Przychód podatkowy z innych źródeł występuje w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Kwota dodatkowa otrzymana przez kredytobiorcę na podstawie ugody z bankiem nie stanowi jednak przychodu podatkowego – nie spowoduje faktycznego przyrostu majątku kredytobiorcy, stanowi jedynie ekwiwalent poniesionych uprzednio wydatków. Nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Niektóre banki stosują zarzut potrącenia roszczeń wobec frankowiczów, który obejmuje również odsetki. Zdaniem Związku Banków Polskich oświadczenie o potrąceniu pozwala na szybkie i stosunkowo łatwe pokrycie wzajemnych roszczeń stron, a tego rodzaju kompensacja świadczeń ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Objęcie nim odsetek za opóźnienie nie jest jednak zgodne z orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Temat ugód frankowiczów z Getin Noble Bankiem w upadłości posuwa się do przodu bardzo opornie. Syndyk deklaruje, że chciałby zakończyć ugodami jak najwięcej spraw sądowych, ale jeszcze nie opracował programu ugód. Priorytetem jest dla niego odzyskiwanie aktywów do masy upadłości w celu spłacenia wierzycieli upadłego banku.

Postępowania frankowe nadal trwają latami i to mimo ujednolicania orzecznictwa sądów i wskazówek płynących z unijnego Trybunału Sprawiedliwości. Część prawników próbuje temu zaradzić poprzez składanie skarg na przewlekłość - przyznają jednak, że ich skutek bywa marny. Orzecznictwo w tym zakresie nie jest spójne, w podobnych sprawach sąd raz stwierdza, że państwo ponosi odpowiedzialność, w innych, że opóźnienie jest usprawiedliwione. A odszkodowanie to przeciętnie 3 tys. złotych.

Sądy zaczynają uchylać wyroki sędziów powołanych przy udziale tzw. neo-KRS. Prawnicy podkreślają, że rozwiązanie systemowe w tym zakresie potrzebne jest jak najszybciej, bo są takie kategorie spraw, w których neo-sędziowie orzekają znacznie częściej. Chodzi tu m.in. o kredyty hipoteczne. Banki na razie kwestionują jedynie skład SN, który wydał tzw. uchwałę frankową. Gdyby jednak zaczęły podnosić kwestie powołania i innych "nowych" sędziów, mogłoby to prowadzić do masowego uchylania wyroków frankowych.

Czy skończy się masowe składanie pozwów przez banki w celu przerwania biegu przedawnienia? Do TSUE trafiły właśnie pytania krakowskiego sądu, w których podważa teorię dwóch kondykcji lansowaną przez Sąd Najwyższy. To z jej powodu raz w roku frankowicze z kolejnego "rocznika" dostają pisma z banków. W tym roku trafią do osób, które w 2021 roku wystąpiły o unieważnienie umowy kredytowej lub w inny sposób weszły w spór z bankiem. Roszczenia banków przedawniają się bowiem po upływie trzech lat.

Niby identyczny problem, ale rozstrzygnięcie inne. Mimo bogatego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE i Sądu Najwyższego frankowicze nie mają gwarancji, że ich sprawy zostaną potraktowane tak samo w różnych rejonach Polski. To efekt nie tylko niezawisłości sędziowskiej, ale również braku precyzji w procedurze cywilnej.

Samowolne zaprzestanie spłacania rat kredytu jest dla frankowiczów ryzykowne. Wyjątkiem są klienci Getin Noble Banku, którzy nadpłacili kapitał, gdyż nie mają oni szansy na jego odzyskanie. Lepszym rozwiązaniem jest wystąpienie o zabezpieczenie powództwa w postaci zaprzestania spłacania rat, ale zdarza się, że sądy rozpatrują takie wnioski nawet przez kilkanaście miesięcy.

Od kilku tygodni banki masowo wysyłają do frankowiczów wezwania do zwrotu kapitału kredytu. Powody są dwa. W tym roku wcześniej banki rozpoczynają "akcję" przerywania biegu przedawnienia kolejnego "rocznika" kredytobiorców. Tym razem dotyczy to  osób, które zaciągnęły kredyt w 2021 r. Ale nie tylko o to chodzi. Banki planują naliczać również odsetki za opóźnienie za okres po terminie wskazanym w wezwaniu na zwrot środków, co zdaniem prawników frankowiczów jest działaniem bezprawnym. 

Sąd Okręgowy we Wrocławiu uwzględnił ostatnio powództwo wniesione przez miejskiego rzecznika konsumentów, w imieniu grupy liczącej blisko pięciuset frankowiczów i orzekł, że bank ponosi wobec członków grupy odpowiedzialność za zamieszczenie w umowach kredytu nieuczciwych postanowień wiążących wysokość rat kredytu i salda zadłużenia z kursem CHF wyznaczanym przez ten bank. Wyrok jest interesujący ze względu na sposób rozstrzygnięcia kwestii dotyczących pozwu grupowego - pisze Marcin Szymański, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Drzewiecki Tomaszek i Wspólnicy.  

