Prawo i Sprawiedliwość chce oględzin kart i ponownego przeliczenia głosów w sześciu okręgach wyborczych do Senatu. Wnioski złożone już zostały do Sądu Najwyższego w ramach protestów wyborczych. Do poniedziałku do SN wpłynęły 34 protesty wyborcze.

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wraz z wyborem do Sejmu lub Senatu traci mandat samorządowy. Niestety wiąże się z tym szereg wątpliwości zarówno co do czasu na powołanie w ich miejsce komisarzy jak i sprawowania władzy wykonawczej w tym czasie - piszą prof. UAM dr hab. Krystian Ziemski i radca prawny Natalia Błaszczyk.

Protesty wyborcze pozwalają na zebranie informacji o rodzaju nieprawidłowości, do których dochodzi podczas wyborów. Na przykład w funkcjonowaniu obwodowych komisji wyborczych. Do piątku do Sądu Najwyższego wpłynęły 23 protesty wyborcze. Można je jeszcze składać do 22 października.

Łączenie funkcji samorządowych i parlamentarnych nie rodziłoby problemu należytego wypełniania obowiązków. Senat powinien być izbą refleksji, a to przecież samorządowcy mają wiele materiału do refleksji na podstawie tego, co mieli okazję poznać w zetknięciu z realnym życiem i problemami podczas pracy w samorządzie - mówi prof. Hubert Izdebski.

Samorządowcy, którzy zostali senatorami, zamierzają zgłaszać inicjatywy legislacyjne, przede wszystkim związane z finansami samorządowymi. Chcą przywrócić zasadę rekompensowania ubytków w dochodach własnych samorządów powodowanych przez akty prawne.

W samorządach, gdzie wójt, burmistrz czy prezydent zostali parlamentarzystami, nie ma obecnie osoby zastępującej. Prawo mówi o „niezwłocznym” wyznaczeniu komisarza rządowego, który będzie zarządzał jednostką do przedterminowych wyborów. Jednak mandaty samorządowe wygasły w dniu wyborów, a komisarzy na razie nie ma.

Publikacja obwieszczeń PKW o wynikach wyborów w Dzienniku Ustaw otwiera drogę do składania protestów wyborczych. Od tego czasu wyborcy mają 7 dni na złożenie pism do Sądu Najwyższego. Warunek - muszą sformułować konkretne zarzuty i udowodnić, że miały wpływ na wynik głosowania.

Przepisy zakazują łączenia funkcji w samorządzie i w parlamencie. W przypadku wyboru na posła lub senatora mandat wójta, burmistrza czy prezydenta wygasa. Wśród nowo wybranych parlamentarzystów są także samorządowcy.

W okresie wyborczym wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że oprócz Państwowej Komisji Wyborczej i innych organów stricte wyborczych, jak na przykład obwodowe komisje wyborcze, znamienną rolę odgrywa Sąd Najwyższy - pisze Aleksander Hyżorek.

W poniedziałek po godz. 13.00 Państwowa Komisja Wyborcza podała wyniki głosowania z 99,49 proc. komisji wyborczych: PiS może liczyć na 43,76 proc. głosów, KO - 27,24 proc., SLD - 12,52 proc., PSL - 8,58 proc., Konfederacja - 6,79 proc.

Po wyborach parlamentarnych protesty wyborcze składa się do Sądu Najwyższego. Środka prawnego do zaskarżenia nie ma – decyzja SN jest ostateczna. Najważniejszy moment to publikacja obwieszczenia PKW o wynikach wyborów w Dzienniku Ustaw. Od tego dnia można wnosić protesty – mówi Wiesław Kozielewicz, przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej.

Oficjalne wyniki niedzielnych wyborów do Sejmu i Senatu będą znane prawdopodobnie we wtorek. Dopiero po ich ogłoszeniu przyjdzie czas na ewentualne protesty wyborcze. Zgłaszający muszą dowieść, że doszło do naruszeń prawa wyborczego mogących mieć wpływ na wynik wyborów. Zazwyczaj go nie mają.

Po otwarciu urn komisja obwodowa przelicza głosy, sporządza protokół i przekazuje go do okręgowej komisji wyborczej. Dane wprowadzane są do systemu informatycznego wspierającego wybory. Oficjalne wyniki z podziałem na mandaty pomiędzy partie mogą być znane we wtorek.

Frekwencja w niedzielnych wyborach do Sejmu i Senatu według stanu na godzinę 17 wyniosła 45,94 procent - poinformowała Państwowa Komisja Wyborcza. Od początku  w całym kraju doszło do stu kilkudziesięciu incydentów. Wśród nich posiadanie broni przez członka komisji wyborczej czy zrywanie plakatów wyborczych.

Materiały wyborcze rozpowszechnione przed zakończeniem kampanii wyborczej nie mogą być jednak modyfikowane ani przemieszczane. Może to być uznane za agitację i grozi karą.

Do zakończenia głosowania na posłów i senatorów w niedzielę zabronione jest publikowanie sondaży wyborczych i agitowanie na rzecz kandydatów. Zakaz dotyczy też publikacji internetowych. Incydenty może zgłosić każdy, należy je zgłaszać policji.

Różne są metody zachęt do udziału w wyborach. Samorządy oferują mieszkańcom za wysoką frekwencję darmowe wstępy na imprezy kulturalne i sportowe. Wypożyczalnia hulajnóg elektrycznych Lime oferuje kod do wpisania w aplikacji, dzięki któremu 13 października skorzystanie z e-hulajnogi będzie bezpłatne.

13 października odbędą się wybory do Sejmu i Senatu. Lokale wyborcze będą czynne od godziny 7 do 21. Wyborca powinien mieć ze sobą dokument potwierdzający tożsamość. Może być to także smartfon, w którym mamy zainstalowaną aplikację mObywatel.

Zgodnie z kalendarzem wyborczym składanie wniosków o dopisanie do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania jest możliwe do 8 października. Jeśli ktoś nie zdąży, a chce głosować poza miejscem zamieszkania, może jeszcze wnioskować o zaświadczenie o prawie do głosowania.

Sędzia Sądu Najwyższego Wiesław Kozielewicz został w poniedziałek wybrany na przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej. Zastąpi na tym stanowisku sędziego Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku Wojciecha Hermelińskiego, który zakończył swoją misję 29 marca br. ponieważ ukończył 70 lat.