Tak naprawdę pytanie nie brzmi czy „LEK dla prawników" jest możliwy. Pytanie brzmi, czy mamy dość odwagi, by przyznać, że obecny model (w którym formalna równość dyplomu przesłania realną różnicę kompetencji) nie jest już modelem neutralnym. Jest modelem, który w dłuższej perspektywie osłabia profesjonalizm - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Studenci prawa, już po trzecim roku, będą mogli pracować w sądach jako asystenci sędziego - zostanie w tym celu utworzone nowe stanowisko. Sejm przyjął w piątek nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych, która, wprowadzając stanowisko młodszego asystenta sędziego dla studentów, ma m.in. poprawić sytuację kadrową w sądach. Zarobki na stanowisku młodszego asystenta wyniosą od 5500 do 6500 zł.

Aplikanci będą mogli trzy razy podchodzić do egzaminu sędziowskiego. Ci, którym noga powinęła się już dwa razy, będą mieli „na poprawkę” 60 miesięcy od ukończenia aplikacji sędziowskiej. Furtka pojawi się też w przypadku egzaminów prokuratorskich. Dodatkowo absolwenci obu aplikacji, którzy nie zdali dwukrotnie egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego w latach 2013–2025, będą mogli podejść do egzaminów jeszcze raz, w ciągu pięciu lat od wejścia w życie nowelizacji – tak wynika z projektu, który we wtorek przyjął rząd.

Od 1 stycznia 2026 r. aplikanci adwokaccy, radcowscy, komorniczy i notarialni zapłacą 6500 zł opłaty rocznej za szkolenie. To podwyżka o 650 złotych w porównaniu z dotychczasową opłatą. Samorządy prawnicze generalnie oceniają zmianę pozytywnie, ale w ich ocenie konieczne jest jej dalsze podniesienie i urealnienie.

Egzaminy na aplikacje prawnicze: adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą odbędą się 27 września br. i zostaną przeprowadzone jednocześnie w 18 miastach. Najwięcej wniosków o dopuszczenie do egzaminów, tak jak w poprzednich latach, złożyli kandydaci na radców prawnych - ok. 2600 osób. Wnioski o dopuszczenie do egzaminów złożyło ok. 5 380 osób.

Wierzę, że kreatywność i pomysłowość ludzka nie znikną – ludzie cały czas będą zastanawiać się, co można zrobić nowego albo jak ulepszyć to, co już istnieje. W efekcie będą powstawały nowe rozwiązania, które będą wymagały pomocy rzecznika patentowego - mówi Dorota Rzążewska, prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.

Aplikanci powinni mieć dodatkową możliwość podejścia do egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego. Przy czym, w mojej ocenie, możliwość ponownego zdawania tych egzaminów powinna być ograniczona – właśnie do trzech razy. Zależy nam bowiem na tym, by do zawodu trafiały osoby, które są najlepsze. Możliwość zdawania egzaminów w nieskończoność raczej temu nie służy – mówi prof. Piotr Girdwoyń, dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W jego ocenie aplikant powinien mieć też możliwość odwołania się od niezdanego egzaminu z przyczyn formalnych.

Egzamin radcowski zdało w tym roku 83,2 proc. przystępujących, a adwokacki - 82,3 proc. Najlepiej zdali aplikanci, najtrudniejsze okazało się - w przypadku obu egzaminów - zadanie z prawa cywilnego. Najmniej ocen niedostatecznych zostało wystawionych z zadania z zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. A frekwencja sięgnęła 99 proc.

Na aplikacje prawnicze trafiają absolwenci prawa o zróżnicowanych kompetencjach, często bez znajomości przepisów z podstawowych gałęzi prawa, dlatego - według przedstawicieli samorządów prawniczych - system wymaga ujednolicenia. Należy również rozważyć zmianę w sposobie egzaminowania prawników i absolwentów, bo obecny model za bardzo skupia się na umiejętności rozwiązywania testów.

Przy decyzji o wpisie aplikanta na listę adwokatów ocenie powinno podlegać całe dotychczasowe życie tej osoby. Samo uwikłanie się aplikanta w postępowanie karne - jak to ujmuje sąd pierwszej instancji - nie powinno być wyłącznie brane pod uwagę. Znaczenie mają bowiem fakty, które motywowały te postępowania – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny i stwierdził, że odmowa wpisu była niezasadna.

