Choć od ponad dwóch lat w Polsce funkcjonuje nowa ustawa o jakości w ochronie zdrowia, wciąż brakuje rozwiązań, które pozwalałyby na monitorowanie przyczyn i rodzajów zdarzeń niepożądanych. Aby mogło to zacząć działać w praktyce, z jednej strony potrzebne jest utworzenie ogólnopolskiej, niezależnej bazy, z drugiej - zmiany prowadzące do wdrożenia systemu no-fault. W obu przypadkach niezbędna jest również zmiana przepisów.

W sposób nieuzasadniony i nadmierny ingeruje w prawa i wolności obywatelskie - ocenia Marcin Wiącek, rzecznik praw obywatelskich, odnosząc się do projektu nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i innych ustaw, który przygotował resort zdrowia. Prosi przy tym o rozważenie wstrzymania dalszych prac nad projektem w zakresie wykraczającym poza niezbędny obszar dotyczący zmian w terminologii wykorzystanej w przepisach.

Od połowy przyszłego roku ma zacząć funkcjonować w Polsce program wczesnego wykrywania raka płuca u osób ze zwiększonym ryzykiem zachorowania, z zastosowaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK). Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce. Jest też zbyt późno diagnozowany, dlatego receptą ma być badanie przesiewowe. Eksperci podkreślają, że program jest krokiem milowym w polskim systemie ochrony zdrowia i znacznie przyczyni się do poprawy wyników leczenia raka płuca.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący system pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania pierwszej pomocy. Ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy oraz apteczek powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Należy przy tym uwzględnić rodzaje i nasilenie występujących zagrożeń.

Tylko 12 proc. Polaków słyszało o opiece koordynowanej, a tylko 10 proc. wie, jakie świadczenia można w jej ramach uzyskać. Ten brak świadomości przekłada się na niskie wykorzystanie usług w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, jak na przykład badania profilaktyczne czy konsultacje dietetyczne. Eksperci wskazują, że szwankuje komunikacja pomiędzy regulatorem a pacjentem, przychodnie zaś nie mają narzędzi do komunikowania o opiece koordynowanej całej populacji.

Pielęgniarskie roczne przerwy dla poratowania zdrowia i ścisłe rozdzielenie pracy medyków w placówkach publicznych od prywatnej praktyki - to niektóre z postulatów opozycji na reformę służby zdrowia. Trudniej byłoby też likwidować szpitale, a resort zdrowia miałby być jednym z ważniejszych w rządzie.

Od dawna w przestrzeni publicznej toczy się dyskusja nad możliwością połączenia badań medycyny pracy z profilaktyką chorób. Jednak obecnie planowane zmiany nie pójdą w tym kierunku, choć zwiększą dostęp do wyników badania medycyny pracy dla lekarzy POZ i samego pacjenta. A to dzięki cyfryzacji orzeczeń lekarzy medycyny pracy, które mają być w Systemie Informacji Medycznej (SIM) oraz na Internetowym Koncie Pacjenta. Na razie nie wiadomo jednak, w jaki sposób pracodawca będzie miał dostęp do e-orzeczenia lekarza medycyny pracy.

Choć w transplantologii od roku sytuacja wygląda lepiej, niż w czasie pandemii koronawirusa, wielu pacjentów oczekuje na przeszczep, a liczba kwalifikacji do zabiegów wciąż jest zbyt niska. Resort zdrowia deklaruje jednak, że obecnie obowiązujące ustawy i przepisy nie wymagają zmian, a domniemana zgodna na przeszczep sprawdza się w praktyce. Chce jednak więcej działać na polach: szkoleniowych, technologicznych oraz infrastrukturalnych.

Do tej pory przepisy nie narzucały jednolitej formy sporządzenia planu naprawczego szpitala, ale w rozporządzeniu ministra zdrowia, które stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w znowelizowanej ustawie dotyczącej reformy szpitali powiatowych, zaproponowano zmiany w tym zakresie. Ma to z jednej strony pomóc uporządkować dane, z drugiej - narzucić obecność konkretnych elementów.

Jak przypomina rzecznik praw pacjenta (RPP), każda osoba dorosła (powyżej 18 lat), która potrzebuje pomocy specjalistów zdrowia psychicznego, może zgłosić się do najbliższego Centrum Zdrowia Psychicznego (CZP). W CZP można otrzymać bezpłatne, kompleksowe wsparcie, bez skierowania i bez wcześniejszej rejestracji – również natychmiast w sytuacjach nagłych.

Pielęgniarki zatrudnione np. w środowiskowym domu samopomocy, nie utracą uprawnień do wykonywania zawodu po pięciu latach. Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmiany w ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej. Sprowadzą się m.in. do rozszerzenia katalogu miejsc, gdzie pielęgniarki będą mogły pracować, zachowując ciągłość wykonywania zawodu. Takie zmiany popiera Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, choć projekt zmian jeszcze nie trafił do niej do konsultacji.

