Nowa Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wydała trzy kolejne orzeczenia w sprawach, które wpłynęły do zniesionej już Izby Dyscyplinarnej. Dotyczą one wniosku o wyłączenie sędziego, a także dwóch wniosków o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego dla obwinionych sędziów - jednego aktywnego zawodowo, drugiego - w stanie spoczynku.

Związki zawodowe pracowników sądów i prokuratur już postulują, by w 2023 r. nastąpił wzrost ich wynagrodzeń o 20 proc. O przyszły budżet i swoje wynagrodzenia obawiają się też m.in. sędziowie i referendarze. Ministerstwo Sprawiedliwości pytane przez Prawo.pl zapewnia jednak, że podczas prac nad przyszłorocznym budżetem naliczanie wynagrodzeń dla sędziów, referendarzy, asesorów oraz uposażeń sędziów w stanie spoczynku i ich rodzin, odbywa się zgodnie z obowiązującymi regulacjami.

Chaos, tak w skrócie można opisać to, co dzieje się w sądach, w związku z przepisem umożliwiającym zbadanie bezstronności sędziego. Nowe narzędzie już "wyczyściło" wokandy w Sądzie Najwyższym, a w sądach powszechnych trwa analiza, czy i jak pouczać strony. Adwokaci i radcy prawni gorączkowo przygotowują wnioski dotyczące starych spraw, bo na ich złożenie - zgodnie z przepisem przejściowym - mieli 14 dni od wejścia w życie zmian, więc tylko do 29 lipca.

Za umyślne bezpośrednie narażenie innej osoby na zarażenie wirusem HIV będzie teraz grozić do 5 lat pozbawienia wolności, czyli tyle ile za narażenie na zarażenie chorobą weneryczną lub zakaźną, ciężką chorobą nieuleczalną lub realnie zagrażającą życiu - choćby COVID. Zmianę przewiduje nowela Kodeksu karnego, którą na początku sierpnia zajmie się Senat. Co ważne, w przypadku kilku pokrzywdzonych, zagrożenie wzrośnie do 10 lat.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce ustanowienia honorowej odznaki „Za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości”, która ma być opatrzona napisem „MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI ZASŁUŻONEMU” oraz maksymą „NEMINEM CAPTIVABIMUS NISI IURE VICTUM EST”, czyli „Nikogo nie uwięzimy bez wyroku sądowego”. Prace nad rozporządzeniem mają zakończyć się w III kwartale tego roku.

Przechodzenie sędziów ze zlikwidowanej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego do innych Izb budzi wiele emocji. Najczęściej negatywnych. Sędziowie wybrani przed grudniem 2017 r. przez Krajową Radę Sądownictwa krytykują zmiany. Pierwsza Prezes prof. Małgorzata Manowska w najnowszym oświadczeniu wyraziła oburzenie brakiem powściągliwości i taktu niektórych sędziów wypowiadających się w mediach.

Sześciu sędziów Sądu Najwyższego z 11 orzekających wcześniej w zlikwidowanej Izbie Dyscyplinarnej przeszło w stan spoczynku. Zatem w czterech pozostałych Izbach - Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Izbie Karnej, Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izbie Cywilnej zasiądzie pięcioro sędziów.

Europol zyskał nowe uprawnienia - będzie mógł zaproponować danemu państwu członkowskiemu możliwość wszczęcia postępowania przygotowawczego i przetwarzać dane osobowe w celu wsparcia takich postępowań. Więcej będzie też mógł pozyskiwać dane od osób prywatnych, a dotyczące zamieszczanych w internecie treści - np. pedofilskich czy terrorystycznych.

Fotograf z Pomorza został skazany na sześć lat pozbawienia wolności za szereg czynów związanych z przemocą seksualną wobec czterech kobiet. W ocenie prokuratury kara jest rażąco niesprawiedliwa. Skierowała więc apelację, domagając się orzeczenia kary łącznej w górnej granicy ustawowego zagrożenia - czyli dwukrotnie wyższej.

