Po kredytach frankowych przyjdzie czas na kredyty złotówkowe, udzielane w oparciu o WIBOR. Ten wskaźnik był ustalany jednostronnie przez banki. Dlatego obawiam się, że dojdzie do sytuacji, kiedy banki oddadzą pieniądze kredytobiorcom, które ci wpłacili, a roszczenia o zwrot kapitału banków się przedawnią. Banki nie będą mogły żądać więc odsetek, ani waloryzacji. Kredytobiorcy będą mieli za darmo pieniądze z banku, a to nie tylko wpłynie na kondycję sektora finansowego, ale całej gospodarki - ostrzega prof. Rafał Adamus.

Uchwała Sądu Najwyższego dotycząca kredytów frankowych okazała się prokonsumencka. Jednak cieniem na niej kładzie się nierozpoznanie wniosku prokuratora generalnego o wyłączenie ze składu "nowych sędziów", a konkretnie to, jak go potraktowała I Prezes SN. Prawnicy uważają, że SN powinien wydać postanowienie niezależnie od abstrakcyjności uchwały czy terminu jego wpłynięcia. Sędziowie SN wskazują na lukę w przepisach, która powinna zostać uregulowana.

Niedawna uchwała frankowa Sądu Najwyższego będzie prawdopodobnie zachętą dla tych frankowiczów, którzy z pozwem dotąd czekali. Pełnomocnicy na specjalne przyspieszenie w sądach raczej jednak nie liczą, choć - jak podkreślają - może się zmienić podejście sędziów, np. ograniczą czynności dowodowe. Sposobem na zatory mogłyby być szkolenia i wsparcie merytoryczne dla sędziów, ograniczenie papierologii i wyciąganie dyscyplinarnych konsekwencji w przypadku przewlekłości.

Już ponad rok działa nowelizacja, zgodnie z którą frankowicz ma wnosić pozew do sądu w swoim miejscu zamieszkania. Problem w tym, że przed zmianą pozwy "szły" głównie do warszawskiego wydziału frankowego. Ten w tym momencie pęka w szwach, na biegu jest ponad 45 tys. spraw, a sędziowie mają ich w referatach średnio po 1500. Efekt? Nawet na zabezpieczenie czeka się miesiącami. Pełnomocnicy jedno z rozwiązań widzą w możliwości przenoszenia zawisłych spraw do sądu właściwego miejscowo dla kredytobiorcy. Na przeszkodzie stoją jednak przepisy.

W internecie pojawia się coraz więcej ofert dotyczących sprzedaży kredytu frankowego. Z tego rozwiązania chętnie korzystają osoby, które chcą mieć "święty spokój" i raz na zawsze pozbyć się problemu. Nie chcą czekać długich lat na wyrok sądowy i płacić prawnikom. Nie zawsze jednak to się opłaca. Dokonanie sprzedaży nie oznacza też wcale, że uniknie się wizyt w sądzie. Pułapek na kredytobiorców czyha jednak znacznie więcej. 

Niezależenie od kontrowersji wokół mocy wiążącej uchwały Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., jej treść bez wątpienia będzie miała wpływ na orzecznictwo sądów powszechnych, nawet jeśli oceniana będzie, nie jako wiążące orzeczenie SN, lecz opinia cywilistów o uznanym autorytecie. Nie bez znaczenia jest również, że choć uchwałę wydali „nowi” sędziowie SN, to nie pozostaje w sprzeczności z wyrokami wydanymi przez „starych sędziów” w sprawach „frankowych” - pisze Marcin Szymański, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Drzewiecki Tomaszek i Wspólnicy.

Nie ma obecnie w przepisach podstawy do zastępowania wadliwych postanowień w umowach frankowych. Wadliwość klauzuli przeliczeniowej prowadzi do upadku całej umowy, a przedawnienie roszczenia banku rozpoczyna się od momentu zakwestionowania przez konsumenta jej postanowień. Dodatkowo ani bank, ani frankowicz nie mają podstaw do wynagrodzenia, roszczeń za korzystanie z kapitału - wynika z czwartkowej uchwały Izby Cywilnej SN.

Kompleksowa uchwała Sądu Najwyższego, która ma zostać podjęta w czwartek, 25 kwietnia, jest spóźniona o co najmniej cztery lata. To przysłowiowa musztarda po obiedzie – nie jest ona już potrzebna ani konsumentom dochodzącym swoich roszczeń przeciwko bankom w sądach, ani nawet samym sądom powszechnym, które wypracowały już dość stabilną i jednorodną linię orzecznictwa - Tomasz Konieczny, radca prawny i partner w Konieczny, Polak Partnerzy

W ostatnich tygodniach, a nawet godzinach, coraz silniej w przestrzeni publicznej rezonuje uchwała frankowa SN. Jest to o tyle interesujące, że nie została ona jeszcze podjęta, choć wszystko wskazuje, że wydarzy się to już niebawem. Z wielu środowisk płyną argumenty, zazwyczaj kwestionujące potrzebę jej podjęcia. Co zdumiewające, stało się to także udziałem części sędziów SN, także tych, którzy w świetle obowiązującego prawa winni wziąć udział w naradzie nad wypracowaniem stanowiska pełnej Izby Cywilnej, a następnie w tej sprawie orzekać - pisze sędzia prof. dr hab. Mariusz Załucki.

