Mamy instytucję, która nie mieści się w konstytucyjnej koncepcji podziału władzy, pełniąc funkcję ustrojowego libero, tj. gracza, który może w zależności od potrzeb, grać na każdej pozycji. Trybunał Konstytucyjny przypisuje sobie kompetencje z zakresu władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, zaniedbując przy tym kompetencje własne w stopniu haniebnym. Musimy odtworzyć TK jako organ niezawisły - uważa dr Tomasz Zalasiński, radca prawny, członek Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji im. S. Batorego, współautor projektów ustawy o TK.

Współczesne zagrożenia powodują, iż ustawodawca bardzo chętnie sięga po rozwiązania prawne, ogłaszane jako walka o bezpieczeństwo narodowe, które przyznają otwarty katalog zakresu działania organów, a w praktyce uniemożliwiają realizację przewidzianego Konstytucją prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji. Procedura zobowiązania do powrotu cudzoziemca, co do którego istnieje obawa, że może prowadzić działalność terrorystyczną lub szpiegowską stawia je na bardzo uprzywilejowanej pozycji - pisze radca prawny Paweł Gołębiewski.

Nie ma chyba gorzej potraktowanej osoby w prawie upadłościowym niż małżonek upadłego. Jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Małżonek upadłego nie ma nawet możliwości złożenia zażalenia na ogłoszenie upadłości konsumenckiej swojego małżonka - pisze prof. Rafał Adamus.

Sędzia Igor Tuleya powiedział niedawno, że „być może zgodził się na Pegasusa”. Nie mam wątpliwości, że jeśli tak było, to został wykorzystany, bo nie mógł wiedzieć, w jakich celach Pegasus będzie używany przez służby. To pokazuje jednak coś więcej, niż tylko sprawę Pegasusa. Z raportu Fundacji Court Watch Polska wynika, że 42 proc. sędziów w latach 2017-2021 nie oddaliło ani jednego wniosku o areszt - pisze Mikołaj Kozak, adwokat w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Nie do utrzymania jest sytuacja, w której obok siebie orzekają legalni sędziowie i tacy, których status jest kwestionowany. Sytuację w Sądzie Najwyższym i w sądach powszechnych da się jeszcze naprawić, ale bez weryfikacji sędziów powołanych z udziałem nieprawidłowo i niezgodnie z konstytucją ukształtowanej KRS się nie obędzie – mówi dr Michał Laskowski, sędzia, były prezes kierujący Izbą Karną Sądu Najwyższego. 

W lipcu ubiegłego roku zmieniono treść art. 91 pkt. 1 kodeksu postępowania cywilnego przez rozszerzenie ustawowego zakresu pełnomocnictwa procesowego o skargę kasacyjną i postępowanie wywołane jej wniesieniem. Powstaje pytanie czy zmiana obejmuje również pełnomocnictwa udzielone przed nowelizacją przepisów? Ta kwestia nie została w noweli wyraźnie przesądzona, co zmusza do jej nieco szerszego rozważenia - pisze dr Maciej Giaro z Katedry Prawa Cywilnego Porównawczego WPiA UW, radca prawny.

Trybunał Konstytucyjny jest nam potrzebny w stopniu umiarkowanym. W tej chwili go nie mamy i nie powoduje to fundamentalnego problemu. Należy wrócić do rozproszonej kontroli konstytucyjności. Warto też przyjrzeć się amerykańskiemu modelowi Sądu Najwyższego, gdzie sędziowie nie mają specjalizacji - zakłada się, że są prawnikami takiej klasy, że są w stanie orzec w każdej sprawie - mówi prof. Wojciech Sadurski z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Sydney.

Jako sędzia gospodarcza widzę, że poziom wiedzy prawnej stron jest wysoki. Jednak pytania o prawo na spotkaniach z dziećmi mnie zatrważają. Pytają m.in. o to czy cała klasa może zostać ukarana za to, co zrobiła jedna osoba albo czy za złe zachowanie można je ukarać złą oceną z konkretnego przedmiotu. To pokazuje jak wiele jeszcze jest do zrobienia - mówi w Dniu Edukacji Prawnej sędzia Katarzyna Orłowska-Mikołajczak, prezeska Fundacji Edukacji Prawnej "Iustitia".

Pączkujące sprawy kredytów złotowych opartych o stawkę referencyjną WIBOR potrzebują jasnego sygnału ze strony TSUE, że do oceny zasadności podnoszonych przez kredytobiorców roszczeń ma zastosowanie dyrektywa 93/13. A sama legalność wprowadzania stawki referencyjnej w danym kraju członkowskim, czy też na poziomie międzynarodowym, nie zwalnia z obowiązku takiego jej inkorporowania do umowy, który nie naruszałby praw konsumentów - pisze adwokat dr Kacper Rożek z kancelarii Góralska Rożek Adwokaci, członek stowarzyszenia adwokackiego Defensor Iuris.