Sędziowie Sądu Najwyższego zasiadający do tej pory w Izbie Dyscyplinarnej - Tomasz Przesławski i Adam Roch zostali przeniesieni do innych izb SN. Pierwszy z nich do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, drugi, były prokurator, do Izby Karnej. Jest to zresztą już trzecia osoba, która zasiliła Izbę Karną, opuszczając likwidowaną Izbę.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia umorzył postępowania przeciwko mężczyźnie, który 1 sierpnia 2020 r. umieścił na Pomniku Ofiar Tragedii Smoleńskiej plakat z - według prokuratury - wulgarnym gestem. Wskazał przy tym, że takie zachowanie to realizacja prawa do wyrażania własnych, krytycznych poglądów w sprawach publicznych. Prokurator Generalny skierował teraz do SN skargę nadzwyczajną.

Tymczasowo powołana pięcioosobowa Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN może podejmować decyzje tylko jednoosobowo. Na razie orzeczenia wydaje jedynie sędzia przewodniczący Wiesław Kozielewicz. Są już planowane posiedzenia "trójkowe" na wrzesień. Tu poważną barierą dla sprawności orzekania może stać się tzw. test niezawisłości sędziego. A teraz interwencja Sądu Najwyższego powinna być błyskawiczna.

Piłkarze Szachtara Donieck i Dynama Kijów zagrają mecze pucharowe na polskich stadionach, a kijowska uczelnia medyczna przeniesie działalność na Śląsk. W takich przypadkach nie obejdzie się bez współpracy polskich i ukraińskich prawników. Zresztą ci ostatni mają w Polsce sporo pracy także przy mniej spektakularnych sprawach dotyczących uchodźców.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by jednostki penitencjarne nie podlegały ograniczeniom w dostawach gazu ziemnego w przypadku wprowadzenia 12 stopnia zasilania. Numer 12 oznacza całkowite zakręcenie kurka, m.in. w sytuacji gdy zagrożone jest bezpieczeństwo paliwowe państwa lub występują zakłócenia w dostawie gazu ziemnego.

Frankowiczowi odmówiono wznowienia jego sprawy, zakończonej nakazem zapłaty kilku milionów złotych - mimo przełomowego wyroku TSUE w sprawie państwa Dziubaków. Sądy uznały, że nie było do tego „podstawy ustawowej”. - Wznowienie postępowania po wyroku TSUE jest dopuszczalne, bo wynika i z Konstytucji, i z prawa unijnego – uważa rzecznik praw obywatelskich.

W Izbie Karnej Sądu Najwyższego będzie zasiadał przeniesiony ze zlikwidowanej Izby Dyscyplinarnej sędzia Ryszard Witkowski. Sędzia ten nie zastosował się do uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2020 r. i do zabezpieczeń wydanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, aby zawiesić orzekanie, gdyż Izba nie jest sądem.

Nowelizacja procedury cywilnej z 2019 roku nadal budzi wątpliwości sądów. Do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wpłynęło istotne dla praktyki sądowej zagadnienie prawne - czy sąd odwoławczy z urzędu sporządza uzasadnienie postanowienia o odrzuceniu apelacji oraz czy z urzędu doręcza stronie postanowienie o odrzuceniu apelacji z uzasadnieniem?

Postulaty płacowe pracowników sądów, prokuratury i Instytutu Ekspertyz Sądowych spełniono w bieżącym roku jedynie w marginalnym zakresie - piszą do ministra sprawiedliwości Krajowa Rada Związku Zawodowego Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości RP, Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości RP oraz Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury. Domagają się jeszcze w tym roku podwyżek sięgających 12 proc., a w 2023 r. - 20 procent.

Sądy mają problem z opłatami, które powinien zapłacić komornik sądowy za informacje o kontach dłużników, płatników składek. Nie wiedzą, czy ZUS-owi przysługuje roszczenie do sądu cywilnego o zapłatę należności w postępowaniu egzekucyjnym. Izba Cywilna Sądu Najwyższego podejmie w tej sprawie uchwałę.

Uchwalona przez Sejm 7 lipca ustawa wprowadza wiele rażących niespójności w strukturze sankcji karnych. I tak choćby zrównuje pod względem kary pozbawienia wolności rozbój z użyciem broni palnej z nierzetelnym prowadzeniem dokumentacji działalności gospodarczej. Pijanemu kierowcy będzie się konfiskować auto, niezależnie czy spowodował wypadek fiatem 125p czy nowym mercedesem.