W czwartek sędzia Waldemar Żurek wniósł do Sądu Najwyższego pozew, w którym domaga się stwierdzenia, że Kamil Zaradkiewicz - wyznaczony do pełnienia obowiązków I prezesa SN - nie jest sędzią, a jego powołanie było nieskuteczne. A już w piątek rzecznik dyscyplinarny sędziów podjął czynności wyjaśniające w tej sprawie.

Na podstawie zarządzeń pierwszego prezesa Sądu Najwyższego oraz prezesa kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej, przepisy dotyczące tej Izby nie będą stosowane w sprawach dyscyplinarnych sędziów do czasu wydania ostatecznego wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości UE - deklaruje rząd. Tymczasem rzecznik tej izby poinformował o sprawie sędziego zaplanowanej na 25 maja.

Jestem zaniepokojony sytuacją w polskim Sądzie Najwyższym, jeśli chodzi o stanowisko prezesa tej instytucji - stwierdził w czwartek Unijny komisarz ds. sprawiedliwości Didier Reynders. I przypomniał, że Komisja Europejska czeka na odpowiedź Polski w sprawie procedury naruszeniowej.

Sąd Najwyższy nie działa z urzędu w sprawie oceny ważności wyborów. Dopiero, kiedy wpłynie sprawozdanie z Państwowej Komisji Wyborczej, SN może zacząć podejmować działania zmierzające do oceny ważności wyborów i podejmie uchwałę. Ale na razie wybory nie zostały odwołane - takie jest stanowisko Sądu Najwyższego w sprawie ewentualnego unieważnienia wyborów prezydenckich.

W środę 6 maja br. Prezydent Andrzej Duda wręczył akty powołania sześciu osobom do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Trzy osoby zostały powołane do Izby Dyscyplinarnej, dwie do Karnej i jedna do Izby Pracy. Nowo powołani sędziowie złożyli wobec Prezydenta RP ślubowanie.

Kierujący tymczasowo Sądem Najwyższym Kamil Zaradkiewicz uchylił decyzję poprzedniej I prezes SN Małgorzaty Gersdorf ws. przekazywania spraw rozpatrywanych dotychczas przez Izbę Dyscyplinarną do innych izb tego sądu. Sprawy dotyczące sędziów mają teraz trafiać do niego, a te będące już w Izbie mają być wstrzymane do wydania wyroku przez TSUE lub przez Trybunał Konstytucyjny.

Konieczne będzie posiadanie wyłącznie obywatelstwa polskiego przez asesorów sędziowskich i prokuratorskich, inaczej nie otrzymają oni stanowisk, a stypendia im przydzielone w czasie kształcenia będą musieli zwrócić - zakłada nowelizacja ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. To uzupełnienie przepisów, które dotyczą już sędziów.

Możliwość podpisywania uchwał samorządu o charakterze decyzji administracyjnej przez przewodniczącego, lub osobę go zastępującą, zawieszenie biegu terminów w wyborach w samorządzie oraz możliwość przeprowadzenia e-postępowań dyscyplinarnych - to zmiany, które w tarczy antykryzysowej proponują radcy prawni.

Wprowadzone obecnie obostrzenia mają chronić przed COVID-19, ale gdy zagrożenie chorobą minie, ograniczenia praw człowieka w dużym zakresie nie. Nie jest to jednak wyłącznie problem Polski, bowiem w Europie widać podobny trend. Zaczynamy odchodzić od ochrony praw jednostki, stawiając na zbiorowe, kolektywne prawa, chroniące całą społeczność - mówi dr hab. Agnieszka Grzelak

W czerwcu kończy mi się urlop i mam zamiar powrócić do orzekania - poinformował we wtorek były wiceminister sprawiedliwości sędzia Łukasz Piebiak, który po dymisji z resortu wrócił do stołecznego sądu rejonowego, a potem skorzystał z półrocznego urlopu na poratowanie zdrowia.