Jako znaki towarowe mają być z założenia rejestrowane oznaczenia, które będą następnie realnie używane w obrocie. Nieuzasadnione są zatem przesadnie szerokie zgłoszenia znaków dla towarów i usług, których pod tą marką uprawniony nie oferuje i nie zamierza oferować w niedalekiej przyszłości. Takie nadmiernie obszerne rejestracje mijają się z założeniami oraz celem unijnych i krajowych regulacji w zakresie ochrony znaków towarowych. 

Tylko około 10 procent zarządzonych kontroli operacyjnych kończy się uzyskaniem jakiegokolwiek dowodu, a sądy akceptują niemal wszystkie wnioski. Dlatego komisja śledcza powinna odpowiedzieć: kto i kiedy dokonał akredytacji systemu Pegasus i na podstawie jakich dokumentów? Kto w CBA podejmował decyzję o zastosowaniu tego systemu - twierdzi dr Adam Behan z UJ, stały doradca sejmowej komisji śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności podejmowanych m.in. z wykorzystaniem Pegasusa.

Zmniejszenie liczby osób przebywających w więzieniach to dobra zapowiedź zmian w polityce karnej. Przy niskiej przestępczości, mamy mnóstwo osadzonych. Ale obok zamian w pracy prokuratury, sądów i sędziów, także penitencjarnych, potrzebne jest społeczne zrozumienie, że surowe kary nie są skutecznym sposobem rozwiązywania problemów społecznych – twierdzi prof. Monika Płatek z Uniwersytetu Warszawskiego. 

Sąd Najwyższy w postanowieniu dotyczącym niewykonalności zapisu na sąd polubowny z powodu niemożności poniesienia kosztów postępowania arbitrażowego przez powoda podważył tradycyjne założenia instytucji arbitrażu. Jednakże, z uwagi na nowatorski charakter tej decyzji, niejasne jest, w jaki sposób sądy będą stosować wytyczne wypracowane przez Sąd Najwyższy w postanowieniu ani czy w ogóle będą je brać pod uwagę - piszą Paweł Bukiel i Vladyslav Semerynskyi, Squire Patton Boggs Warszawa.

W wyniku licznych, nieprzemyślanych zmian dokonanych w ciągu ostatnich ośmiu lat, kodeks postępowania cywilnego jest w stanie kompletnego rozkładu – uważa Jacek Gudowski, sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku. I dodaje, że nie da się go naprawić, trzeba stworzyć nowy. Wskazuje, że święte zasady procesu sądowego, które naruszono, to m.in. kolegialność i jawność orzekania.

System nieodpłatnej pomocy prawnej wymaga nie tylko zmian, ale przede wszystkim kompleksowego spojrzenia. Populistyczne pomysły – np. by był dostępny dla każdego, nie pomagają. Co gorsza, uderzają w prawników, którzy próbują znaleźć swoje miejsce na rynku - mówi Dorota Kulińska, adwokat, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.

Prawo łaski zastosowane wobec osoby skazanej nieprawomocnym wyrokiem eliminuje prawo oskarżonego i pokrzywdzonego do sądu i prawo do uzyskania przez pokrzywdzonego i oskarżonego prawomocnego orzeczenia. Pozbawia oskarżonego prawa do obrony w każdym stadium postępowania. Eliminuje też jego prawo do uzyskania prawomocnego wyroku uniewinniającego - pisze Rafał Rozwadowski, adwokat.

Jeśli najprostsza i najbardziej legalna, czyli ustawowa droga naprawiania zdewastowanego porządku prawnego jest niedostępna, można to robić z użyciem innych środków, byleby były one zgodne, albo przynajmniej nie były niezgodne z prawem – twierdzi Jacek Trela, senator, adwokat, były prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.

Żaden z instrumentów, który ma zastąpić czy zająć miejsce ubezwłasnowolnienia, nie może pozbawiać osób z niepełnosprawnościami zdolności do czynności prawnych, ponieważ stanowi ona emanację podmiotowości człowieka. Kluczowa jest zatem realizacja woli osoby z niepełnosprawnością i jej preferencji – mówi w rozmowie z Prawo.pl dr Robert Trzaskowski, adwokat prowadzący własną kancelarię adwokacką Business&Law.

Wprowadzony w 2015 roku kontradyktoryjny model procesu karnego, który po kilku miesiącach został wycofany przez nowy rząd, trzeba bez wątpienia przywrócić. Pilną potrzebą jest też cofnięcie zmian w kodeksie postępowania karnego, wzmacniających, wbrew zasadzie kontradyktoryjności, pozycję procesową prokuratora, a ograniczających pozycję sądu, będącego przecież gospodarzem postępowania jurysdykcyjnego - twierdzi prof. Hanna Paluszkiewicz z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego.

Często w publicznych dyskusjach słyszy się, że „usposobienie Amerykanów”, czy też inne mityczne tezy, jak np. rzekoma „otwartość na zmiany” powodują, że bardziej niż np. Polacy, skłonni są do zawierania ugód. Aktualny czas reformowania polskiego wymiaru sprawiedliwości, to być może idealny moment, aby z tego rodzaju infantylnymi mitami zerwać - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.