W ustawie okołobudżetowej uelastyczniona ma być reguła wydatkowa dla samorządów na rok 2021. Oznacza to, że samorządy będą mogły wziąć kredyt na wydatki bieżące równy ubytkom, jakie spowodował koronawirus w ich budżetach. Samorządowcy twierdzą jednak, że szkoda, że zmiana nie została wprowadzona przed terminem przedłożenia projektów uchwał budżetowych.

Samorządy dostają więcej czasu na uchwalanie budżetów, ale wiele z nich ma i będzie miało problem, żeby je dopiąć. Przesuwanie zadań inwestycyjnych, żeby budżet nie był "tylko na papierze", szukanie oszczędności i cięcie wydatków na przyszły rok - to niektóre z koniecznych działań w wielu jednostkach. W tym roku do starych trudności finansowych dochodzi jeszcze COVID.

Dochody budżetu gminy mogą do końca 2020 roku zostać wykorzystane na działania związane z przeciwdziałaniem COVID-19. Wydatek wskazany jako zakup laptopów do zdalnego nauczania dzieci w szkołach może być wiązany z przeciwdziałaniem skutkom COVID-19 - odpowiada ekspert na pytanie czytelnika.

Baseny, parki wodne, kina, teatry, galerie, biblioteki prowadzone przez samorządy, pomimo tego, że dotowane są z samorządowych kas, dużą część swojej działalności finansowały z opłat w postaci biletów i karnetów czy wynajmu powierzchni. Dotąd nie były one adresatami tarczy antykryzysowej. Samorządowcy z Wielkopolski proszą o wsparcie tych podmiotów.

Jest szansa na rozwiązanie problemu unikania opodatkowania przez firmy, które mają na swoim terenie choćby fragment infrastruktury kolejowej, np. bocznice. Resort infrastruktury przygotował projekt zmian w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Jednak zaproponował poszerzenie katalogu zwolnień z podatku od nieruchomości, na co samorządowcy nie dawali zgody.

Małgorzata Jarosińska-Jedynak jest wiceministrem w resorcie finansów, funduszy i polityki regionalnej. Do 6 października była ministrem w zlikwidowanym resorcie funduszy i polityki regionalnej. Pełni również funkcję Pełnomocnika Rządu do spraw przygotowania Światowego Forum Miejskiego w Katowicach w 2022 roku.

Zasady rekompensaty za niepobieranie opłaty targowej są niesprawiedliwe – uważają samorządowcy z Wielkopolski i apelują o zmiany w projekcie. Ich zdaniem pozbawienie rekompensaty będzie dotyczyło znacznej części gmin, a przy wzrostach wydatków samorządów, również na walkę z pandemią, liczą się nawet najmniejsze pieniądze.

Ograniczanie samochodów w miastach można nazwać trendem, bo decyduje się na nie coraz więcej samorządów. Zaczyna się od poszerzenia stref płatnego parkowania, wzrostów opłat. Utrudnienia skierowane są także do mieszkańców, na przykład warszawska drastyczna podwyżka abonamentu za parkowanie drugiego samochodu.

Spadek dochodów miast z tytułu udziału w podatku PIT wynosi blisko 7 procent rok do roku, a dochodów z CIT – prawie 8 procent – wynika z badań prowadzonych przez Związek Miast Polskich. Analizy dotyczą finansów miast po trzech kwartałach 2020 roku w porównaniu z identycznym okresem sprawozdawczym z lat 2018 i 2019 w ujęciu kwartalnym.

Prezydenci i burmistrzowie są wzywani do apeli do posłów i senatorów w sprawie systematycznego osłabienia finansów samorządowych. - Brak rekompensat i zmniejszenia nałożonych obowiązków narusza Konstytucję RP, która gwarantuje adekwatność zasilania finansowego do zakresu nałożonych zadań – pisze do nich prezes Związek Miast Polskich.

Ograniczenie budżetów samorządów wpływa także na bezpieczeństwo mieszkańców i ograniczenie w mniejszych gminach wydatków na ochotnicze straże pożarne, które są podstawą do pomagania mieszkańcom przy epidemii tam, gdzie nie ma straży gminnych.

Są obawy samorządowców o politykę regionalną po likwidacji resortu funduszy. Czy będzie traktowana tylko jako źródło finansowania różnych działań, czy też wyznacznik celów rozwoju przy wykorzystaniu unijnych środków UE? Jest też ryzyko paraliżu wykonywania zadań z powodu połączenia zarządzania i audytu. A to grozi problemami jeszcze w obecnej perspektywie.

Estoński CIT będzie kosztował samorządy 1,3 miliarda złotych tylko w pierwszym roku, nie przewidziano dla nich rekompensaty za spadek wpływów – mówił w Sejmie wiceminister finansów. Dla budżetu państwa będzie to koszt 4,3 mld zł. MF potwierdza, że samorządy nie mogą liczyć na rekompensaty.

Fiaskiem zakończyły się rozmowy ostatniej szansy, jakie prowadzili samorządowcy z wiceministrem finansów Sebastianem Skuzą w sprawie rekompensaty ubytków budżetowych, które będą skutkiem projektu nowelizacji ustawy o podatkach PIT, CIT i ryczałcie. Resort nie przewiduje rekompensaty.

Niepokojące jest to, że samorządom ubyło dochodów własnych, między innymi z podatków, bo to z nich realizują zadania własne. Zmiany legislacyjne, które powodują spadek dochodów z PIT są najbardziej szkodliwe, bo powodują, że wieloletnie prognozowanie finansowe, które jest obowiązkiem samorządów, staje się działaniem iluzorycznym – mówi Mariusz Konopka,

Rząd po raz kolejny przygotował projekt ustawy, który znacząco uszczupla dochody własne samorządu, nie przewidując jednocześnie żadnej rekompensaty z tego tytułu. To nowelizacja ustawy o podatku PIT, CIT oraz o ryczałcie. Samorządowcy chcą jeszcze rozmawiać o zmianie projektu z ministrem finansów – spotkanie ma się odbyć do końca tygodnia.

Kryzys zmusił miasta do korekt budżetów, ale też do rezygnacji z inwestycji lub przesunięć „na później”. Nie będzie na przykład rewitalizacji parku, remontu drogi, opóźni się budowa linii tramwajowej czy kładki. Próbują łatać dziury w budżetach, ale przez kolejne zmiany w prawie podatkowym i pandemię, wyciekają im miliony. A prognozowane są dalsze ubytki.

Jeszcze tylko do 30 września samorządy mogą składać wnioski o wsparcie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. Pieniądze można przeznaczyć na inwestycje, również na wkład własny do inwestycji, na pomoc firmom i ich pracownikom. W puli jest 6 mld złotych.

Kościelne nieruchomości, które są przeznaczone na cele mieszkalne, mogą być zwolnione z podatku. Bez znaczenia jest jednak ich faktyczne wykorzystanie. Dlatego też jednoczesne prowadzenie tam działalności gospodarczej nie przekreśla mieszkalnego przeznaczenia i nie stoi na przeszkodzie zwolnieniu z podatku od nieruchomości.

Miasta walczą, by przez nieprecyzyjne prawo nie straciły ogromnych kwot z własnych budżetów na rzecz przedszkoli niepublicznych. Chodzi o sprawę uzupełnienia dotacji sprzed lat. Niestety, jak dotąd wykładnia jest niekorzystna dla samorządów. Z kolejną skargą kasacyjną do Sądu Najwyższego wystąpił właśnie Przasnysz.