Rząd chce ukrócić proceder, polegający na pomocy cudzoziemcom w uzyskaniu wiz, świadczonej przez niektóre uczelnie. Pomagały one cudzoziemcom w uzyskiwaniu wiz w teorii na studia, a w praktyce po to, by pracować w Polsce lub innym kraju należącym do strefy Schengen. Senat zajmie się ustawą uszczelniającą wydawanie wiz studenckich. Przepisy wprowadzają m.in. limit przyjęć cudzoziemców na studia na danej uczelni w roku akademickim.

Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej udzieli wsparcia osobom, które mają stopień doktora lub wyższy oraz otrzymały decyzję szefa Urzędu ds. Cudzoziemców o udzieleniu jednej z form ochrony międzynarodowej. W 2025 roku przeznaczono 4 368 000 zł na finansowanie 10 wybranych projektów. Wnioski należy składać za pomocą systemu teleinformatycznego NAWA. Nabór ma charakter ciągły, co oznacza, że wnioski są przyjmowane na bieżąco począwszy od 14 kwietnia 2025 do 15 grudnia 2025.

Wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk zapowiedziała w czwartek, że nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce będzie zawierać rozwiązania wspierające przeciwdziałanie mobbingowi. Podkreśliła również, że resort przygotowuje szereg inicjatyw mających na celu poprawę dobrostanu psychicznego studentów i pracowników akademickich.

W toku kampanii wyborczej na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowany kandydat zakwestionował w dość „miękki” sposób zasadność gwarantowania przez państwo bezpłatności studiów wyższych. Pogląd ten szeroko uznano za kontrowersyjny, niekiedy nawet za zupełnie niepoważny, wręcz obrazoburczy. Czy kwestionowanie bezpłatności studiów wyższych mieści się w ramach racjonalnej debaty publicznej - zastanawia się dr Paweł Bała.

Resort nauki przygotował projekt rozporządzenia dotyczącego finansowania aparatury naukowo-badawczej. Rozporządzenie w nowym brzmieniu skraca termin składania wniosków o dofinansowanie z 31 sierpnia na 30 kwietnia, co pozwoli na wcześniejsze zakończenie procedury ich oceny oraz przekazywania środków finansowych.

Trzy konferencje rektorów z Polski, Niemiec i Francji zaapelowały o unijne fundusze na badania naukowe, które powinny być dostosowane do przyszłych wyzwań, a jednocześnie oparte na zasadach otwartości i doskonałości. Zgodziły się także na kontynuację programu ramowego UE dotyczącego badań naukowych i innowacji. Konferencje te reprezentują krajowe instytucje szkolnictwa wyższego i nauki.

Niektóre uczelnie uznają, że do limitu dwunastu semestrów uprawniających do stypendiów wliczają się także przerwy między studiami. Oznacza to, że student, który przerwał naukę i po latach wrócił na studia, może stracić prawo do świadczeń i to nawet, jeżeli przed przerwaniem studiów studiował jedynie przez jeden semestr.

Prof. Grzegorz Węgrzyn, wiceprzewodniczący Rady Doskonałości Naukowej, podkreślił w rozmowie z PAP, że przy ocenie kandydatów do tytułu profesora RDN koncentruje się wyłącznie na ich dorobku naukowym, a nie na działalności publicznej czy politycznej. W poniedziałek Rada zdecydowała, że nie skieruje do prezydenta wniosku o nadanie tytułu profesora Małgorzacie Manowskiej, pierwszej prezes Sądu Najwyższego. Jej sprawa była rozpatrywana dwukrotnie podczas głosowania.

Były prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz, Andrzej Dybczyński, skomentował najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli, opublikowany w poniedziałek. Zaznaczył, że część zarzutów NIK ma charakter czysto biurokratyczny i jego zdaniem nie odzwierciedla realiów związanych z tworzeniem i funkcjonowaniem instytucji naukowej. Według raportu w latach 2019–2024 SBŁ otrzymała z budżetu państwa ponad 2,8 mld zł, jednak efekty prowadzonych przez nią działań miały być znikome lub wręcz żadne.

Zastanawiałeś się kiedyś, jak powstaje prawo, którego używasz na co dzień? W najnowszym odcinku podcastu "Prawo na Oko" przeżyjesz wyjątkową podróż po kulisach legislacji. Posłuchaj, co o pracy eksperta ds. legislacji mówi Daniela Wybrańczyk. "Prawo na Oko" to podcast dla młodych adeptów prawa, którzy zastanawiają się, jaką ścieżkę zawodową wybrać. Rozmowy ze starszymi kolegami po fachu pozwalają spojrzeć na zawód z innej perspektywy i poznać nie zawsze oczywiste ścieżki kariery. Zapraszamy do wysłuchania.

