Getin Noble Bank w upadłości przekazał, że zostały zawarte pierwsze ugody z konsumentami, którzy wzięli kredyt na cele mieszkaniowe. Rozpoczęło się także wystawianie listów mazalnych. W tej chwili procedowanych jest ok. 1000 spraw, które mogą zakończyć się ugodowo.

Truizmem będzie stwierdzenie, że sprawy frankowe wygenerowały tak znaczną liczbę zagadnień prawnych, że spowodowało to wzmożoną intensywność orzeczniczą Sądu Najwyższego w tematyce instytucji cywilnoprawnych. Jeśli jednak ktoś myśli, że jesteśmy na finiszu tego procesu, to jest w błędzie. Jednym z nowych problemów prawnych jest kwestia potrącenia odsetek za opóźnienie należnych frankowiczowi od banku - pisze Paweł Stalski, radca prawny.

Pełną parą ruszył wydział frankowy w warszawskim Sądzie Apelacyjnym, dzięki temu wielu kredytobiorców może liczyć na szybkie zakończenie spraw, choć jeszcze nie wszyscy sędziowie ruszyli z wokandami. Dziennie do wydziału wpływa średnio 80 spraw. Obecnie orzeka 16 sędziów, ale docelowo sędziów w wydziale frankowym ma być 20.

Umorzona kwota kredytu hipotecznego może być zwolniona z podatku, jeśli kredyt został zaciągnięty na jedną inwestycję mieszkaniową. W przypadku zakupu dwóch nieruchomości - zwolnienie nie przysługuje. Preferencja nie dotyczy też kredytu na miejsce postojowe, które nie jest lokalem mieszkalnym, a więc nie służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Nawet na 2028 r. są wyznaczane rozprawy w sprawach dotyczących unieważnienia kredytów we frankach szwajcarskich, a rekordziści czekali dwa lata na wydanie zarządzenia o doręczeniu pozwu. Trudno jest z tym walczyć, więc kredytobiorcy muszą uzbroić się w cierpliwość i liczyć na to, że odsetki po wygranej sprawie osłodzą im długie oczekiwanie na wyrok.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą we własnym mieszkaniu mogą odliczać część wydatków na jego utrzymanie, w tym część odsetek od kredytu hipotecznego. Problem jednak powstaje, gdy umowa kredytu frankowego zostaje unieważniona. Jeśli bank zwróci przedsiębiorcy odsetki, to kwoty zaliczone wcześniej do kosztów uzyskania przychodu stają się dla przedsiębiorcy przychodem.

Sąd zajmujący się upadłością konsumenta powinien ocenić, czy umowa kredytu indeksowanego do franka nie zawiera nieuczciwych warunków – uznał rzecznik generalny TSUE w sprawie, która dotyczyła pytań zadanych przez sąd rejonowy w Łodzi. Chodziło o sytuację osoby, która ogłosiła upadłość konsumencką. Rzecznik uznał, że sąd przy takiej ocenie ma prawo także zmienić wielkość potrąceń z wynagrodzenia takiego konsumenta.

Izba Cywilna Sądu Najwyższego w składzie siedmiorga sędziów podjęła uchwałę, zgodnie z którą w razie dochodzenia od banku zwrotu świadczenia spełnionego na podstawie umowy kredytu, która okazała się nieważna bankowi nie przysługuje prawo zatrzymania. Jest to uchwała sprzeczna z podjętą przez tę Izbę uchwałą siódemkową z 28 lutego br.

Skarżenie przez syndyka wyroków tylko z tego powodu, że uwzględniają one żądania konsumentów, bez realnych szans powodzenia apelacji w konkretnej sprawie, może być ocenione jako działanie na szkodę masy upadłości - uważają prawnicy. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku kredytów frankowych, nieważnych z powodu abuzywnych postanowień umownych. Syndyk odpowiada, że musi dbać o interes wszystkich wierzycieli upadłego Getinu, a frankowicze nie są jedyną grupą wierzycieli.

Sąd Najwyższy w składzie siedmiorga sędziów podjął uchwałę, zgodnie z którą umowa o kredyt bankowy jest umową wzajemną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, czyli bank może korzystać z prawa zatrzymania. Uchwałę podjęto po pytaniu Rzecznika Finansowego, z braku merytorycznej odpowiedzi TSUE na pytania prejudycjalne skierowane przez Izbę Cywilną SN w październiku 2023 r. Uchwała ta na pewno wpłynie na wiele prowadzonych sporów.

Projekt ustawy frankowej dotyczy jedynie kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim (CHF) oraz wyłącznie spraw z udziałem konsumentów. Z proponowanych rozwiązań nie skorzystają zatem osoby prawne czy też osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, a także złotówkowi kredytobiorcy. Nowe przepisy powinny dotyczyć również i tych kwestii - pisze Anna Bielecki, adwokat z Kancelarii Czabański Wolna-Sroka.

