Sąd Najwyższy po 90 latach uniewinnił Wincentego Witosa i 9 innych dawnych liderów PSL i PPS - wyrok w tzw. procesie brzeskim został uchylony. SN rozpoznał w czwartek, 25 maja br., kasację rzecznika praw obywatelskich w sprawie poszkodowanych w procesie, w którym skazano opozycjonistów na kary więzienia w latach 30. ubiegłego wieku. Chodziło o przywrócenie dobrego imienia skazanym politykom oraz "o zasygnalizowanie, że bez względu na to, kto rządzi, złamanie prawa musi być nazwane po imieniu".

Sąd we fragmencie uzasadnienia obwinił pacjentkę szpitala i samego noworodka o jego niedotlenienie i, mimo bogatego materiału dowodowego, nie przyznał zadośćuczynienia z tytułu naruszenia praw pacjenta. W tej sprawie Rzecznik Praw Pacjenta wniósł skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego. Skarga wiąże się z oceną przez sąd opinii biegłych, gdyż tezy sądu są odległe od tych opinii.

W ramach wolności wypowiedzi można krytykować organy państwa w imię dobra społecznego – orzekł Sąd Najwyższy, utrzymując w mocy wyrok umarzający sądu drugiej instancji w sprawie znieważenia prezydenta Andrzeja Dudy na Twitterze przez pisarza Jakuba Żulczyka. Swoim wpisem nie popełnił on przestępstwa, a czyn, którego się dopuścił, ma znikomą szkodliwość społeczną.

Procedura karna na przestrzeni ostatnich ośmiu lat reformowana była pięciokrotnie, wprowadzano również zmiany "przy okazji" innych regulacji - pod wpływem bulwersujących opinię publiczną zdarzeń lub "na życzenie" konkretnych grup. Efekt? W nowelizacjach gubią się nawet sami sędziowie, a wprowadzone przepisy, zamiast wzmacniać, osłabiają ochronę procesową stron, szczególnie oskarżonego.

Na pół roku pozbawienia wolności i przymusową terapię został skazany mężczyzna, który groził kilku politykom podjęciem radykalnych działań, jeśli nie zrzekną się immunitetu i nie zrezygnują z aktywności politycznej. Sąd stwierdził, że nie odmawia oskarżonemu prawa do krytyki władz czy osób publicznych, jednak nie można pozwalać na formułowanie gróźb karalnych wobec osób publicznych.

Dziecko i jego dobro powinno być w zainteresowaniu całego społeczeństwa, w tym także instytucji publicznych i wymiaru sprawiedliwości. To, co szwankuje to czynnik ludzki, brak jednolitych procedur, szkoleń i luki w komunikacji. Zmiany zakłada projekt procedowany właśnie w Sejmie, który był jednym z tematów konferencji Ochrona, Wsparcie, Pomoc - w trosce o najmłodszych.

Choć wnykarstwo kojarzy się z czasami dawno minionymi, nadal w Polsce rocznie znajdowanych jest kilkadziesiąt tysięcy urządzeń służących do tej najohydniejszej formy kłusownictwa. A to prawdopodobnie skromna część pułapek na dziką zwierzynę zastawianych w lasach i na łąkach. Zabranie znalezionych wnyków czy potrzasku grozi jednak konsekwencjami prawnymi.

Sypią się zadośćuczynienia od Skarbu Państwa na rzecz demonstrantów sprzeciwiających się prawu antyaborycyjnemu w Polsce. Osoby te były niesłusznie zatrzymane i źle traktowane przez policję – co stwierdzają sądy karne. W następstwie pokrzywdzeni wnoszą o naprawienie krzywd. Zadośćuczynienia za dzień pozbawienia wolności zwykle nie przekraczają kwoty 1000 zł za dobę.

Wniosek prokuratora o uchylenie immunitetu sędziemu był zasadny, gdyż zachodziła przesłanka uprawdopodobnienia popełnienia przestępstwa, lecz sędzia nie jest zawieszony w czynnościach i nadal pobiera pełne uposażenie - orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. I podkreślił, że czyn był popełniony nieumyślnie i na trzeźwo.

Prokurator z Elbląga nie stanie przed sądem karnym za przestępstwo ujawnienia i wykorzystania informacji, z którą zapoznał się w związku z pełnioną funkcją. Przekazał on bowiem dokumenty prokuratorskie w celu prowadzenia postępowania cywilnego w swojej sprawie pracowniczej. SN orzekł, że przestępstwa nie ma. A prokurator zapewniał, że realizuje tylko słuszny obowiązek wynikający z regulaminu ministra sprawiedliwości.