Już za kilka dni w Izbie Cywilnej SN może zapaść uchwała dotycząca kredytów frankowych. Jeśli zostanie podjęta, to przez skład tzw. neo-sędziów. Pełnomocnicy obawiają się, że przy okazji może spełnić się koszmar frankowiczów, bo "nowi" sędziowie mogą pójść w kierunku odfrankowienia. Sędziowie apelacyjni zapewniają jednak, że dobrze się zastanowią zanim na tej podstawie uchylą wyroki. Podkreślają, że uchwała SN ich nie wiąże, a "na stole" są m.in. orzeczenia TSUE.

Po przeszło trzech latach Sąd Najwyższy odpowie w końcu na sześć pytań dotyczących kredytów frankowych, czy jednak obecnie ma to jeszcze jakikolwiek sens? Część prawników twierdzi, że uchwała jest spóźniona i jedynie należy mieć nadzieję, że SN nie będzie próbował zawracać Wisły kijem oraz, że potwierdzi dotychczas wypracowane stanowisko TSUE. Jedyne pytanie, na które wciąż odpowiedź jest ważna, dotyczy przedawnienia. Nie wszyscy jednak tak uważają.

Sądy orzekają o nieważności umów spłaconych kredytów frankowych, a kredytobiorcy odzyskują nadpłacone pieniądze. Wielu frankowiczów wciąż jednak nie podjęło jeszcze żadnych działań w celu unieważnienia swojej umowy kredytowej i odzyskania nadpłaconych pieniędzy. Tymczasem można wystąpić do sądu w tej sprawie nawet po wielu latach.

Pod koniec 2023 roku w sądach było ok. 180 tys. spraw frankowych. Z pewnością jeszcze ich przybędzie. Prokonsumenckie orzecznictwo TSUE, ale i bilans wygranych, zachęca kolejne osoby do kierowania pozwów. W efekcie na pierwszą rozprawę w sprawie frankowej trzeba czekać nawet kilka lat. MS ma propozycje zmian - m.in. digitalizację spraw, bazę z orzecznictwem dla sędziów czy e-pozwy. Sędziowie też postulują zmiany w przepisach.

TSUE czeka na rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego polskiego sądu, dotyczące przedawnienia roszczeń banków wobec frankowiczów. Z opublikowanych właśnie uzasadnień do tych pytań wynika, że sąd odpowiada się za takim samym traktowaniem roszczeń kredytobiorców i banków. Nie wiadomo jednak, czy TSUE w ogóle się nimi zajmie - uważają prawnicy, bo sąd wychodzi z błędnego założenia, że przepisy UE mają zastosowanie do sposobu rozliczenia roszczeń restytucyjnych stron nieważnej umowy kredytu.

Czy Skarb Państwa będzie musiał wypłacić wysokie odszkodowania kredytobiorcom z Getin Noble Bank w upadłości? W czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE zajął się pytaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie leży 8 tysięcy skarg, dotyczących kredytów z tego banku. Trybunał poprosił o opinię Rzecznika Generalnego. Ma być ona gotowa 13 czerwca. Natomiast na wyrok trzeba będzie poczekać. Korzystne dla frankowiczów orzeczenie otworzy drogę roszczeniom kredytobiorców wobec państwa.

Rzecznik finansowy zażądał od syndyka Getin Noble Bank wskazania przyczyny i podstawy prawnej oraz kontraktowej podejmowania przez bank czynności upominawczych i windykacyjnych w sytuacji wydanych przez sąd postanowień w przedmiocie zabezpieczenia. Syndyk twierdzi, że realizuje wszystkie ustanawiane przez sądy zabezpieczenia dotyczące kredytów hipotecznych, co do których toczą się postępowania o ustalenie ich nieważności.

Syndyk Getin Noble Bank planuje zawierać z frankowiczami ugody - dowiedziało się Prawo.pl. Prawnicy niezbyt wierzą tym zapewnieniom. Uważają, że wnioski o zawezwanie do próby ugodowej, które obecnie otrzymują kredytobiorcy, służą jedynie do zawieszenia biegu przedawnienia. Wskazują też, że ugody wymagałyby zgody rady wierzycieli, co wcale nie jest takie oczywiste.

Frankowicz, decydując się na walkę o unieważnienie umowy, musi liczyć się po pierwsze z kosztami związanymi z reprezentowaniem przez profesjonalnego pełnomocnika. To jednak nie wszystko - do tego dochodzą m.in. opłaty sądowe oraz koszty wynikające np. z powołania biegłych. Dzięki temu, że w postępowaniach dotyczących kredytów frankowych wiele kwestii jest już wyjaśnionych, choćby przez TSUE, udział biegłych coraz częściej nie jest potrzebny.

Inflacja w połączeniu z długim czasem trwania postępowań dotyczących kredytów frankowych wpływają na to, ile adwokaci i radcowie prawni biorą od frankowiczów za prowadzenie spraw frankowych. Podstawowa stawka to obecnie więcej niż 10 tys. zł i to za prowadzenie sprawy w I instancji. Dodatkowo trzeba zapłacić za apelację, a często i procent od wygranej. Decydowanie się na tańszą opcję wiąże się jednak z jeszcze większym ryzykiem.

Po korzystnych wyrokach TSUE frankowicze ruszyli do sądów, więc... coraz trudniej o szybkie uzyskanie wyroku. Największe zatory powstały w Sądzie Okręgowym w Warszawie, tu nawet na wyznaczenie pierwszej rozprawy czeka się latami, a na prawomocny wyrok nawet 5 lat. Na nieprawomocny, mniej niż rok, czeka się m.in. w sądach w Suwałkach, Częstochowie, Elblągu i Tarnobrzegu. Tyle statystyki, bo i tak wiele zależy od sędziego.