Odłożenie płatności tak zwanego „podatku janosikowego” na później, co proponuje samorządom rząd, nie rozwiązuje ich zdaniem problemu. Uważają, że w czasie pandemii i znacznego obciążenia ich budżetów, to państwo powinno wziąć na siebie wyrównanie strat słabszym samorządom. Tym bardziej, że ten podatek jest obliczany na podstawie dochodów sprzed dwóch lat, czyli czasów dobrej koniunktury.

Samorządowcy podkreślają, że zasadne jest wprowadzenie do ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nowej części subwencji ogólnej - rekompensującej, która wyrównałaby samorządom ubytki w dochodach własnych spowodowane stosowaniem przepisów ustawy CoViD-19.

Wykorzystanie funduszy unijnych na lata 2014-2020 jest mocno zaawansowane, więc przesunięcia środków są bardzo ograniczone. Do dyspozycji pozostaje nam około 30-40 mld zł. Jednak instytucje zarządzające wszystkimi programami starają się, aby wcześniej zaplanowane zadania inwestycyjne były w jak największym stopniu zrealizowane - mówi Małgorzata Jarosińska-Jedynak

Polskie regiony są za przesunięciem obecnej perspektywy finansowej o rok, żeby wydatkowanie pieniędzy z UE możliwe było do końca 2024 roku. Przez pandemię nie uda im się zmieścić w terminach normalnego toku realizacji projektów, a chcą wykorzystać fundusze do ostatniego euro. Jednak zdaniem rządu opóźnianie obecnej perspektywy nie będzie korzystne

W ramach tarczy antykryzysowej gmina może zwolnić czasowo przedsiębiorców z podatku od nieruchomości lub przedłużyć terminy płatności rat podatku. Może też ustalić grupy przedsiębiorców, które obejmie wsparciem. Resort finansów sugeruje, aby samorządy podchodziły do tej formy wsparcia elastycznie i pamiętały o dochodach własnych.

Trzeba zabiegać, by inwestycje samorządowe ucierpiały jak najmniej, bo mają wpływ na pobudzanie wzrostu gospodarczego. Ale samorządy odpowiadają za pomoc społeczną, gdzie w sytuacji załamania gospodarki wydatki będą rosły. Wsparcie dla samorządów jest więc niezbędne, ale poluzowanie zadłużenia może być krótkofalowe i mieć negatywne konsekwencje – mówi prof. Paweł Swianiewicz.

W ciągu najbliższych dni rząd przedstawi projekt wsparcia budżetów samorządów. Zdaniem samorządów propozycje nie są wystarczające, a niektóre mogą wręcz osłabić ich finanse. Chcą rozważenia możliwości wprowadzenia nowej części subwencji ogólnej, która zrekompensowałaby ubytki w dochodach własnych spowodo­wane stosowaniem przepisów ustawy CoViD-19.

Fundusz dopłat do oprocentowania BGK - to jedna z propozycji nowych rozwiązań tarczy antykryzysowej, których szczegóły zostaną przedstawione do piątku - zapowiedzieli we wtorek premier Mateusz Morawiecki i wicepremier i minister rozwoju Jadwiga Emilewicz. Planowane jest też luzowanie reguły finansowej w samorządach i przeciwdziałanie przejmowaniu polskich firm.

Zmiany wprowadzane w związku z epidemią dotkną też finansów samorządowych. Według ekspertów samorządy będą raczej ponosiły skutki pomocy sektorowi prywatnemu zgodnie ze specustawą koronawirusową, niż korzystały na rozwiązaniach przewidzianych przez rząd. Przez epidemię ich budżety mogą się zmniejszyć łącznie o 13,5 mld zł. O ile spadną dochody z podatków, dowiemy się w lipcu. Najświeższe dane wskazują, że w I kwartale były niższe o 1,2 procent niż rok temu.

