyszenia Prawników Przedsiębiorstw. Kapituła uzasadniała, że jej praca stanowi przykład modelowego podejścia do roli dyrektora działu prawnego.

Adwokatka Monika Horna-Cieślak, specjalizująca się i zajmująca się prawami dzieci, współautorka głośnej ustawy Kamilka, czyli nowelizacji zwiększającej ochronę dziecka przed przemocą, przewodnicząca Sekcji Praw Dziecka przy warszawskim ORA, zwyciężczyni konkursu „Rising Stars – Liderzy Jutra 2019” jest już formalnie powołana na urząd Rzecznika Praw Dziecka. Zgodę wyraził na to Senat. Inicjatorami zgłoszenia jej kandydatury były dzieci, młodzież i osoby młode. A rekomendowało ją prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.

Co czwarta firma traci zaufanie do partnera biznesowego, gdy ten spóźni się z zapłatą za faktury 7 dni – wynika z badania "Zaufanie w biznesie" Rzetelnej Firmy pod patronatem Krajowego Rejestru Długów. Jednak 41 proc. przedsiębiorstw zaufałoby ponownie firmie, która raz ich zawiodła, pod warunkiem dodatkowego zabezpieczenia transakcji. Prawie 1/3 badanych przedsiębiorstw traci zaufanie przy opóźnieniach płatności wynoszących 15-30 dni.

Jawność rozprawy jest jednym z elementów konstytucyjnego prawa do sądu. 1 lipca weszły jednak w życie zmiany w postępowaniu cywilnym, wskutek których rozprawy jawne mogą przejść do lamusa, a posiedzenia niejawne - stać się sądowym standardem. Sędzia może rozpoznać w ten sposób nawet skomplikowaną sprawę. Część sędziów widzi w tym problem - podkreślają, że nie tak powinno wyglądać orzekanie. A prawnicy już głowią się jak doprowadzić do jawnej rozprawy.

Małoletni nie mają wpływu na to, gdzie mieszkają z rodzicami. Rodziny, którym wypowiedziano umowę najmu, potrafią korzystać z tych nieruchomości przez wiele lat, nie płacąc odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Niektóre dzieci wchodzą w dorosłe życie z ogromnymi długami, bo pozwala na to przepis ustawy o ochronie lokatorów.

TK zakwestionował konstytucyjność przepisów okołobudżetowych, określających podstawę wynagrodzenia sędziowskiego, a nie prokuratorskiego. Nie ma więc podstaw do wyrównań wynagrodzeń prokuratorów za okres styczeń - październik i wyliczania za listopad i grudzień na podstawie Prawa o Prokuratorze - wskazała w piśmie skierowanym do Prokuratora Krajowego nowa minister finansów Magdalena Rzeczkowska. Jednocześnie płyną nieoficjalne sygnały, że jest już gotowa nowela ustawy okołobudżetowej na 2023 r., regulująca te kwestie.

Niemal tysiąc odwiedzonych szkół i 30 ośrodków wychowawczych, ok. 35 tys. przeszkolonych uczniów szkół podstawowych i ponad 22 tys. przeszkolonych uczniów szkół ponadpodstawowych oraz 856 uczniów z ośrodków wychowawczych - to bilans tegorocznej II edycji akcji Adwokaci rozjaśniają prawo, którą od 3 października do końca listopada br. przeprowadzono z udziałem 536 adwokatów i 84 aplikantów adwokackich.

Sejm 29 listopada zdecydował o odwołaniu dziewięciu członków komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo Polski w latach 2007-2022, tzw. "komisji lex Tusk". Komisja ma jednak działać dalej, z nowymi członkami i zmienionym zakresem podejmowanych działań. Warto przypomnieć, że prawnicy podkreślali jeszcze kilka tygodni temu, że ustawa o komisji powinna zostać uchylona bo jest bublem i narusza Konstytucję.

Na 7 grudnia został wyznaczony termin posiedzenia całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w sprawie ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października. O ważności referendum SN rozstrzyga w składzie całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, na podstawie sprawozdania z głosowania przedstawionego przez PKW oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznanych protestów.

Ministerstwo Sprawiedliwości rzutem na taśmę próbuje zwiększać stawki wynagrodzeń dla biegłych - zarówno w sprawach karnych, jak i cywilnych, o 30,49 proc. Projekty rozporządzeń trafiły do opiniowania, czasu jest jednak niewiele, bo miałyby one obowiązywać od 1 stycznia. Sami biegli mówią, że pieniądze to nie wszystko - największą bolączką jest brak kompleksowych rozwiązań, dotyczących m.in. sposobu ich powoływania, weryfikacji umiejętności i godnego wynagradzania.

Związek Banków Polskich liczy, że nowy rząd zajmie się kwestią ustawowego usankcjonowania ugód zawieranych przez banki z posiadaczami kredytów frankowych. Prezes ZBP Tadeusz Białek mówił we wtorek także o konieczności zmiany obciążeń podatkowych banków.

Zdarza się, że przestępcy, co do których sądy nie miały wątpliwości, że naruszyli prawo i należy im się kara, składają skargi do Trybunału Praw Człowieka i wygrywają z powodu wadliwości systemu wymiaru sprawiedliwości, a zwłaszcza sądownictwa dyscyplinarnego. Po prostu z przyczyn formalnych. Państwo wypłaca takim skazanym wysokie odszkodowania, ale niczego nie naprawia. Czy można więc mówić o nadużywaniu skargi do Strasburga?

Adwokaci coraz częściej skarżą się na praktykę części sędziów, polegającą na zwracaniu pozwów bez uzasadnionej podstawy. Chodzi konkretnie o art. 130[1a] k.p.c., zgodnie z którym jeśli nie są zachowane warunki formalne pisma, przewodniczący zwraca je bez wezwania do poprawienia lub uzupełnienia. Sytuacja tak nabrzmiała, że ORA w Warszawie wystosowała pismo w tej sprawie do prezes warszawskiego Sądu Okręgowego.

Dokonywanie szczegółowej analizy akt sprawy oraz sporządzanie projektów zarządzeń lub orzeczeń, bliska współpraca z sędziami, a także wykonywanie innych niezbędnych czynności do przygotowania spraw sądowych – to tylko niektóre z obowiązków, z którymi na co dzień zmaga się asystent sędziego.

Banki składają pozwy do sądów przeciwko frankowiczom. Tym razem jednak nie o zwrot kapitału oraz wynagrodzenie za korzystanie z niego, tylko o zasądzenie kwoty tytułem waloryzacji kapitału, co jest efektem czerwcowego wyroku TSUE. Takiego pozwu może się spodziewać każdy, kto w 2020 r. wystąpił o unieważnienie umowy kredytowej lub w inny sposób wszedł w spór z bankiem. W ten sposób banki chcą przerwać trzyletni termin przedawnienia.

8 listopada TK stwierdził, że ustalenie wynagrodzeń m.in. sędziów, na podstawie ustawy okołobudżetowej na 2023 r., było niezgodne z Konstytucją. Oznacza to, że pensje za listopad i grudzień powinny być już wyliczane zgodnie z ustawą ustrojową, a reszta wymaga wyrównania. Część sądów już stosuje się do wyroku, albo przynajmniej zapowiada wyrównanie po Nowym Roku. W części jednak trwa gorączkowe szukanie pieniędzy, czego nie ułatwia Ministerstwo Finansów, domagając się szczegółowszych kalkulacji.