Jeśli sąd drugiej instancji, w wyniku rozpoznania apelacji od wyroku uwzględniającego żądanie główne, uznaje to żądanie za niezasadne, powinien zmienić zaskarżony wyrok, oddalając żądanie główne i oznaczając zmieniony wyrok jako częściowy oraz uchylić zawarte w nim rozstrzygnięcie o kosztach procesu – taki jest sens uchwały Izby Cywilnej SN z 3 lipca br.

Banki nie zawsze występują w terminie z żądaniem rozliczenia roszczeń w związku z nieważnością umowy kredytowej. Coraz częściej wykorzystują to frankowicze a sądy orzekają, że doszło do przedawnienia i oddalają powództwa banków. Roszczenia banków związane ze zwrotem kwoty wypłaconego kapitału kredytu, co do zasady, przedawniają się z upływem trzech lat licząc od dnia, w którym kredytobiorca po raz pierwszy wyraził swoją wolę w kwestii unieważnienia umowy.

Abuzywne klauzule indeksacyjne są od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść kredytobiorcy. Problem sformułowany w skardze przez bank udzielający kredytów denominowanych we frankach szwajcarskich został już wyjaśniony – orzekł Sąd Najwyższy i skargę banku oddalił. Tak zresztą, jak i inne skargi banków kwestionujące niekorzystne dla nich wyroki.

Rozliczenie się z bankiem po prawomocnym wyroku ustalającym nieważność umowy kredytu frankowego nie wymaga zazwyczaj interwencji komornika, gdy polubowne załatwienie kwestii rozliczeń jest dla strony przegranej w sądzie korzystniejsze. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy zachodzi konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Banki i frankowicze będą mogli zawierać ugody w oparciu o wzór, nad którym prace właśnie się rozpoczynają. Czy to dobry pomysł? Zdania na ten temat są mocno podzielone. Wzór się przyda, ale czy cokolwiek zmieni? Jedni widzą w tym świetne rozwiązanie, bo dziś każdy bank stosuje swoje wzory, co utrudnia wytropienie klauzul abuzywnych. Inni uważają, że ugody są dobre jedynie dla banków. 

Ministerstwo Sprawiedliwości ma plan jak pomóc frankowiczom i odciążyć sądy. Będzie więc ustawa frankowa regulująca uproszczoną procedurę dla postępowań frankowych oraz zawieranie ugód przy wykorzystaniu wzorca. Sędziowie nie będą też musieli sami przeliczać umów kredytowych. Pracę ułatwi im również baza z tezami wyroków TSUE.

Pełnomocnicy kredytobiorców próbują różnych metod, żeby przyspieszyć ciągnące się latami postępowania w sprawach frankowych. Skutek zależy jednak nie tyle od ich determinacji, co od szczęścia i przypadku. Tymczasem samym frankowiczom czekanie na wyrok może się opłacić - z powodu ustawowych odsetek za opóźnienie, które bank będzie musiał wypłacić.

Postanowienia umowne, które przewidują indeksację kredytu do waluty obcej i wprowadzają nierówność między stronami, w ten sposób, że kształtują jednostronnie kurs waluty, są postanowieniami niedozwolonymi – powtórzył raz jeszcze Sąd Najwyższy. I będzie powtarzał jeszcze kilkadziesiąt razy, czyli tyle, ile jest skarg kasacyjnych wniesionych przez syndyka masy upadłości Getin Noble Bank, który nie chce ich wycofać, mimo że nie odnoszą one skutku.

Opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie restrukturyzacji Getin Noble Bank w upadłości jest dobrym dla frankowiczów prognostykiem przed jesiennym wyrokiem trybunału dotyczącym GNB. Jeżeli podtrzyma on swoją dotychczasową praktykę i przychyli się do opinii rzecznika, to pod koniec roku, frankowiczom z GNB otworzy się droga do dochodzenia odszkodowań od Skarbu Państwa - pisze Marcin Szołajski, radca prawny z Szołajski Legal Group.

Frankowicz z Getin Noble Bank w upadłości, który chce wykreślić hipotekę z księgi wieczystej, ma problem. Syndyk nie chce wydać zgody. Nie oznacza to jednak, że jego sytuacja jest beznadziejna. Sądy wieczystoksięgowe ostatnio zmieniły na szczęście podejście do frankowiczów. W wielu przypadkach wystarczy złożyć wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie hipoteki.