Dane Sieci Łukasiewicz były gromadzone w sposób nierzetelny, co uniemożliwiało skuteczne zarządzanie - stwierdziła Najwyższa Izba Kontroli. Wskazała, że sieć zawyżała dochody z komercjalizacji, a Centrum Łukasiewicz nie opracowało wymaganych ustawowo 4- i 10-letnich strategii działania aż do końca 2024 r.

Student i doktorant może ubiegać się o zapomogę losową, jeżeli zmaga się z przejściowo trudną sytuacją życiową. Nie chodzi jednak o każdą trudną materialnie sytuację, a tylko stan nadzwyczajny. Za taki nie można jednak uznać wzrostu kosztów życia wywołanego rosnącą inflacją cen orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Ministerialny projekt zakładający reformę Polskiej Akademii Nauk ma być wycofany - zapowiedziała wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk po spotkaniu władz resortu z przedstawicielami akademii. Nad kierunkowymi zmianami do obecnie obowiązującej ustawy będzie pracował 12-osobowy zespół. To kolejne podejście do reformy PAN, poprzedni rząd również podejmował próby, które zakończyły się fiaskiem.

Prorektor ds. nauki Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, dr hab. Dariusz Barbucha, podkreśla potrzebę zaktualizowania wytycznych dotyczących polityki publikacyjnej oraz dokonania przeglądu dorobku naukowego badaczy. Według niego tzw. "papiernie", czyli masowe fabryki artykułów naukowych, są efektem braku poszanowania zasad rzetelności i uczciwości w prowadzeniu i upowszechnianiu badań – problemu, który dotyczy nie tylko Polski, ale i całego świata.

Minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek zapowiedział powołanie zespołu złożonego z przedstawicieli środowiska akademickiego i naukowego, który przygotuje projekt nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Jak podkreślił, wiele przepisów wymaga aktualizacji, bo od momentu uchwalenia ustawy w 2018 roku świat znacząco się zmienił.

Europejski Urząd Patentowy otrzymał w 2024 roku prawie 200 tys. zgłoszeń patentowych. Polska znalazła się na 26. miejscu wśród krajów zgłaszających. Liczba zgłoszeń z naszego kraju rośnie jednak piąty rok z rzędu. W 2020 roku było ich 478, a w 2024 roku – już 692. Najczęściej polskie zgłoszenia dotyczą takich dziedzin jak technologia medyczna, inżynieria lądowa i chemia organiczna.

Jeżeli rektor zadecydował o zawieszeniu studenta w jego prawach, to wydana w tej sprawie decyzja musi spełniać wymogi procedury administracyjnej. W szczególności dotyczy to właściwego uzasadnienia decyzji oraz pouczenia strony o przysługujących środkach zaskarżenia - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Najwyższe wynagrodzenia zasadnicze polskich rektorów, wraz z dodatkiem funkcyjnym przekraczają 30 tys. zł. Rektorzy otrzymują też dodatki zadaniowe, które rady uczelni mogą przyznawać im samodzielnie - bez zgody i wiedzy ministra. Do tego dochodzi zwykle obniżone pensum. Zdaniem prawników, rektorzy powinni podlegać ustawie kominowej. Pojawiają się też głosy, że dodatkowe zarobkowanie - np. w radach nadzorczych, powinno być reglamentowane, z uwagi na możliwość wystąpienia konfliktu interesów.

Rektor uniwersytetu nie może odmówić studentowi stypendium socjalnego, jeśli przedstawione przez studenta zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej nie zawiera informacji o dochodach. Osoby o niskich zarobkach nie muszą korzystać z pomocy społecznej, a wówczas OSP nie ma informacji o ich sytuacji majątkowej. Rektor uniwersytetu może to ustalić na podstawie innych dowodów - wynika z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Świat nauki, choć kojarzony z dążeniem do prawdy, innowacyjnością i obiektywizmem, nie jest wolny od problemów etycznych i interpersonalnych. Naukę tworzą bowiem ludzie. A oni nie są, niestety, wolni od wad. W środowisku akademickim, które z założenia powinno być oparte na współpracy i uczciwości, często dochodzi do działań, które podważają zaufanie do nauki jako instytucji.