Tymczasowe aresztowanie jest nadużywane - stosuje się je także w sprawach błahych, często z powodów populistycznych. Traktowane jest również jako narzędzie do uzyskania zeznań lub jako represja. W dodatku bywa, że przedłuża się je w nieskończoność – czasem ratunkiem jest dopiero uniewinnienie. Zjawisko przeanalizowali adwokaci, którzy postulują zmiany w przepisach.

Biurokracja, przeciążenie sędziów i kuratorów pracą, szwankująca komunikacja, ale też naciski na sędziów i przedmiotowe traktowanie dzieci – to proszenie się o kolejne tragedie dotyczące dzieci, jak ta, do której doszło niedawno w Częstochowie. Politycy mówią o konieczności podwyższenia kar, ale rząd zapowiada też inne zmiany. Te jednak – jak wskazują prawnicy – muszą mieć charakter kompleksowy.

Liczba wykonanych wyroków śmierci była w 2022 r. najwyższa od 2017 r. – wynika z tegorocznego raportu Amnesty International o stosowaniu kary śmierci na świecie. Jako przykład jest podawane to, że 81 osób zostało straconych jednego dnia w Arabii Saudyjskiej. Autorzy raportu piszą, że powszechnie wiadomo o 20 krajach, które wykonywały wyroki kary śmierci, natomiast 6 krajów zniosło karę śmierci całkowicie lub częściowo.

Niezapewnienie podejrzanemu adwokata przy pierwszym przesłuchaniu przez policję, przesłuchanie podejrzanego znajdującego się pod wpływem alkoholu, a następnie wykorzystanie tak zgromadzonych dowodów w procesie karnym - stanowiło naruszenie prawa do rzetelnego procesu - stwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku dotyczącym Polski.

Oskarżeni, a nawet skazani, nie mogąc udowodnić swojej niewinności, sięgają czasem po ekstremalne środki. Zdarza się coraz częściej, że wnoszą o uchylenie immunitetu sędziemu, aby postawić go przed sądem karnym za znieważenie i zniesławienie. A także, obok wniosku o wyłączenie sędziego, walczą za pomocą środków cywilnych, na przykład pozwu o naruszenie dóbr osobistych w trakcie wydawania wyroku.

Izba Karna Sądu Najwyższego uniewinniła skazanego, gdyż sprawca złamania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów miał prawo do kłamstwa we własnej obronie. Zwłaszcza gdy obciąża zeznaniami osobę posiadającą prawo jazdy. Nie jest dobrze, gdy policja i prokuratura skłaniają sprawcę do składania fałszywych zeznań, dlatego że jeśli odmówi on odpowiedzi, to ciężar podejrzeń przesuwa się na niego - dodał sąd.

Nowy projekt ustawy dotyczący jakości w ochronie zdrowia będzie zakładał monitorowanie zdarzeń niepożądanych ograniczone do wewnętrznego systemu, na przykład szpitala. Takie zapewnienia otrzymali ze strony przedstawiciela Ministerstwa Zdrowia uczestnicy środowego Forum dla Bezpieczeństwa i Jakości Pacjenta, zorganizowanego przez Naczelną Izbę Lekarską.

Umyślne podanie poszkodowanej ciasteczek z marihuaną w czasie szkolenia zawodowego prokuratorów jest czynem o dużej szkodliwości społecznej – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. I dlatego uchyliła immunitet prokuratorowi podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z ustawy o zwalczaniu narkomanii. To już drugi prokurator, wobec którego zastosowano sankcje. Jego kolega został zawieszony w czynnościach służbowych.

Do cofnięcia uprawnień nie jest wymagane skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Jednak zatarcie skazania stanowi przeszkodę dla cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd uznał wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem kodeksu postępowania administracyjnego.

Każdy, kto krytykuje Komisję do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo Polski może być przez nią oskarżony i ukarany. Senat na posiedzeniu plenarnym 10 maja br. będzie dyskutować na temat przyjęcia lub odrzucenia ustawy o tej państwowej komisji, która narusza nie tylko Konstytucję RP, ale również - Europejską Konwencję Praw Człowieka, a także prawo unijne.