Już 2 mld zł sięgnęła suma kar nałożonych na Polskę za niewykonanie zabezpieczenia TSUE w sprawie systemu dyscyplinarnego sędziów. To są pieniądze bezpowrotnie stracone, które mogłyby być przeznaczone na społecznie pożyteczne inwestycje - przypomina Stowarzyszenie Sędziów. Polskich 'Iustitia". Dlatego rząd musi wreszcie wykonać postanowienie Trybunału Sprawiedliwości.

Senat w projekcie gwarantującym zatrzymanemu prawo do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych już na etapie zatrzymania, wprowadza wyjątki - m.in. w sytuacji poważnego zagrożenia dobra postępowania karnego. W ocenie Stowarzyszenie Sędziów Polskich "Iustitia" takie niedookreślona wyrażenia mogą skutkować tym, że przepisy będą martwe, bo... wyjątki będą nadużywane.

Komisja Etyki i Wykonywania Zawodu przy Krajowej Radzie Radców Prawnych analizuje, czy używanie tytułu „radczyni prawna” jest zgodne z Kodeksem Etyki Radcy Prawnego. Podobną kwestię analizowała ponad półtora roku temu Naczelna Rada Adwokacka. Stwierdziła przy tym, że trzeba iść z duchem czasu, a feminatyw "adwokatka" nie narusza godności zawodu adwokata.

Obecna Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem konstytucyjnym - stwierdziła Izba Karna SN. Natomiast Europejski Trybunał Praw Człowieka krytycznie ocenił traktowanie sędziów przez rząd i sądownictwo dyscyplinarne. Powoli wykuwa się też polskie oraz unijne orzecznictwo frankowe. W krajowych i europejskich sądach zapadło w tym roku wiele ważnych wyroków. Dotyczących praworządności, ale też istotnych spraw społecznych i gospodarczych.

Obejmując funkcję przewodniczącej w 2018 r. zdawałam sobie sprawę, że nie będzie łatwo, ale rzeczywistość przerosła nawet moje wyobrażenia. Samodzielnie przygotowałam ponad 4,5 tys. zestawów po 10 pytań każdy na egzaminy ustne. I to zasadniczo – ręcznie dokonując wyboru z opublikowanego „Wykazu”. Dopiero w ostatnim roku kadencji z pomocą przyszli mi informatycy – mówi prof. dr hab. Jadwiga Glumińska-Pawlic.

Prawie wszyscy politycy, poza partią Zbigniewa Ziobry, są za uzyskaniem przez Polskę dostępu do funduszy z Krajowego Planu Odbudowy, ale spór wokół spełnienia niezbędnych do tego warunków wydaje się nie do rozwiązania. Prezydent zablokował prace nad ustawą, bo nie zgadza się na kwestionowanie statusu powoływanych przez niego sędziów, ale właśnie tego oczekuje Komisja Europejska, zanim zdecyduje o odblokowaniu tych pieniędzy. 

Na 2023 r. w tym samym terminie zaplanowano konkurs na aplikację uzupełniającą sędziowską oraz egzamin adwokacki i radcowski, co może oznaczać, że niektóre osoby stracą rok lub też całkowicie utracą możliwość kształcenia w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, gdzie wiek kandydatów jest ograniczony. RPO wystąpił o zmianę terminu egzaminu na aplikację uzupełniającą sędziowską, ale minister odmówił.

W stosunku do osób, które zdały egzamin prokuratorski i złożyły wniosek o wpis na listę radców prawnych, organy korporacyjne nie są uprawnione do badania dotychczasowej praktyki zawodowej osoby wnioskującej o wpis - uznał Naczelny Sąd Administracyjny i oddalił skargi ministra i samorządu. Zbędne jest też badanie wiedzy kandydata w ramach rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Zaczynamy już komercjalizować aplikację do planowania kariery prawnika. Zresztą może mieć ona szersze zastosowanie w biznesie, nie tylko prawniczym – mówi Mateusz Piech, doradca podatkowy w kancelarii JGA z Katowic, lider zwycięskiego zespołu w zawodach Legal Hackathon 2022. Zastrzega jednak, że nawet najlepsza aplikacja nie zastąpi własnej inicjatywy w poszukiwaniu interesującej pracy.

