Adam Bodnar, nowy Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny, poinformował podczas swojej pierwszej konferencji, że premier Donald Tusk podpisał zarządzenie ws. powołania międzyresortowego zespołu ds. przywracania praworządności. Dodał, że on sam w najbliższych dniach ma zaplanowane spotkanie z Dariuszem Barskim, prokuratorem krajowym.

Sędziowie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości oraz obywatelskie prawo do sądu, apelują do nowego ministra sprawiedliwości Adama Bodnara, o odwołanie z delegacji w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu, Przemysława Radzika, który pełni funkcję wiceprezesa sądu i jest zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych. Argumentują tym, że nikt nie chce z nim orzekać.

Przedświąteczny czas to bardzo gorący okres dla frankowiczów i banków. Szykuje się bowiem kolejne, trzecie już, w ciągu jednego tygodnia orzeczenie TSUE. Tym razem Trybunał rozstrzygnie m.in., jak liczyć początek biegu przedawnienia roszczeń banków o zwrot kapitału, a także zasadność zarzutu zatrzymania podnoszonego przez banki wobec kredytobiorców.

Prezes NRA Przemysław Rosati pogratulował prof. Adamowi Bodnarowi, powołania na stanowisko ministra sprawiedliwości - prokuratora generalnego. Życząc sukcesów, wytrwałości i satysfakcji w realizacji wyzwań, przypomniał jednak o postulatach adwokackich, wymienił m.in. dbanie o wysoki standard obsługi prawnej obywateli, sprawnie funkcjonujący wymiar sprawiedliwości, ale też cofnięcie zmian wprowadzonych ostatnią nowelizacją kodeksu karnego.

Sąd Najwyższy orzekł, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego o opłatach za pomoc prawną z urzędu nie odnosi żadnych skutków prawnych, gdyż w orzekaniu brał udział tzw. sędzia dubler. Wobec tego sądy mają prawo do dokonania rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisów rozporządzenia ministra sprawiedliwości i art. 626 k.p.k. I wyrównywać wynagrodzenia, jednak tylko w wypadku, gdy Skarb Państwa poniesie koszty i gdy sąd zwolnił stronę z wydatków ponoszonych na rzecz obrońcy.

Prokuratura Okręgowa w Warszawie z urzędu wszczęła postępowanie w sprawie wtorkowych wydarzeń w Sejmie. Poseł Grzegorz Braun przerwał uroczystość zapalenia świec chanukowych, gasząc je gaśnicą proszkową. Prezydium Sejmu już go ukarało, ale poseł może odpowiedzieć za przestępstwo - i to niejedno, bo swoim czynem mógł wypełnić znamiona kilku. W konsekwencji może nawet stracić mandat - o ile zostanie pozbawiony immunitetu i stanie przed sądem.

Ważą się losy ponad 2,5 tys. sędziów powołanych na podstawie opinii wydanej przez neoKRS. Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, ale i spora część prawników, uważa, że skoro Rada jest niekonstytucyjna, to ci sędziowie muszą wrócić na poprzednie stanowiska i wziąć udział w nowych, legalnych konkursach. Zgodności jednak nie ma, są i tacy prawnicy, według których bardziej zasadne byłoby indywidualne podejście, w samych sądach jest obawa co dalej, i jak to wpłynie na sytuację kadrową.

Kancelaria Prezydenta informuje, że prezydent Andrzej Duda zastosował prawo łaski przez darowanie reszty kar pozbawienia wolności wobec dwóch osób skazanych za usiłowanie dokonania rozboju. Uzasadniać to ma incydentalny charakter czynu i młody wiek w chwili jego popełnienia.

Profesor Adam Bodnar, były Rzecznik Praw Obywatelskich, będzie ministrem sprawiedliwości w rządzie Donalda Tuska. W skład kierownictwa resortu mają wejść Maria Ejchart-Dubois, współzałożycielka inicjatywy Wolne Sądy, radca prawny Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, krakowski sędzia Dariusz Mazur ze Stowarzyszenia Sędziów Themis, wiceprzewodniczący Nowej Lewicy Krzysztof Śmiszek i Arkadiusz Myrcha - radca prawny, polityk KO.

Brakuje sędziów, referaty są coraz większe, do tego dochodzi luka wiekowa i przechodzenie w stan spoczynku - sytuacja w sądach jest na tyle zła, że sędziowie bez owijania w bawełnę informują strony, by nie liczyły na szybkie rozstrzygnięcia. Niechlubny prym wiodą w tym zakresie wydziały cywilne, ale i w pozostałych jest coraz gorzej. Wielu sędziów z niepokojem czeka na szykujące się zmiany dotyczące neosędziów, bo - jak mówią - bez całościowego spojrzenia na kwestie kadrowe, sądy czeka Armagedon.

