Fiaskiem zakończyły się rozmowy ostatniej szansy, jakie prowadzili samorządowcy z wiceministrem finansów Sebastianem Skuzą w sprawie rekompensaty ubytków budżetowych, które będą skutkiem projektu nowelizacji ustawy o podatkach PIT, CIT i ryczałcie. Resort nie przewiduje rekompensaty.

Niepokojące jest to, że samorządom ubyło dochodów własnych, między innymi z podatków, bo to z nich realizują zadania własne. Zmiany legislacyjne, które powodują spadek dochodów z PIT są najbardziej szkodliwe, bo powodują, że wieloletnie prognozowanie finansowe, które jest obowiązkiem samorządów, staje się działaniem iluzorycznym – mówi Mariusz Konopka,

Rząd po raz kolejny przygotował projekt ustawy, który znacząco uszczupla dochody własne samorządu, nie przewidując jednocześnie żadnej rekompensaty z tego tytułu. To nowelizacja ustawy o podatku PIT, CIT oraz o ryczałcie. Samorządowcy chcą jeszcze rozmawiać o zmianie projektu z ministrem finansów – spotkanie ma się odbyć do końca tygodnia.

Kryzys zmusił miasta do korekt budżetów, ale też do rezygnacji z inwestycji lub przesunięć „na później”. Nie będzie na przykład rewitalizacji parku, remontu drogi, opóźni się budowa linii tramwajowej czy kładki. Próbują łatać dziury w budżetach, ale przez kolejne zmiany w prawie podatkowym i pandemię, wyciekają im miliony. A prognozowane są dalsze ubytki.

Jeszcze tylko do 30 września samorządy mogą składać wnioski o wsparcie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. Pieniądze można przeznaczyć na inwestycje, również na wkład własny do inwestycji, na pomoc firmom i ich pracownikom. W puli jest 6 mld złotych.

Kościelne nieruchomości, które są przeznaczone na cele mieszkalne, mogą być zwolnione z podatku. Bez znaczenia jest jednak ich faktyczne wykorzystanie. Dlatego też jednoczesne prowadzenie tam działalności gospodarczej nie przekreśla mieszkalnego przeznaczenia i nie stoi na przeszkodzie zwolnieniu z podatku od nieruchomości.

Miasta walczą, by przez nieprecyzyjne prawo nie straciły ogromnych kwot z własnych budżetów na rzecz przedszkoli niepublicznych. Chodzi o sprawę uzupełnienia dotacji sprzed lat. Niestety, jak dotąd wykładnia jest niekorzystna dla samorządów. Z kolejną skargą kasacyjną do Sądu Najwyższego wystąpił właśnie Przasnysz.

Kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości parkingów, które zlokalizowane są na dachach budynków cały czas jest źródłem sporów pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi. Jednoznacznego rozstrzygnięcia brak. Problem dotyczy sklepów wielkopowierzchniowych, galerii handlowych, a nawet biurowców i firm działających w branży nieruchomości komercyjnych – pisze Filip Kaplita z Deloitte.

Spadek dochodów własnych i niższa w tym roku nadwyżka to oznaki pogorszenia finansów samorządów. Na oko dobre dane z resortu finansów z półrocza nijak się mają do wyniku finansowego na koniec roku, gdy zamiast nadwyżki jest deficyt. Obraz „fałszują” dochody z zadań zleconych, jak 500 plus, które wpływają do kas gmin i natychmiast z nich wypływają.

Wprowadzaniu Centrum Usług Wspólnych Oświaty w Łodzi od początku towarzyszy chaos i niepokoje. Obecnie zaniepokojeni są dyrektorzy liceów, które wkrótce mają być obsługiwane przez Centrum. Poziom tej obsługi od początku budził niepokój i niezadowolenie pracowników oświaty.

Miasta, nie tylko polskie, coraz głośniej domagają się kontroli nad najmem krótkoterminowym. Mieszkańcy coraz częściej alarmują o uciążliwościach jak hałas, zagrożenie dla zdrowia, a nawet powolny zanik sklepów. Zdaniem samorządowców konieczna jest też ochrona legalnie działających przedsiębiorców przed nieuczciwą konkurencją.

Związek Powiatów Polskich apeluje o pilne doprecyzowanie, czy wkład własny do inwestycji realizowanych z Funduszu Dróg Samorządowych może być finansowany z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. Zgodnie z przepisami środki przeznaczane na realizację zadań na drogi nie mogą obejmować środków z budżetu państwa i budżetu UE. A z takich źródeł są pieniądze w RFIL.

Główne założenia programu „Posiłek w szkole i w domu” to ciepły posiłek w szkole dla uczniów z biedniejszych rodzin i finansowe wsparcie na wyposażenie czy remont szkolnej stołówki. Resort rodziny przypomina, że ze wsparcia mogą też korzystać osoby starsze. Rządowy program jest adresowany do samorządów.

Zamrożenie na poziomie z roku 2020 wynagrodzeń w jednostkach sektora finansów publicznych - to jedno z założeń projektu ustawy okołobudżetowej na 2021 r., który został w piątek przekazany do konsultacji partnerom społecznym. Natomiast na poziomie z 2017 r. ma pozostać wskaźnik służący do ustalania wynagrodzeń członków zarządów i rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa, samorządowych, komunalnych itp.

Samorządowcy negatywnie opiniują projekt ustawy mającej wprowadzić tzw. estoński CIT. Powodem jest spodziewany ubytek dochodów, przede wszystkim w budżetach województw samorządowych, w wysokości blisko 4 mld złotych w ciągu najbliższych trzech lat. Opinię samorządowców mogłoby zmienić wprowadzenie rekompensaty tych ubytków.

Likwidacja Funduszu Niskoemisyjnego Transportu oraz utworzenie w jego miejsce nowego zobowiązania wieloletniego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - to cel podpisanej właśnie przez prezydenta ustawy. Rozwiązanie to ma przyspieszyć finansowanie ze środków publicznych rozwoju transportu niskoemisyjnego.

Uruchomienie nadzwyczajnych instrumentów wspierających samorządowe instytucje artystyczne, przedsiębiorców, organizacje pozarządowe oraz osoby fizyczne wykonujące zawody twórcze lub artystyczne - to cel ustawy, którą podpisał właśnie prezydent Andrzej Duda.

Jeszcze w tym roku rząd zamierza przeznaczyć ponad 5,5 mld zł na działania inwestycyjne mające przeciwdziałać gospodarczym i społecznym skutkom pandemii. Będą dodatkowe dotacje na drogi samorządowe, linie i przystanki kolejowe, a także na kontynuacja zadań realizowanych w ramach Programu Maluch+, rozpoczętych w 2020 roku.

Gminy wydają już uchwały zwalniające firmy z podatku od nieruchomości. Ma to pomóc w przetrwaniu epidemii koronawirusa. O ulgi i zwolnienia można też wnioskować indywidualnie. A gdy doszło do nadpłaty - okazuje się, że niemal połowa firm płaci za wysoki podatek - lepiej poprosić o jej zwrot, bo procedura jest prostsza. Także gminom bardziej opłaca się oddać podatek, niż wprowadzać ulgi.

Nie wiadomo, jak będzie wyglądała sytuacja w szkołach we wrześniu, ale samorządy już szykują się na dodatkowe koszty. Gorzej, że będą je musiały pokryć z własnych środków, podobnie jak podwyżki dla nauczycieli. Szef MEN twierdzi, że zabiega o zwiększenie subwencji i zachęca do tego samorządy. Ale minister finansów nie musi zareagować na te apele.