Trwa podliczanie wyników egzaminów radcowskiego i adwokackiego. W tym roku część zdających miała trudności z zadaniem z zakresu prawa cywilnego. 'Gała' nie oznacza jednak jeszcze końca prawniczego świata, bo można się odwołać. Warto też pamiętać, że odwołanie przysługuje od każdej niezdanej części, ważne są jednak terminy.

Zastanawiałeś się kiedyś, jak powstaje prawo, którego używasz na co dzień? W najnowszym odcinku podcastu "Prawo na Oko" przeżyjesz wyjątkową podróż po kulisach legislacji. Posłuchaj, co o pracy eksperta ds. legislacji mówi Daniela Wybrańczyk. "Prawo na Oko" to podcast dla młodych adeptów prawa, którzy zastanawiają się, jaką ścieżkę zawodową wybrać. Rozmowy ze starszymi kolegami po fachu pozwalają spojrzeć na zawód z innej perspektywy i poznać nie zawsze oczywiste ścieżki kariery. Zapraszamy do wysłuchania.

Rusza czterodniowy maraton egzaminacyjny dla kandydatów na przyszłych adwokatów i radców prawnych. Zdający rozwiązywać będą zadania z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego, a także zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. W tym roku do egzaminu adwokackiego zgłosiło się 1568 osób, do radcowskiego - 2079. Swój egzamin zaczynają też chętni do zawodu komornika - przez trzy dni zdawać go będzie 90 aplikantów.

W sądach i prokuraturze wciąż za małe znaczenie mają „miękkie” formy komunikacji, redukujące naturalny stres uczestników postępowań - twierdzi prof. Piotr Girdwoyń, dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Mówi, że jest to w programie kierowanej przez niego placówki, ale przyznaje, że za mało i chce to zmienić. - Będziemy w tym kierunku modyfikować program szkoleń i aplikacji - deklaruje.

Rzecznik praw obywatelskich zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwały samorządu adwokackiego odmawiające zwolnienia z opłaty szkoleniowej za aplikację adwokacką oraz składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2024 r. uwzględnił skargę aplikantki. Uchylił uchwałę Prezydium NRA, stwierdzając, że naruszyła ona w sposób oczywisty Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z sytuacją powodziową i pytaniami dotyczącymi przebiegu egzaminów wstępnych na aplikacje adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą, które są zaplanowane na 28 września 2024 r., resort sprawiedliwości informuje, że pozostaje w kontakcie z Komisjami Egzaminacyjnymi oraz obsługującymi je radami na terenach objętych powodzią. Zgodnie z aktualnym stanem (zwłaszcza co do lokalizacji sal egzaminacyjnych), termin i miejsca przeprowadzenia egzaminów pozostają bez zmian.

Decyzja o udziale w konkursie na referendarza sądowego ma charakter prywatny. To działanie ma na celu dopiero uzyskanie uprawnień. Podobnie jak ocena wiedzy lub umiejętności jej stosowania osoby prywatnej nie jest sprawą publiczną. Miał rację Prezes Sądu Rejonowego, iż dane o pracy konkursowej nie mają charakteru informacji publicznej. Uzasadnienie tego stanowiska wynika z sytuacji prawnej osób biorących udział w konkursie – wskazał Naczelny Sąd Administracyjny.

Nie ma dyskryminacji studentów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020. Ich stypendia są wyliczane na dotychczasowych zasadach. Przepisy determinują minimalną wysokość stypendium doktoranckiego, nie limitując jego górnego pułapu. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby pewne kategorie uczelni, które powołuje skarżący w treści skargi kasacyjnej, ustalały stypendia na poziomie zrównanym – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny.

W środę na egzaminach zawodowych kandydaci rozwiążą egzamin z prawa cywilnego. Członkowie komisji egzaminacyjnych z optymizmem patrzą na szanse zdających, choć wskazują, że potrzebna im będzie duża odporność na stres. Do egzaminów nie trzeba podchodzić z pustymi rękami - można przynieść komentarze i zbiory orzecznictwa. Nie można natomiast korzystać z wzorów i notatek - ściąganie może przekreślić nie tylko egzamin, ale i całą przyszłą karierę.

Już w przyszłym tygodniu kandydaci na radców prawnych i adwokatów zmierzą się z zadaniami egzaminacyjnymi. Jak co roku będzie to czterodniowy maraton, podczas którego zdający będą rozwiązywać pięć kazusów. Członkowie komisji uspokajają, że zadania będą dostosowane do czasu, jaki zdający będą mieli na ich rozwiązanie. Ale widzą też wady obecnej formuły egzaminacyjnej i nie wykluczają, że w kolejnych latach ulegnie ona zmianie.