Jeńcy wojenni biorący udział w rosyjskiej inwazji na Ukrainę muszą mieć zapewnione poszanowanie swoich praw zgodnie z III Konwencją Genewską - stwierdziła Amnesty International. Nie mogą być wystawiani na publiczny widok, a ich prywatność musi być chroniona zgodnie z Konwencją, która wymaga ochrony m.in. przed zastraszeniem, zniewagami i ciekawością publiczną.

Parlament Europejski powołał komisję śledczą, która zajmie się używaniem "oprogramowania szpiegowskiego Pegasus i podobnego" przez rządy państw członkowskich Unii Europejskiej. Jak poinformowano w czwartek, zbada ona, czy było ono wykorzystywane, m.in. w Polsce do celów politycznych, np. przeciwko dziennikarzom, politykom i prawnikom.

Przepis Konwencji o ochronie praw człowieka w zakresie, w którym umożliwia Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka kontrolę statusu sędziów krajowych, jest niezgodny z polską konstytucją - rzekł w czwartek Trybunał Konstytucyjny. To kolejna próba zakwestionowania prawomocności kilku już orzeczeń ETPC, w których stwierdził on wątpliwości co do statusu sędziów powoływanych z udziałem obecnej KRS.

Jeszcze w tym miesiącu może zostać zakończony spór z Unią Europejską o Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego - powiedział w czwartek rzecznik rządu Piotr Müller. Dodał, że deklaracja dotycząca likwidacji Izby Dyscyplinarnej jest aktualna i jest realizowana. To umożliwiłoby wypłatę Polsce funduszy unijnych, ale w Sejmie, gdzie jest pięć projektów w tej sprawie, żadne prace nie toczą się.

Sytuację ukraińskich kobiet i dzieci, uciekających przed wojną, próbują wykorzystywać handlarze ludźmi - to sygnały, które już płyną z granicy. Rząd zakasał więc rękawy i specustawą chce zaostrzyć kary m.in. za nakłanianie do prostytucji, ale i utrudnianie korzystania z mieszkania. Ma to obowiązywać w czasie trwania konfliktu zbrojnego. Zdaniem prawników to sprawców nie odstraszy, a problem powinny rozwiązać służby i prokuratura.

Trybunał Konstytucyjny odroczył w środę bez podania terminu rozprawę w sprawie ograniczenia dziedziczenia prawa o zachowek. Uznania tego przepisu za niekonstytucyjny chcą dwie kobiety, którym sąd odmówił prawa do dziedziczenia tego roszczenia. Przedstawiciele Prokuratora Generalnego i Sejmu wnieśli o uznanie zaskarżonego przepisu za zgodnego z konstytucją.

W drugim kwartale 2022 roku rząd planuje przyjąć zmiany dotyczące czynnego żalu i wydłużenia okresów przedawnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych. Chodzi też o zaostrzenie odpowiedzialności karnej przy przestępstwach skarbowych. Za zmiany odpowiada Ministerstwo Sprawiedliwości. Projektowane rozwiązania mają na celu m.in. redukcję szarej strefy.

Kończą się uzgodnienia w sprawie projektu rozszerzającego narzędzia do natychmiastowej izolacji sprawcy przemocy w rodzinie. Tymczasem z badania Fundacji Court Watch wynika, że takie przypadki są traktowane w Polsce rutynowo, bez pochylenia się nad przyczynami, a pokrzywdzeni np. na sali sądowej spotykają swojego oprawcę, co dodatkowo pogłębia ich traumę i prowadzi do powtórnej wiktymizacji.

Prezydent Andrzej Duda 8 marca 2022 r. powołał do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego cztery osoby. Trzy z nich zasiądą w Izbie Cywilnej, w której jest najwięcej wakatów. Są to: sędzia Maciej Kowalski, adwokat Mariusz Andrzej Załucki i prof. Krzysztof Wesołowski. Jedna osoba, prof. Elżbieta Karska będzie orzekać w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Oczekujące na rozpatrzenie przez Sejm projekty zmian legislacyjnych dotyczących Izby Dyscyplinarnej i całego Sądu Najwyższego niewątpliwie będą stanowić dalsze naruszenia zasady rządów prawa w Polsce - uważa Zarząd Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów MEDEL. Podobnie ocenia trwający obecnie nabór sędziów na nową kadencję do Krajowej Rady Sądownictwa.