WSA, stwierdzając wbrew temu, czego żądał skarżący i wbrew treści skargi, że zarówno wierzytelność, jak i środki otrzymane w wyniku jej realizacji powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, wyszedł poza skargę. Przekroczył zatem uprawnienie, które daje mu prawo. Do takiego wniosku doszedł niedawno Naczelny Sąd Administracyjny w ciekawej sprawie odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu przy rozbiórce World Trade Center.

Na początku grudnia Sejm - co wywołało spore zaskoczenie - odrzucił w całości przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt noweli ustawy o notariacie, zgodnie z którym notariusze mieli mieć możliwość wpisywania hipotek do ksiąg wieczystych i wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Projekt ma wrócić, ale jako poselski, a zapowiedzi wiceszefa MS Marcina Warchoła wynika, że Sejm miałby się nim zająć już w styczniu.

Czy prawnik powinien podejmować się wszystkich zleceń, jakie przynosi mu rynek? Zasady etyczne adwokatów i radców prawnych wykluczają prowadzenie spraw, w których mogłoby dojść do konfliktu interesów. Jednak w praktyce podjęcie się lub odmowa prowadzenia spraw konkretnego klienta zależy też od innych czynników: spodziewanego zarobku, zyskania renomy albo działalności pro bono.

Do rozstrzygnięcia przed bankami i kredytobiorcami jest jeszcze niewyjaśniony problem wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Ocena, czy się ono należy, powinna uwzględniać to, że kredyty odwołujące się do franka szwajcarskiego, jako waluty waloryzacji świadczenia, nie były zaciągane na nabycie dóbr konsumpcyjnych, lecz na cele mieszkaniowe. A zatem z perspektywy kredytobiorcy - na cele inwestycyjne - mówi Marta Romańska, sędzia SN.

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Manowska zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego ustawę okołobudżetową na 2023 rok. Podobny ruch wykonał Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego prof. Jacek Chlebny. Według tych skarg przepisy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji budżetu na rok 2023 są sprzeczne z konstytucyjnym zapewnieniem sędziom wynagrodzenia odpowiadającym ich godności.

Swobodne i niczym nieograniczone delegowanie sędziów do orzekania w sądach wyższej instancji narusza m.in. wyłączne konstytucyjne kompetencje Prezydenta RP do powoływania sędziów - uważa rzecznik praw obywatelskich, który przyłączył się do skargi konstytucyjnej obywatela. Podważa on możliwość orzekania przez sędziego sądu rejonowego w sądzie wyższej instancji na podstawie delegacji Ministra Sprawiedliwości.

Kadencja Julii Przyłębskiej na stanowisku prezesa Trybunału Konstytucyjnego zakończyła się 20 grudnia 2022 r. i nie ma ona możliwości ponownego ubiegania się o tę funkcję - uważają prawnicy. Może zaś pełnić obowiązki prezesa i kierować tymczasowo Trybunałem. Innego zdania są prawnicy Biura TK, według których kadencja Przyłębskiej na stanowisku prezesa upłynie z końcem jej kadencji sędziowskiej.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące stawek dla adwokatów z urzędu za sprawy karne i o wykroczenia, w zakresie w jakim są one niższe od stawek w tych samych sprawach dla obrońców "z wyboru", są niezgodne z Konstytucją. Na rozpatrzenie czeka też kolejna sprawa, dotycząca tej samej kwestii, ale w zakresie stawek zależnych od wartości przedmiotu sporu.

Senat uznał, że zasadna jest propozycja Naczelnej Rady Adwokackiej, by podjąć inicjatywę ustawodawczą dotyczącą zapewnienia zatrzymanemu prawa do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych już na etapie zatrzymania. Do przygotowanego projektu Rzecznik Praw Obywatelskich postuluje pewne zmiany - np. gwarancje poufności kontaktów z prawnikiem.

Przywrócić legalność powołanych sędziów, wyłączyć judex suspectus, rozpocząć prace nad zmianą ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Projekt o Sądzie Najwyższym posłowie zgłosili dla pozoru - wskazywali dyskutanci w Katedrze Prawa Karnego UJ. Projekt jest niekonstytucyjny, i mimo że go wycofano, nadal należy rozwiązać problem KRS oraz rozważyć rozszerzenie kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Prezes sądu sprawuje wyłącznie nadzór administracyjny, a nie judykacyjny, i w związku z tym w sferę orzeczniczą, w której sędziowie są niezawiśli, wkraczać mu nie wolno. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał uprawnienie sędziego Agnieszki Niklas-Bibik do wykonywania czynności służbowych i uchylił zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych.