Fundusz dopłat do oprocentowania BGK - to jedna z propozycji nowych rozwiązań tarczy antykryzysowej, których szczegóły zostaną przedstawione do piątku - zapowiedzieli we wtorek premier Mateusz Morawiecki i wicepremier i minister rozwoju Jadwiga Emilewicz. Planowane jest też luzowanie reguły finansowej w samorządach i przeciwdziałanie przejmowaniu polskich firm.

Zmiany wprowadzane w związku z epidemią dotkną też finansów samorządowych. Według ekspertów samorządy będą raczej ponosiły skutki pomocy sektorowi prywatnemu zgodnie ze specustawą koronawirusową, niż korzystały na rozwiązaniach przewidzianych przez rząd. Przez epidemię ich budżety mogą się zmniejszyć łącznie o 13,5 mld zł. O ile spadną dochody z podatków, dowiemy się w lipcu. Najświeższe dane wskazują, że w I kwartale były niższe o 1,2 procent niż rok temu.

W przyszłym tygodniu mają zostać przedstawione nowe rozwiązania w ramach tarczy antykryzysowej - zapowiedziała to wicepremier Jadwiga Emilewicz. Tym razem zmiany mają wesprzeć budżety samorządów w walce z pandemią - również w postaci pieniędzy pochodzących z wydłużonych o sześć miesięcy koncesji na sprzedaż alkoholu.

Prezydent RP podpisał ustawę mającą ułatwić prowadzenie i rozliczanie projektów dofinansowanych z funduszy europejskich w czasie pandemii. Akt wprowadza możliwość pracy zdalnej komisji oceniających projekty czy komitetów monitorujących. Jest częścią "funduszowego pakietu antywirusowego".

Nowelizacja specustawy koronawirusowej daje gminom podstawę prawną do przesunięcia terminów płatności i zwolnień od podatku od nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej. Takich ulg mogą też udzielać mieszkańcom. Jednak dochody z tych podatków to znaczna część budżetów gmin. Dlatego wskazana jest zmiana sposobu naliczania subwencji.

Senatorowie bez poprawek przyjęli ustawę dotyczącą wsparcia realizacji programów operacyjnych w związku z epidemią i skierowali ją do bloku głosowań. Ma wprowadzić regulacje o płynnej realizacji i rozliczenia projektów dofinansowanych w ramach programów operacyjnych w czasie koronawirusa.

Z danych, do których dotarło Prawo.pl, wynika, że w 2019 roku tylko 446 gmin na 2477 pobiera od swoich mieszkańców opłaty za posiadanie psa. Właściciele czworonogów zapłacili w zeszłym roku łącznie 4,1 mln złotych. Według gmin wpływy nie są wysokie, a egzekwowanie należności jest czasochłonne i często nieskuteczne.

Zwiększenie możliwości samorządów w zakresie spłaty zadłużenia, jednoroczny limit długu na poziomie 80 proc. dochodów jednostki i wcześniejsze przekazywanie samorządom rat subwencji ogólnej to główne rozwiązania finansowe w projekcie nowelizacji ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, do którego dotarło Prawo.pl.

Po uchwaleniu przez sejm w nocy z piątku na sobotę tzw. pakietu antykryzysowego, Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował w sobotę, że wspólnie z Ministerstwem Zdrowia przygotował zestaw konkretnych instrumentów finansowych, które mają zagwarantować placówkom medycznym stabilność w okresie epidemii COVID-19.

Prezydenci i burmistrzowe zrzeszeni w korporacjach samorządowych - Związku Miast Polskich oraz Unii Metropolii Polskich apelują do rządu o wsparcie finansowania skutków epidemii. Zdaniem samorządowców ważne jest też wsparcie w organizacji i usprawnieniu pracy urzędów. Jak podkreślili, wiąże się to z funkcjonowaniem całych społeczności lokalnych.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zaapelował do samorządów o zwolnienie z opłat czynszowych przedsiębiorców wynajmujących gminne lokale. Mieliby płacić za wodę, ścieki i śmieci. To jego zdaniem jedyny ratunek dla pozbawionych dochodu i wciąż ponoszących koszty firm w obliczu epidemii.

Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ponosi i ponosiła w przeszłości koszty oświetlenia drogi, która była planowana jako ekspresowa, a została wybudowana i funkcjonuje jako krajowa - taki jest sens uchwały Sądu Najwyższego w sprawie odcinka trasy S-8, prowadzącej do Białegostoku.

Rosną koszty związane z zapewnieniem edukacji, tymczasem ich skala nie jest uwzględniana przy kalkulowaniu wysokości subwencji oświatowej. Samorządy muszą dokładać z własnego budżetu i rośnie dysproporcja pomiędzy wysokością subwencji, a ich wydatkami na oświatę. Problemy edukacji to jednak także niedobór nauczycieli, skutki likwidacji gimnazjów i centralny system sterowania - uważa Związek Miast Polskich.

Jeszcze w tym roku powinny być wprowadzone zmiany systemowe w finansach samorządowych – apeluje Związek Miast Polskich. Uczestnicy odbywającego się we Wrocławiu zgromadzenia podkreślili, że muszą one uwzględniać zasady takie jak samodzielność samorządów w realizacji zadań własnych i rekompensowanie ubytków w dochodach własnych.

Wciąż nie ma pomysłu, jak pokryć straty samorządów po upadku sanockiego banku i jak przeciwdziałać takim sytuacjom. Rząd przesunął subwencje i proponuje kredyty, a nie bezzwrotną pomoc. Czy obawia się precedensu pomagania samorządom w wychodzeniu z kryzysu? A wyszły kolejne problemy – jak to ująć w klasyfikacji budżetowej czy dotyczące pieniędzy podopiecznych DPS.

W 2020 roku powstanie 191 nowych klubów i domów dziennego pobytu dla osób starszych. Dofinansowanie otrzyma natomiast 547 klubów, czyli 13 tysięcy miejsc – ogłosiła we wtorek minister rodziny i pracy Marlena Maląg. Zapowiedziała kolejny konkurs, w którym do podziału będzie pozostałe na ten rok do wykorzystania 20 mln zł.

Władze lokalne powinny mieć odpowiednie zasoby pieniędzy i funkcjonować w stabilnych warunkach prawnych – uważają samorządowcy. Ich zdaniem obniżki podatku PIT w ciągu roku nie budują zaufania między rządem a samorządem. Są też wśród przyczyn naruszeń zasady adekwatności, zgodnie z którą prawo nie powinno ograniczać dochodów samorządów, żeby nie mogły realizować zadań.

Projekt ustawy przywracającej subwencję rekompensującą w systemie dochodów samorządów, zmiana ustawy o dochodach samorządów w zakresie rekompensaty z tytułu ubytków w dochodach z PIT, wprowadzenie subwencji rozwojowej oraz subwencji ekologicznej – to inicjatywy, które wniesie senacka komisja samorządu do procesu legislacyjnego.

Z przygotowanego przez Związek Miast Polskich raportu o stanie finansów samorządów wynika, że gwałtownie rosną koszty zadań publicznych, a jednocześnie spadają dochody samorządów - twierdzi Zygmunt Frankiewicz, przewodniczący senackiej Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej, prezes Związku Miast Polskich.

Specjalny zespół ekspertów rządowych, samorządowych i przedstawicieli środowisk naukowych ma wypracować propozycje zmian w obszarze finansów samorządowych. Rezultatem prac ma być zwiększenie stabilności tego systemu, poprawa jego wydajności fiskalnej, zwiększenie samodzielności finansowej samorządów i ich władztwa podatkowego.