Ku zdziwieniu wielu prawników i innych uczestników postępowania cywilnego, odrzucono przepis noweli tarczy antykryzysowej, który dopuszczał komunikację z sądem za pośrednictwem ePUAP. Nadal jednak w to wierzę, bo w ostatnich tygodniach zmienia się to, co było największym hamulcem w informatyzacji sądownictwa – mentalność - pisze dr hab. prof. Uniwersytetu Opolskiego Dariusz Szostek.

Egzaminy adwokackie i radcowskie mogą się odbyć pod koniec czerwca - zapowiada nieoficjalnie wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta. I dodaje, że w ciągu kilku dni ministerstwo ma przekazać oficjalny termin. Pierwotnie egzaminy prawnicze - adwokackie i radcowskie - miały się odbyć od 24 do 27 marca br.

O możliwość udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej przez telefon lub maila, samorządy prawnicze apelowały od początku epidemii koronawirusa. Teraz resort sprawiedliwości wprowadza to do ustawy, co ciekawe z datą wsteczną - od 13 marca. Wdrożony ma być też system informatyczny raportowania i dokumentowania takich porad.

Specjaliści alarmują, że izolacja i brak dotychczasowych kontaktów społecznych spowodowały lawinowy wzrost aktów przemocy. W sposób szczególny na to zjawisko narażone są dzieci. Mimo, że nasze prawa i obowiązki obywatelskie są ograniczone – nadal mamy prawny obowiązek reagowania na przemoc wobec dziecka - mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Monika Horna-Cieślak.

W tym tygodniu w stan spoczynku przeszli sędziowie Sądu Najwyższego Beata Gudowska orzekająca w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz filary Izby Cywilnej - Jacek Gudowski i Wojciech Katner. Są to osoby, które przyczyniły się do ujednolicania orzeczeń w prawie spółek, własności nieruchomości, umów nienazwanych, leasingu czy prawa bankowego.

Podejmuję się w tym trudnym czasie zaszczytnej funkcji kierowania Sądem Najwyższym, deklarując jej wykonywanie zgodnie ze standardami niezależności, rzetelności oraz z dbałością o najwyższe standardy funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości - oświadczył powołany przez prezydenta do czasowego kierowania SN Kamil Zaradkiewicz.

Z ostatnich zaleceń Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że rozprawy mają wrócić na wokandy po 15 maja. Prawnicy liczą na zbliżające się "odmrożenie" prac sądów i zgodnie wskazują, że sytuacja jest bardzo trudna. Problemy są i z wnoszeniem pism, i z informacją - bo brakuje jednolitych rozwiązań, a sądy na "własnym podwórku" radzą sobie różnie.

Bezpieczne „odmrażanie” pracy sądów, tak aby nie odbyło się to ze szkodą dla obywateli i pracowników wymiaru sprawiedliwości - to cel rozwiązań, które znalazły się w uchwalonej w czwartek wieczorem przez Sejm tzw. tarczy antykryzysowej 3.0. Przewiduje ona m.in. widerozprawy, zmiany w katalogu spraw pilnych, a także zmiany w bezpłatnej pomocy prawnej.

Dr hab. Kamil Zaradkiewicz został wyznaczony przez prezydenta na tymczasowego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. To zaskoczenie dla środowiska prawniczego, które docenia jego dorobek naukowy, ale źle odbiera podważanie statusu tysięcy sędziów, zawieszenie w czynnościach prezesa Izby Cywilnej, w której sam orzeka, czy wnoszenie o zawieszenie rzecznika dyscyplinarnego SN.

Kończę swoje sześcioletnie kierowanie Sądem Najwyższym w poczuciu dobrze spełnionego obowiązku i z dużymi obawami o przyszły kształt tej instytucji, a także pełna obaw o niezależność sądownictwa w Polsce - mówi prof. Małgorzata Gersdorf, której kadencja na stanowisku pierwszego prezesa upływa 30 kwietnia i tego też dnia odchodzi ona w stan spoczynku jako sędzia.