Nawet 25 lat pozbawienia wolności za zmuszanie do prostytucji i tyle samo za czerpanie z niej korzyści finansowych jeśli pokrzywdzonym jest dziecko - to przykładowe propozycje zaostrzenia kar, które znalazły się w autopoprawce do ustawy o wspieraniu obywateli Ukrainy, uciekających przed wojną. Problem jest realny, bo pojawia się coraz więcej sygnałów, że trudną sytuację Ukrainek i ukraińskich dzieci próbują wykorzystać handlarze ludźmi.

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze rozpoczął w poniedziałek 7 marca rozpatrywanie wniosku Ukrainy dotyczącego agresji Rosji przeciwko temu państwu oraz zbrodni popełnianych podczas działań wojennych. Rosja zbojkotowała pierwsze posiedzenie, a przedstawiciel Ukrainy wezwał Trybunał do jak najszybszego zastosowania środków zapobiegawczych w związku z oskarżeniami Rosji o ludobójstwo.

Wśród uchodźców z Ukrainy są także nauczyciele akademiccy z wydziałów prawa. Ponieważ im szczególnie trudno będzie zdobyć odpowiednią do kwalifikacji pracę, były rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar i Anna Frankowska, emerytowana partnerka w kancelarii Weil Gotshal & Manges apelują o stworzenie funduszu na stypendia pozwalające im na przetrwanie tego trudnego czasu i zdobycie nowych umiejętności.

Są zdolne, specjalizują się w kilku obszarach prawa, znają biegle języki obce, działają chętnie pro bono - polskie prawniczki mimo tego nadal zmagają się ze szklanym sufitem, mają niższe wynagrodzenia, rzadziej awansują, doznają mobbingu i molestowania. Aż 85 proc. przyznaje, że doświadczyło pomniejszania swoich kompetencji ze względu na płeć - wynika z raportu "Sytuacja kobiet w branży usług prawnych".

Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego nie przestaje intensywnie pracować. W tym tygodniu, od jutra rozpozna osiem spraw dyscyplinarnych prokuratorów. Dwie sprawy radców prawnych, jedną sprawę adwokata i pięć spraw sędziowskich dotyczących zarówno uchylenia immunitetu, jak i zawieszenia w czynnościach służbowych oraz błędnych - zdaniem Prokuratora Generalnego - decyzji procesowych.

Coraz częściej zdarza się, że uchodźcom z Ukrainy towarzyszą małoletnie dzieci często bez rodziców, przybrane i zaopiekowane przez dalszych członków rodziny albo osoby obce (znajomi, sąsiedzi). Sytuacja takich dzieci po wjeździe na terytorium Polski wymaga podjęcia czynności w celu zapewnienia należytego zabezpieczenia ich dobra.

Każdego dnia polską granicę przekraczają tysiące obywatelek Ukrainy, które same lub z dziećmi chcą schronić się w naszym kraju przed wojną. Problem w tym, że próbują to też wykorzystać m.in. handlarze ludźmi. Najbardziej narażone są te kobiety, które podróżują same. Prawnicy, policjanci, organizacje pozarządowe apelują, by zachowywać szczególną ostrożność.

Tuż po agresji Rosji na Ukrainę uruchomiliśmy w serwisie Prawo.pl specjalne miejsce "Pomoc prawna dla Ukrainy". Trafia tu codziennie mnóstwo artykułów, które w praktyczny i przystępny sposób wyjaśniają często skomplikowane problemy prawne. Do piątku, aby je przeczytać w innym języku, trzeba było korzystać z internetowych tłumaczy. Od dziś wystarczy jedno kliknięcie, by cały serwis był po ukraińsku.

Na wniosek 39 krajów Międzynarodowy Trybunał Karny zajmie się zbrodniami wojennymi Rosji podczas agresji przeciwko Ukrainie. A ministrowie sprawiedliwości państw Unii Europejskiej poparli wniosek Polski o intensywne działania śledcze w celu pozyskiwania dowodów na zbrodnie wojenne, które popełniają Rosjanie na terytorium Ukrainy w związku z inwazją.

Ukraina i organizacje międzynarodowe nie mają wątpliwości, że to co obecnie dzieje się w tym kraju, jest pogwałceniem Karty Narodów Zjednoczonych i zbrodnią w świetle prawa międzynarodowego. Podnoszą też, że winy muszą zostać w przyszłości rozliczone i wskazują bezpośrednio na Władimira Putina. Choć możliwości są - droga ku temu łatwa nie będzie, choćby dlatego, że Putin jest urzędującą głową państwa.