W przyszłym tygodniu mają zostać przedstawione nowe rozwiązania w ramach tarczy antykryzysowej - zapowiedziała to wicepremier Jadwiga Emilewicz. Tym razem zmiany mają wesprzeć budżety samorządów w walce z pandemią - również w postaci pieniędzy pochodzących z wydłużonych o sześć miesięcy koncesji na sprzedaż alkoholu.

Prezydent RP podpisał ustawę mającą ułatwić prowadzenie i rozliczanie projektów dofinansowanych z funduszy europejskich w czasie pandemii. Akt wprowadza możliwość pracy zdalnej komisji oceniających projekty czy komitetów monitorujących. Jest częścią "funduszowego pakietu antywirusowego".

Nowelizacja specustawy koronawirusowej daje gminom podstawę prawną do przesunięcia terminów płatności i zwolnień od podatku od nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej. Takich ulg mogą też udzielać mieszkańcom. Jednak dochody z tych podatków to znaczna część budżetów gmin. Dlatego wskazana jest zmiana sposobu naliczania subwencji.

Senatorowie bez poprawek przyjęli ustawę dotyczącą wsparcia realizacji programów operacyjnych w związku z epidemią i skierowali ją do bloku głosowań. Ma wprowadzić regulacje o płynnej realizacji i rozliczenia projektów dofinansowanych w ramach programów operacyjnych w czasie koronawirusa.

Z danych, do których dotarło Prawo.pl, wynika, że w 2019 roku tylko 446 gmin na 2477 pobiera od swoich mieszkańców opłaty za posiadanie psa. Właściciele czworonogów zapłacili w zeszłym roku łącznie 4,1 mln złotych. Według gmin wpływy nie są wysokie, a egzekwowanie należności jest czasochłonne i często nieskuteczne.

Zwiększenie możliwości samorządów w zakresie spłaty zadłużenia, jednoroczny limit długu na poziomie 80 proc. dochodów jednostki i wcześniejsze przekazywanie samorządom rat subwencji ogólnej to główne rozwiązania finansowe w projekcie nowelizacji ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, do którego dotarło Prawo.pl.

Po uchwaleniu przez sejm w nocy z piątku na sobotę tzw. pakietu antykryzysowego, Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował w sobotę, że wspólnie z Ministerstwem Zdrowia przygotował zestaw konkretnych instrumentów finansowych, które mają zagwarantować placówkom medycznym stabilność w okresie epidemii COVID-19.

Prezydenci i burmistrzowe zrzeszeni w korporacjach samorządowych - Związku Miast Polskich oraz Unii Metropolii Polskich apelują do rządu o wsparcie finansowania skutków epidemii. Zdaniem samorządowców ważne jest też wsparcie w organizacji i usprawnieniu pracy urzędów. Jak podkreślili, wiąże się to z funkcjonowaniem całych społeczności lokalnych.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zaapelował do samorządów o zwolnienie z opłat czynszowych przedsiębiorców wynajmujących gminne lokale. Mieliby płacić za wodę, ścieki i śmieci. To jego zdaniem jedyny ratunek dla pozbawionych dochodu i wciąż ponoszących koszty firm w obliczu epidemii.

Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ponosi i ponosiła w przeszłości koszty oświetlenia drogi, która była planowana jako ekspresowa, a została wybudowana i funkcjonuje jako krajowa - taki jest sens uchwały Sądu Najwyższego w sprawie odcinka trasy S-8, prowadzącej do Białegostoku.

Rosną koszty związane z zapewnieniem edukacji, tymczasem ich skala nie jest uwzględniana przy kalkulowaniu wysokości subwencji oświatowej. Samorządy muszą dokładać z własnego budżetu i rośnie dysproporcja pomiędzy wysokością subwencji, a ich wydatkami na oświatę. Problemy edukacji to jednak także niedobór nauczycieli, skutki likwidacji gimnazjów i centralny system sterowania - uważa Związek Miast Polskich.