Przepisy, które nakładają obowiązek pracy przy zwalczaniu epidemii naruszają prawa człowieka, ponieważ nie ogłoszono stanu nadzwyczajnego. Do Polski już raz przylepiono "łatkę" państwa, w którym tolerowana jest praca przymusowa. Kolejne oskarżenie postawiłoby nasz kraj w bardzo złym świetle - wskazuje dr Ewa Podgórska-Rakiel,

Kończę swoje sześcioletnie kierowanie Sądem Najwyższym w poczuciu dobrze spełnionego obowiązku i z dużymi obawami o przyszły kształt tej instytucji, a także pełna obaw o niezależność sądownictwa w Polsce - mówi prof. Małgorzata Gersdorf, której kadencja na stanowisku pierwszego prezesa upływa 30 kwietnia i tego też dnia odchodzi ona w stan spoczynku jako sędzia.

Przy zagrożeniu życia człowieka, jak w czasie epidemii, natychmiastowa wykonalność jest uzasadniona - komentuje ustawę antykryzysową prof. dr hab. Leszek Bosek, sędzia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Przyznaje jednak, że ustawodawstwo doraźne godzi w niespotykanym dotychczas zakresie w stosunki osobiste i gospodarcze, a nawet ustrojowe

Wybuch pandemii koronawirusa spowodował, że branża organizatorów turystyki praktycznie przestała istnieć. Czy rozwiązania wprowadzone dla niej przez nowelizacje uchwalone w ramach tzw. tarczy antykryzysowej poprawią tę sytuację? - zastanawia się adwokat Paweł Wójcik z kancelarii RWW.legal Rusin Wójcik.

W aktualnej sytuacji epidemiologicznej, ustawa o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta nie zapewnia ochrony przed zakażeniem SARS-CoV-2 zarówno członkom obwodowych komisji wyborczych, osobom głosującym, jak i zapewniającym obsługę techniczną wyborów. Niesie przez to ryzyko nasilenia rozprzestrzeniania się zakażeń

Głosowanie korespondencyjne, gdzie listonosz przynosi domownikom kartę do głosowania, a ci wypełniają ją, składając zarazem oświadczenie, iż głos został oddany samodzielnie, sprzyja niewątpliwie nadużyciom - pisze adwokat dr Aleksandra Rychlewska-Hotel. I podkreśla, że nadużycia takie będą w tych warunkach trudne do wykrycia.

Żądanie Poczty Polskiej S.A., aby wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast udostępnili jej spisy wyborców, wydaje się być pozbawione poprawnej podstawy prawnej. Za podstawę taką trudno uznać polecenie premiera, które nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa - piszą Filip Rak i Piotr Wymysłowski.

Sąd Najwyższy wyjaśnił wątpliwości co do sposobu wykładni art. 209 kk dotyczący uchylania się zobowiązanego od obowiązku alimentacyjnego, którego nowelizacja została dokonana w sposób nieprzemyślany i bez konsultacji z praktykami - ocenia Beata Morawiec, sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie.

W polskim modelu procesu karnego dochodzi do konfrontacji oskarżonego z aparatem państwa, jego organami, z ich szerokim zapleczem personalnym, aparatem techniczno-organizacyjnym i zasobami finansowymi. Osoba nieprzygotowana do tego jest bez szans, a obrońca jest prawdziwą ostoją nie tylko interesów oskarżonego, ale również szerzej rozumianych praw i wolności - mówi prof. Jarosław Zagrodnik.

W związku z epidemią choroby COVID-19, w polskim systemie prawnym pojawił się szereg zaskakujących konstrukcji prawnych. Np. daleko idące obostrzenia dotyczące podstawowych konstytucyjnych wolności, takich jak wolność przemieszczania się, wolność zgromadzeń czy prowadzenia działalności gospodarczej - piszą Piotr Raś i Bartłomiej Błaszczyk.