Kontynuacje prac nad poprawą sytuacji pacjentów cierpiących na choroby rzadkie oraz ich rodzin oraz stworzenie modelu zintegrowanej opieki zdrowotnej, który umożliwi kompleksową i skoordynowaną opiekę. To główny cel projektu rządowej uchwały w sprawie przyjęcia dokumentu Plan dla Chorób Rzadkich na 2026 r., którego założenia właśnie zostały opublikowane. Zgodnie z szacunkami, całkowity koszt realizacji założeń wyniesie ponad 6 milionów zł.

Z jednej strony ułatwienia dla pacjentów i personelu medycznego, z drugiej - stawianie diagnoz przez boty, czego pacjenci mogą nie być świadomi. Rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji w medycynie to szansa na bardziej efektywne leczenie i nowe możliwości, jednak - jak jednak podkreślają eksperci - potrzebujemy jasnych rozwiązań prawnych w tym zakresie. Muszą one z jednej strony umożliwiać rozwój, z drugiej - pozwolić na reagowanie w przypadku rozwiązań potencjalnie szkodliwych.

Wprowadzenie systemu Ewidencji Potencjału Świadczeniodawcy (EPS), który umożliwi monitorowanie w czasie rzeczywistym potencjału usługodawcy w systemie ochrony zdrowia - to główny cel nowelizacji ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, którą podpisał prezydent. Ma on umożliwić monitorowanie na poziomie centralnym informacji o aktualnym stanie zasobów: łóżek szpitalnych, pracowników medycznych, infrastruktury, wyrobów medycznych, środków ochrony indywidualnej, gazów medycznych oraz krwi i jej składników.

Brak szybkiej ścieżki wdrażania rozwiązań opartych na technologiach medycznych, niepotrzebne ograniczanie dostępności teleporad, niedostateczny dialog i bariery biurokratyczne. To tylko niektóre kwestie, które, zdaniem ekspertów, wymagają pilnej poprawy, jeśli chcemy, by w Polsce rozwijały się innowacyjne rozwiązania e-zdrowia. Konieczna jest również przemyślana strategia i wzajemny dialog, którego obecnie często brakuje.

Obecny model finansowania i współpracy się sprawdza i nie ma potrzeby wprowadzania zmian - tak Ministerstwo Zdrowia odpowiada na pytania dotyczące ewentualnych zmian w finansowaniu świadczeń ratowniczych realizowanych na terenach górskich. Obecnie pieniądze są dysponowane głównie przez resort spraw wewnętrznych, nie ma jednak szansy na to, by kwestie zdrowotne zaczął pokrywać budżet Narodowego Funduszu Zdrowia.

Jeżeli osoba udzielająca pierwszej pomocy poświęciła cenną dla siebie rzecz, np. element garderoby, aby zatamować krwawienie lub w inny sposób pomóc osobie poszkodowanej, może ubiegać się o rekompensatę od wojewody. Wystarczy złożyć w tym celu odpowiedni wniosek. Od tej zasady są jednak wyjątki, a przepis nie jest wcale tak łatwo zinterpretować. Eksperci przypominają, że w takich sytuacjach można wesprzeć się także przepisami kodeksu cywilnego.

Już 1 grudnia br. odbędzie się konferencja dotycząca rozwoju nowych technologii wykorzystywanych w polskiej ochronie zdrowia i tego, jak zmieniła się sytuacja w tym zakresie w ciągu ostatniej dekady. Organizatorem wydarzenia jest Telemedyczna Grupa Robocza. Wydarzenie odbędzie się stacjonarnie, będzie jednak transmitowane online. Udział jest bezpłatny, należy się jednak zarejestrować.

Ministerstwo Zdrowia deklaruje, że nie pracuje obecnie nad mechanizmami, które miałyby doprowadzić do dodatkowego pokrywania kosztów leczenia przez nietrzeźwych pacjentów, którzy trafiają na Szpitalne Oddziały Ratunkowe (SOR). Przypomina przy okazji, że lekarz ma prawo odmówić hospitalizacji takiej osoby, muszą zachodzić ku temu jednak odpowiednie przesłanki.

Własne poglądy oparte na obawach zdrowotnych dotyczących wpływu szczepionki na zdrowie oraz braku zgody z rządową polityką szczepień nie stanowią „przekonania”, które jest objęte zakazanymi przyczynami dyskryminacji - stwierdziła w opinii rzeczniczka generalna Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Tamara Ćapeta. Sprawa dotyczyła włoskiego żołnierza, który nie zgadzał się z obowiązkowym szczepieniem.