Nikt nie wie, ilu absolwentów KSAP obecnie nadal pracuje w administracji publicznej, a ilu z niej odeszło np. do sektora prywatnego. Takich danych nie posiada sama szkoła, choć na wykształcenie absolwenta z publicznych pieniędzy idzie średnio 91 135 zł. Ale nie to jest dziś problemem służby cywilnej, lecz malejąca liczba absolwentów. O ile w latach 1992-2010 szkołę kończyło powyżej 50 osób w poszczególnych latach kształcenia, tak teraz to ledwie 21-22 osoby. Problemy może rozwiązać tylko kompleksowa reforma co najmniej służby cywilnej.

Nowelizacja Kodeksu pracy, która wejdzie w życie w Wigilię, wprowadza obowiązek stosowania neutralnych płciowo nazw stanowisk w procesie rekrutacyjnym. Choć cel zmian – równe traktowanie kobiet i mężczyzn – nie budzi kontrowersji, eksperci ostrzegają: przepisy są nieprecyzyjne, a próby „feminatyzowania” urzędowych funkcji mogą skończyć się konfliktem z ustawami samorządowymi.

Od lat limit mianowań w służbie cywilnej jest wyższy niż liczba osób uprawnionych do mianowania po postępowaniu kwalifikacyjnym. Nawet w 2025 roku rekordowa frekwencja - zgłosiło się 1013 osób, z czego 1004 przystąpiły do postępowania - nie zmieniła tej tendencji. Tegoroczny limit 500 mianowań nie został osiągnięty, bo liczba osób uprawnionych do mianowania wyniosła 468. Zdaniem prawników, powodów tego jest kilka - m.in. polityczny nepotyzm, niskie wynagrodzenia i brak konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej. Zmian wymaga też egzamin.

Znaczna część urzędów administracji publicznej nie podaje w ogłoszeniach o naborach informacji o wynagrodzeniu zasadniczym, jakie oferują na początek. Dyrektorzy generalni obawiają się, że podanie takiej informacji na starcie zniechęci potencjalnych kandydatów. Z kolei w ogłoszeniach o pracę Ministerstwa Finansów każdorazowo znajdują się dane kontaktowe do pracownika prowadzącego nabór, u którego kandydaci mogą uzyskać wszystkie niezbędne informacje, w tym również o maksymalnej wysokości przewidzianego na danym stanowisku wynagrodzenia. Zdaniem prawników to jest kwestia jawności, która spoczywa na tym, kto ofertę formułuje.

Członkowie korpusu służby cywilnej w Krajowej Administracji Skarbowej muszą odprowadzać składkę zdrowotną od nagród uznaniowych oraz nagrody rocznej, a obowiązku takiego nie mają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej. Minister Zdrowia uważa, że przepis ustawy odpowiada konstytucyjnym wzorcom. W związku z tym nie planuje obecnie zmian legislacyjnych w tym zakresie.

Jest kilkadziesiąt ustaw, w tym pragmatyki służbowe w administracji publicznej, w których uregulowany został konflikt interesów, nie ma jednak jego ogólnej definicji. W efekcie różne są w przepisach standardy i rozumienie tego pojęcia przez urzędników. Zdaniem prawników jedna, spójna definicja pozwoliłaby uniknąć kłopotów interpretacyjnych, np. przy opracowywaniu wewnętrznych polityk, procedur czy dokumentów w poszczególnych urzędach i instytucjach.

Mirosław Wróblewski, wyraził zaniepokojenie brakiem postępów w pracach nad postulowaną zmianą przepisów, dotyczących struktury stanowisk urzędniczych w służbie cywilnej. W związku z tym ponownie skierował pismo do Anity Noskowskiej – Piątkowskiej, Szefowej Służby Cywilnej z prośbą o przedstawienie stanowiska w sprawie uwzględnienia w rozporządzeniu stanowiskowo-płacowym odrębnego stanowiska Inspektora Ochrony Danych (IOD).

Najwyższy czas powrócić do obietnicy sprzed prawie 30 lat o kompleksowej reformie administracji centralnej, która jest zapóźniona, w porównaniu z rozwojem samorządu terytorialnego - twierdzi prof. Irena Lipowicz z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, była rzecznik praw obywatelskich. Jej zdaniem część zadań można przekazać samorządom, a energię rządu skierować na te zadania, które można wykonywać tylko na poziomie centralnym.

Sprawność, postawy i etyka, a także kadra kierownicza i rozwój zawodowy w służbie cywilnej to tylko niektóre z ośmiu strategicznych kierunków działań, które mają służyć realizacji strategii zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej. Ich celem jest koordynowanie tego procesu. Projekt rządowej uchwały w tej sprawie został właśnie wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu.

Konieczność uregulowania uprawnień emerytalnych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz byłych funkcjonariuszy Służby Celnej za okresy związane z przekształceniami organizacyjnymi w administracji podatkowej, celnej i skarbowej – to cel projektu ustawy, którego założenia zostały wpisane do wykazu prac rządu.