Państwowej Komisji Wyborczej nie powinno się całkowicie odsuwać od wyborów i doprowadzić do przejęcia wszystkich obowiązków przez organ rządowy. Ustawodawca może o tym zdecydować, ale powinien to zrobić z wyprzedzeniem, a nie w ostatniej chwili, gdy procedura trwa, a prawo „dostosowuje się do okoliczności”. Może to spowodować kłopoty, również finansowe – mówi sędzia Wojciech Hermeliński.

W nowych przepisach wyborczych nie ma gwarancji zwrotu niedostarczonych pakietów właściwym instytucjom. Doręczanie pakietów do skrzynek pocztowych oznacza, że nie będzie ono do rąk własnych, co uniemożliwi zweryfikowanie, czy dotarły. Jeśli część kart nie trafi do wyborców, będą pozbawieni prawa wyborczego, co otwierałoby drogę do stwierdzenia nieważności wyborów – mówi dr Mateusz Radajewski z SWPS.

Mediacja, także online, jest szansą na odciążenie sądownictwa w trakcie, ale też po epidemii koronawirusa. Warunkiem jest jedynie to by przebiegała zgodnie z przepisami i zasadami. Dojrzeli do niej prawnicy, czas przekonać też społeczeństwo - mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Agnieszka Zemke-Górecka dziekan białostockiej izby i prezes Centrum Mediacyjnego przy NRA.

To co obecnie się dzieje, jeśli chodzi o alienację rodzicielską, powinno być po epidemii gruntownie przeanalizowane przez sądy pod kątem prawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej. Bo prawidłowe jej wykonywanie oznacza też umożliwienie dziecku kontaktów z drugim rodzicem - mówi adwokat Robert Ofiara.

Niewątpliwie istnieje konstytucyjna przesłanka do wprowadzenia stanu klęski żywiołowej - stwierdza prof. Andrzej Wróbel. I dodaje, że obowiązujący obecnie zakaz zgromadzeń wprost ogranicza wolność słowa i prawo do wyrażania poglądów, a na poziomie politycznym praktycznie uniemożliwia prowadzenie skutecznej kampanii wyborczej.

Czas epidemii to nie tylko zastój gospodarczy – problem mają też ci, którzy pozostają stronami sporów sądowych. Wszystkie rozprawy, za wyjątkiem tych niecierpiących zwłoki zostały odwołane, bądź przeniesione na termin późniejszy. To odpowiedni moment na docenienie alternatywy, jaką jest niewątpliwie mediacja online - pisze adwokat Agnieszka Juchno-Marcjan.

Konsekwencją epidemii koronawirusa jest zahamowanie postępowań sądowych dotyczących dzieci pokrzywdzonych przestępstwem i tym samym - wydłużenie czasu oczekiwania na wyrok. Istnieją również trudności z przeprowadzeniem przesłuchań dzieci. A chodzi o sytuacje dotyczące przemocy seksualnej, fizycznej i psychicznej – pisze adwokat Monika Horna-Cieślak.

Ograniczenia związane z epidemią koronawirusa wymuszają nowe, bardziej funkcjonalne spojrzenie na praktykę notarialną, która gwarantowałaby dostęp do notariatu w stanach kryzysowych. Dobrym kierunkiem poszukiwań jest dopuszczenie elektronicznych aktów notarialnych - piszą Ewa Rott-Pietrzyk, Fryderyk Zoll, Dariusz Szostek i Mateusz Grochowski.

Prawo do kontaktu rodzica z dzieckiem jest wyrazem realizacji prawa do życia rodzinnego, służy utrzymywaniu więzi. Jeśli z powodu COVID-19 konieczne jest powstrzymanie się od bezpośrednich spotkań, to należy zmienić formę – np. na telefoniczną czy przez komunikatory internetowe - mówi Prawo.pl adwokat Monika Sokołowska.

Musimy izolować nosicieli koronawirusa, żeby społeczeństwo mogło wrócić do normalnego funkcjonowania. I ci mali, i ci wielcy przedsiębiorcy, a także zwykli ludzie muszą przecież z czegoś żyć. Innej drogi nie widzę - mówi Andrzej Sośnierz, poseł Zjednoczonej Prawicy, były prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.