Po wyroku unieważniającym umowę kredytu frankowego banki albo proponują zawieranie porozumień kompensacyjnych, albo kredytobiorcy rozliczają się w formie złożonego oświadczenia o potrąceniu. Dla wszystkich lepsze jest dogadanie się, ale stronom nie zawsze się to udaje. Czasem kancelarie obsługujące bank piszą wprost, że rozliczenie wyroku nie jest już ich zadaniem. Bank z kolei potrafi nie odpisywać tygodniami na wiadomości, pobiera jednak nadal raty.

Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu chce, żeby Komisja Europejska przyjrzała się dwóm wyrokom Sądu Najwyższego dotyczącym kredytów frankowych. Według Trybunału Sprawiedliwości UE sąd krajowy nie może usuwać jedynie części warunku umownego uznanego za nieuczciwy ani zmieniać jego treści – takie działanie jest sprzeczne z przepisami dyrektywy 93/13/EWG. Tymczasem w przypadku dwóch wyroków SN nie zastosowano tej wykładni.

Sąd będzie mógł przesłuchać świadka poza salą sądową pomimo złożenia sprzeciwu. Co więcej - strona będzie mogła być przesłuchana przez złożenie zeznań na piśmie. W takim przypadku sąd doręczy listę pytań wraz z pouczeniem - tak wynika z opublikowanego w czwartek projektu nowelizacji przepisów związanych ze sprawami dotyczącymi kredytów frankowych. Dotyczy on tylko tych kwestii, w których stroną jest konsument – a zatem nie obejmuje pozwów wnoszonych przez nabywców wierzytelności, którymi są zwykle wyspecjalizowane fundusze.

Pominięcie przez sąd II instancji w sposób należyty konsumenckiego charakteru stosunku łączącego powoda z pozwanym było błędem - orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Kredytobiorca frankowy miał prawo oczekiwać, że określone standardy ochrony konsumenta będą respektowane przez sąd w toku rozpoznawania sprawy - dodał SN, uwzględniając skargę nadzwyczajną prokuratora generalnego.

Aż 29,5 tys. kredytobiorców zgłosiło swoje roszczenia względem Getin Noble Bank. Skala jest tak ogromna, że na finalną listę wierzytelności długo trzeba będzie czekać. Tymczasem dla frankowiczów jej brak stanowi istotny problem. Jeśli nie mają wyroku unieważniającego umowę kredytu, żyją w niepewności, czy syndyk uzna ich umowę za nieważną i uwzględni ich wierzytelność na liście. Nie mogą też wykreślić obciążającej ich mieszkanie hipoteki. Zainicjowano więc akcję, która ma pomóc przyspieszyć prace nad listą. Chodzi o powołanie zastępcy syndyka, który zająłby się jedynie jej opracowywaniem.

Nawet 90 proc. ugód może być niekorzystne podatkowo dla klientów banków. Jeśli w ugodzie przewidziano wypłatę na rzecz kredytobiorcy określonej kwoty, a wypłata ta nie zostanie dokonana tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, może ona w całości stanowić dochód kredytobiorcy i podlegać opodatkowaniu. Kluczowe z punktu widzenia podatnika jest takie sformułowanie ugody, by opierała się ona na nieważności umowy - wynika z analizy kancelarii KBiW.

W końcu ukazał się długo wyczekiwany projekt regulacji, zmierzający do przyśpieszenia spraw sądowych, dotyczących kredytów denominowanych i indeksowanych do waluty obcej. Jeśli proponowane zmiany wejdą w życie, jest szansa, że sprawy frankowe nabiorą tempa. Bo teraz główną bolączką kredytobiorców jest przewlekłość postępowania - pisze Agnieszka Sobczyk, radca prawny w K&L Legal.

Prof. Michał Romanowski, prawnik, sceptycznie wypowiedział się o projektowanych regulacjach mających usprawnić pracę sądów w sprawach frankowych. - Konstytucja nakazuje chronić konsumentów, ale jednocześnie chroni zasady wolnego rynku i prawa obydwu stron do prowadzenia postępowań sądowych – wskazał. Część ekspertów ocenia jednak propozycje pozytywnie.

Według wyliczeń Stowarzyszenia "Stop Bankowemu Bezprawiu" na koniec 2023 r. w sądach toczyło się co najmniej 150 tys. spraw dotyczących kredytów frankowych na kwotę ok. 58,6 mld złotych. Najwięcej takich postępowań toczy się m.in. przeciwko PKO BP - 36,5 tys., Bankowi Millenium (24,4 tys.) i Santander (21,6 tys.).