Czy urzędujący prezes instytucji państwowej może być kandydatem w wyborach prezydenckich, popieranym przez jedną z partii politycznych albo czy minister jako osoba jeszcze formalnie niezgłoszona jako kandydat, może podejmować działania, które pokrywają się z jej działalnością publiczną? Zdaniem prawników w Polsce mamy problem z prekampanią. Podobnie jak rozmyte są granice między służbą cywilną a wyższymi stanowiskami w służbie cywilnej, które też są w istocie polityczne.

Ruch kadrowy w Krajowej Administracji Skarbowej budzi emocje przy każdej zmianie władzy. Dane Ministerstwa Finansów pokazują, że osoby zajmujące kierownicze stanowiska mają zapewnione „bezpieczne lądowanie”. Pracownicy KAS w mailach do redakcji Prawo.pl twierdzą wręcz, że obecny system, a w szczególności interpretacja przepisów dotyczących powołania, jest patologiczna. Zdaniem prawników, trzeba zdecydować się, czy rezygnujemy z powołania, a jeżeli je pozostawiamy, to czym powinno się ono różnić od tego z kodeksu pracy.

Odwoływani ze stanowisk kierowniczych w administracji skarbowej oraz celno-skarbowej, w okresie wypowiedzenia, byli zwalniani ze świadczenia pracy – ustalił serwis Prawo.pl. Ministerstwo Finansów podało nam, że w okresie od 13 grudnia 2023 r. do 5 czerwca br. odwołano w sumie 204 osoby. Ile z ich nie świadczyło w tym czasie pracy, otrzymując przez trzy miesiące swoją np. dyrektorską pensję – nie wiadomo. MF nie podało nam ani liczby zwolnionych ze świadczenia pracy, ani tego, ile pieniędzy w ten sposób wypłacono.

Z jednej strony ustawowa zasada otwartości i konkurencyjności naboru na wolne stanowisko urzędnicze, z drugiej strony praktyka, która nie zawsze odzwierciedla te zasady. Czy istnieje możliwość stworzenia jakiegoś realnego mechanizmu, aby wyeliminować bądź ograniczyć sytuacje „fikcyjnych naborów” i wprowadzić środek odwoławczy - zastanawia się dr Jarosław Dolny, radca prawny.

Samorządowcy i eksperci krytykują poselskie propozycje dotyczące ujawniania w oświadczeniach majątkowych majątku odrębnego małżonków przedstawicieli władz państwowych i samorządowych. Twierdzą, że zaproponowane przepisy są niezgodne z prawem, w praktyce mogą być niewykonalne, a na pewno nie zwiększą transparentności w życiu publicznym.

Z 20 do 17 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę ma się zmniejszyć wysokość opłaty za przystąpienie do postępowania kwalifikacyjnego w danym roku – wynika z projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie sposobu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego w służbie cywilnej. W ciągu ostatnich pięciu lat opłata ta zwiększyła się aż o 55 procent.

1 stycznia weszły w życie nowe regulacje rekompensowania pracy w godzinach nadliczbowych członkom korpusu służby cywilnej. Do tej pory rekompensata przysługiwała wyłącznie w formie czasu wolnego w tym samym wymiarze. Zmienił się też minimalny mnożnik kwoty bazowej służący do ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, co ma spowodować, że minimalne wynagrodzenie w służbie cywilnej będzie wyższe od płacy minimalnej.

Kontrole celno-skarbowe wynoszące średnio 400 dni, długotrwałość prowadzonych postępowań podatkowych w pierwszej instancji w urzędach skarbowych i urzędach celno-skarbowych, z których prawie połowa trwała ponad 6 miesięcy - to tylko niektóre wyniki kontroli NIK w organach Krajowej Administracji Skarbowej, do których dotarł serwis Prawo.pl. Powodem są braki kadrowe i brak wykwalifikowanych służb. Zdaniem prawników, to zawoalowane potwierdzenie klęski reformy administracji skarbowej przeprowadzonej przez PiS w 2017 roku.

Pracodawca stwierdził, że stosunek pracy pracownicy korpusu służby cywilnej wygasł z uwagi na złożenie oświadczenia lustracyjnego, w którym potwierdziła pracę w organach bezpieczeństwa państwa. Sąd uznał jednak, że podstawa prawna tego działania w sposób oczywisty naruszała normy konstytucyjne. Podkreślono, że nie każde nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej, wiąże się z zaangażowaniem w realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego.

Dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej stoi na przeszkodzie temu, aby dane zgromadzone w celu zwalczania poważnej przestępczości były wykorzystywane w ramach dochodzeń administracyjnych dotyczących korupcji w służbie publicznej Dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej dotyczy wyłącznie ścigania karnego – orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE.