Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie upublicznienia wizerunku osoby wykorzystywanej i poniżanej przez patostreamerów. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich błędem jest przyjęcie przez PUODO, że może on prowadzić postępowanie wyłącznie na wniosek osoby, której dane dotyczą, a na wniosek RPO już nie. Dlatego RPO skarży to postanowienie do WSA.

Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie przywrócił do pracy pracownika IKEI zwolnionego za wpis o społeczności LGBT. Wyrok jest nieprawomocny. Na początku grudnia Sąd Okręgowy w Krakowie, w postępowaniu apelacyjnym podtrzymał wyrok sądu rejonowego, uniewinniając prawomocnie kierowniczkę z sieci IKEA od zarzutu dyskryminacji wyznaniowej, której miała się dopuścić, zwalniając pracownika.

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Manowska zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego ustawę okołobudżetową na 2023 rok. Podobny ruch wykonał Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego prof. Jacek Chlebny. Według tych skarg przepisy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji budżetu na rok 2023 są sprzeczne z konstytucyjnym zapewnieniem sędziom wynagrodzenia odpowiadającym ich godności.

Wydane zostały już pierwsze nakazy zapłaty w postępowaniach upominawczych dotyczących wynagrodzeń sędziów - na razie w 2022 r. W jednym z takich rozstrzygnięć sąd nakazał wypłacenie sędziemu prawie 12 tys. zł brutto tytułem waloryzacji wynagrodzenia wraz z odsetkami. Pozwy sędziów to odpowiedź na kolejną ustawę okołobudżetową, w której ustanowiono podstawę wyliczania ich wynagrodzeń z pominięciem Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Swobodne i niczym nieograniczone delegowanie sędziów do orzekania w sądach wyższej instancji narusza m.in. wyłączne konstytucyjne kompetencje Prezydenta RP do powoływania sędziów - uważa rzecznik praw obywatelskich, który przyłączył się do skargi konstytucyjnej obywatela. Podważa on możliwość orzekania przez sędziego sądu rejonowego w sądzie wyższej instancji na podstawie delegacji Ministra Sprawiedliwości.

Jest najnowsza wersja projektu ustawy o sygnalistach. Ustawa ma zapewnić ochronę osobom zgłaszającym lub ujawniającym publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą. I nie tylko pracownikom, ale - co postulowano - także funkcjonariuszom służb mundurowych i żołnierzom zawodowym. Zrezygnowano z RPO jako podmiotu właściwego do zgłoszeń zewnętrznych na rzecz PIP.

Wyłączenie odpowiedzialności karnej za udział obywateli polskich w wojnie po stronie Ukrainy bez wymaganej zgody przewiduje projekt ustawy. Skierowany do prac legislacyjnych projekt popierany jest przez posłów większości klubów reprezentowanych w Sejmie. - Przyjęcie przez obywatela polskiego służby w Siłach Zbrojnych Ukrainy nie rodzi odpowiedzialności - napisano w projekcie.

Nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przewiduje również utworzenie nowego funduszu operacyjnego dla Policji i Straży Granicznej. Zasilające go środki mają pochodzić m.in. z Unii Europejskiej, a celem jest np. zwalczanie przestępczości zorganizowanej, w tym handlu ludźmi i przemytu.

W ostatnim czasie Krajowy Rejestr Sądowy aż 10 razy miał poważne przerwy w działaniu. Pracownicy sądów i referendarze podkreślają, że problemy zaczęły się na przełomie września i października, i mimo sygnalizowania tego Ministerstwu Sprawiedliwości, powtarzają się nadal. Godzinami nie można w systemie nic robić, co zwiększa zaległości. Z kolei pełnomocnicy mają problem ze składaniem wniosków i uzyskiwaniem odpisów.

Kadencja Julii Przyłębskiej na stanowisku prezesa Trybunału Konstytucyjnego zakończyła się 20 grudnia 2022 r. i nie ma ona możliwości ponownego ubiegania się o tę funkcję - uważają prawnicy. Może zaś pełnić obowiązki prezesa i kierować tymczasowo Trybunałem. Innego zdania są prawnicy Biura TK, według których kadencja Przyłębskiej na stanowisku prezesa upłynie z końcem jej kadencji sędziowskiej.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące stawek dla adwokatów z urzędu za sprawy karne i o wykroczenia, w zakresie w jakim są one niższe od stawek w tych samych sprawach dla obrońców "z wyboru", są niezgodne z Konstytucją. Na rozpatrzenie czeka też kolejna sprawa, dotycząca tej samej kwestii, ale w zakresie stawek zależnych od wartości przedmiotu sporu.

Senat uznał, że zasadna jest propozycja Naczelnej Rady Adwokackiej, by podjąć inicjatywę ustawodawczą dotyczącą zapewnienia zatrzymanemu prawa do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych już na etapie zatrzymania. Do przygotowanego projektu Rzecznik Praw Obywatelskich postuluje pewne zmiany - np. gwarancje poufności kontaktów z prawnikiem.

Od 1 stycznia skazany na karę pozbawienia wolności zostanie zatrzymany przez policję i doprowadzony do aresztu śledczego. Jeśli nie będzie wiadomo, gdzie jest - sąd zastosuje list gończy, a zaledwie 14 dni wystarczy do tego, by uznał, że doszło do bezprawnego utrudniania wykonania kary. A to wpłynie na ewentualne warunkowe zwolnienie. Zmiany te mają ograniczyć sytuacje, w których skazani próbują uchylić się od kary.

Przywrócić legalność powołanych sędziów, wyłączyć judex suspectus, rozpocząć prace nad zmianą ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Projekt o Sądzie Najwyższym posłowie zgłosili dla pozoru - wskazywali dyskutanci w Katedrze Prawa Karnego UJ. Projekt jest niekonstytucyjny, i mimo że go wycofano, nadal należy rozwiązać problem KRS oraz rozważyć rozszerzenie kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak w ubiegłym tygodniu wystąpił do premiera z prośbą o jak najszybsze wprowadzenie w życie przepisów o alimentach natychmiastowych. Premier odpowiedział, że rząd zamierza wdrażać kolejne uszczelnienia w całym tym procesie, po to, by w sytuacji głównie matek nie dochodziło do tego, że alimenty nie są płacone, że ktoś unika alimentów.

Proponowane w projekcie noweli o Sądzie Najwyższym rozwiązanie, by sprawy dyscyplinarne m.in. adwokatów, radców pozostawić w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN, pozostaje w sprzeczności z założeniami art. 45 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji Praw Człowieka, zgodnie z którymi każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd - wskazuje w swojej opinii Naczelna Rada Adwokacka.

W niektórych przypadkach można skutecznie domagać się unieważnienia małżeństwa z powodu zaistnienia bezprawnej groźby. Nie wystarczy jednak np. ryzyko odcięcia od wsparcia finansowego. Taka groźba musi skutkować obawą poważnego niebezpieczeństwa grożącego danej osobie. Jak podkreślają prawnicy, istotny będzie związek przyczynowo-skutkowy.

Pół roku temu Trybunał Konstytucyjny zakwestionował częściowo stosowanie przepisów dotyczących nakazu zapłaty za utrudnianie lub uniemożliwianie kontaktu z dzieckiem w sytuacjach, kiedy ono samo go nie chce. Tymczasem są już pierwsze orzeczenia, w których sądy dostrzegają, że dziecko mogło zostać zmanipulowane przez alienującego rodzica. Prawnicy wskazują jednak, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na skuteczne egzekwowanie kontaktów.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie Piotr Schab oświadczył, że brak jest podstaw do realizacji zalecenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie trzech sędziów - Marzanny Piekarskiej-Drążek, Ewy Leszczyńskiej-Furtak i Ewy Gregajtys. To odpowiedź na zabezpieczenie chroniące polskich sędziów i nakazujące przywrócenie do orzekania w starym wydziale.

Nie wiadomo jeszcze, kiedy Sejm zajmie się nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym, która ma realizować kamienie milowe uzgodnione z Komisją Europejską. Jednak jak podkreślają prawnicy - wbrew zapewnieniom projektodawców - będą z tym problemy. Choćby dlatego, że w projekcie są przepisy, zgodnie z którymi sędzia będzie tak jak teraz odpowiadać za kwestionowanie statusu innego sędziego lub organu konstytucyjnego, a także za odmowę orzekania np. z "nowymi" sędziami.