Sądy krytycznie oceniają rozporządzenie ministra sprawiedliwości, dotyczące przeprowadzenia dowodu na rozprawie zdalnej. Wskazują, że zawarte w nim uregulowania powielają rozwiązania z obowiązującego rozporządzenia z 2010 r., dotyczące przeprowadzenia dowodu na odległość w sprawach cywilnych, a ponadto przewidują szereg czynności, które znacznie obciążą sekretariaty sądowe. Wątpliwości budzi też fakt, że przepisy umożliwiają przesyłanie samego dźwięku.

Działania integracyjne, wspieranie adwokatek i aplikantek adwokackich, eksponowanie tych o różnych ścieżkach kariery, wykształceniu specjalistycznym i zainteresowaniach, wymiana doświadczeń, w końcu zachęcania do większego zaangażowania w działalność samorządową - to plany powołanego w październiku Koła Kobiet przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Jego przewodniczącą jest mec. Patrycja Kasica, a wiceprzewodniczącą mec. Dagmara Miler.

Od 8 grudnia br. sądy w całym kraju zaczęły wypłacać sędziom, referendarzom i asesorom wyrównania wynagrodzeń w 2023 r. Ich wysokość ustalana była nie na podstawie ustawy ustrojowej, a okołobudżetowej. W listopadzie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że było to niezgodne z Konstytucją. A ponieważ sądy nie miały wystarczających środków, wnioskowały o ich uruchomienie z rezerwy celowej. Ministerstwo Finansów zdecydowało o tym 30 listopada br.

Marzysz o tym, żeby ludzie wstawali kiedy wchodzisz do sali? Nutka losowości przy każdym następnym zadaniu to coś, co Cię kręci? A może zawsze chciałeś uciszać hałas uderzając młotkiem o biurko? Jeśli przynajmniej na jedno pytanie odpowiedziałeś “tak”, to zawód sędziego jest dla Ciebie! Tylko... jak nim zostać?

Przywracając praworządność, podnosząc niewłaściwe powołanie neosędziów trzeba uwzględniać nie tylko interes powoda/pozwanego ale także interes publiczny. Problem powinien być rozwiązany legislacyjnie, by do sądów nie "wróciły" miliony podważonych spraw - przestrzegają prawnicy. Nie mają wątpliwości, że bez pewnych zabezpieczeń, każdy adwokat i radca prawny będzie rozważać taki krok, ze względu na dobro klienta.

Ustawa o działalności lobbingowej nie wyjaśnia precyzyjnie, kto jest lobbystą. Przepisy, pod groźbą sankcji, zobowiązują do rejestracji zawodowych lobbystów, ale nie nakładają na nich żadnych dodatkowych zobowiązań, np. przedłożenia sprawozdania z działalności. A ci, którzy zechcą, i tak mogą bardzo łatwo obejść przepisy.

Wprowadzenie wyraźnego rozróżnienia postępowań restrukturyzacyjnych z zakresu restrukturyzacji zapobiegawczej od postępowania sanacyjnego, będącego postępowaniem o szczególnym charakterze, przewiduje rządowy projekt nowelizacji prawa restrukturyzacyjnego oraz niektórych innych ustaw, który właśnie wpłynął do Sejmu. Projekt stanowi wykonanie unijnej dyrektywy 2019/1023, powszechnie zwanej dyrektywą drugiej szansy.

Prokuratorzy kują żelazo póki gorące i nie odpuszczają w sprawie swoich wynagrodzeń. Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP apeluje do większości sejmowej o przywrócenia praworządności w kształtowaniu wynagrodzeń prokuratorów i sędziów. Chodzi o to, aby były one wyliczane na podstawie ustaw ustrojowych, a nie tak jak było praktykowane od 2021 r. - na podstawie ustawy okołobudżetowej.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, rozstrzygnie we wtorek, 12 grudnia br., sprawę przeciwko Polsce wytoczoną przez pięć polskich par tej samej płci, które domagają się prawnego uznania ich związków. Wyrok Trybunału będzie z pewnością pozytywny dla tych par, ale mogą one długo czekać na jego wykonanie, bo rząd niektórych wyroków nie uznaje i odmawia wypłaty zasądzonych odszkodowań.

Przywrócenie praworządności w wymiarze sprawiedliwości wymaga zdecydowanych działań, a priorytetem powinny być zmiany w tych organach, które są niekonstytucyjne i nadal szkodzą systemowi prawa - uważają uczestnicy konferencji "Wymiar Sprawiedliwości w Polsce, perspektywa na najbliższą przyszłość". Są też tacy, którzy doradzają rozsądek i wskazują, że "naprawa" nie można łamać Konstytucji oraz legitymizować wyższą konieczność narzędzi, które ją naruszają.