Stopnie naukowe są symbolem wiedzy, ciężkiej pracy i osiągnięć akademickich. Ich prestiż i wiarygodność zależą od tego, czy są nadawane i używane zgodnie z prawem. Przywłaszczenie takich tytułów nie tylko wprowadza w błąd co do kompetencji danej osoby, ale także podważa zaufanie społeczne do systemu edukacji i nauki - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Minister nauki Marcin Kulasek zapowiedział wspólne prace resortu i środowiska akademickiego nad aktualizacją zasad ochrony uczelni. Zmiany mają uwzględniać zarówno autonomię, jak i otwartość szkół wyższych. Rektor Uniwersytetu Warszawskiego zapowiedział natomiast dążenie do zwiększenia uprawnień straży uniwersyteckiej.

We wtorek, 13 maja 2025 roku, odbędzie się Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Prezydent RP: Kampania, wybory, pozycja ustrojowa”. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 10 i transmitowane będzie na żywo za pośrednictwem MS Teams. Organizatorem wydarzenia jest Centrum Prawa Konstytucyjnego i Monitorowania Praworządności oraz Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego.

Ustawa reformuje system wydawania wizy krajowej dla studentów oraz system wydawania zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach. Zgodnie z regulacją, każdy cudzoziemiec – obywatel państwa trzeciego, który chce rozpocząć studia w Polsce - będzie musiał podczas rekrutacji przedstawić dokument poświadczający znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie, co najmniej na poziomie B2.

Po środowym zabójstwie, do którego doszło na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego, rektor uczelni zapowiedział powołanie specjalnej komisji ds. bezpieczeństwa na uczelniach, która zostanie utworzona we współpracy z Konferencją Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP). Minister nauki poinformował natomiast, że wesprze zmiany w przepisach, które rozszerzą na pracowników uczelni ochronę, której podlegają funkcjonariusze publiczni.

Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego we współpracy z funkcjonariuszami Straży Granicznej zatrzymali prorektora Collegium Humanum - poinformował we wtorek zespół prasowy CBA. Z udziałem mężczyzny zostało wystawionych 2,4 tys. dokumentów poświadczających nieprawdę. Obywatel Ukrainy, Taras G. jest podejrzany o udział w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się wystawianiem poświadczających nieprawdę zaświadczeń o przebiegu studiów oraz dyplomów ukończenia studiów na Collegium Humanum.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło nabór "Ścieżka SMART - Projekty realizowane w konsorcjach", finansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Na wsparcie przedsiębiorstw i jednostek naukowych w rozwijaniu ich zdolności badawczych i wykorzystywaniu zaawansowanych technologii instytucja przeznaczy aż miliard złotych.

W ramach programu można finansować projekty realizowane zarówno na terenie Polski, jak i poza jej granicami, które przyczynią się do popularyzacji języka polskiego, wzmocnienia jakości jego nauczania i dotrą do szerokiego grona odbiorców. Nabór wniosków do programu „Promocja języka polskiego” potrwa do 31 lipca 2025 r. W tej edycji NAWA przeznaczyła na ten cel 2,4 miliona złotych.

Coraz więcej publikacji naukowych zawiera fragmenty wygenerowane przez sztuczną inteligencję — często bez ujawnienia tego faktu. Jak alarmują prof. Artur Strzelecki z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach oraz eksperci cytowani przez „Nature”, problem ma charakter systemowy i może podważać wiarygodność badań. Ukryte użycie narzędzi AI, „cicha korekta” tekstów już opublikowanych i kaskadowe powielanie niezweryfikowanych treści pokazują, że nauka musi pilnie wypracować jasne zasady korzystania z AI.

Ruszył pierwszy w Polsce nabór do ogólnokrajowego programu, który ma pomóc naukowcom z sektora deep tech w pozyskaniu inwestorów, międzynarodowych zespołów menedżerskich oraz w tworzeniu spółek spin-off, by ich technologie szybciej trafiły na rynek. Potrwa do 30 maja.

Rząd chce ukrócić proceder, polegający na pomocy cudzoziemcom w uzyskaniu wiz, świadczonej przez niektóre uczelnie. Pomagały one cudzoziemcom w uzyskiwaniu wiz w teorii na studia, a w praktyce po to, by pracować w Polsce lub innym kraju należącym do strefy Schengen. Senat zajmie się ustawą uszczelniającą wydawanie wiz studenckich. Przepisy wprowadzają m.in. limit przyjęć cudzoziemców na studia na danej uczelni w roku akademickim.

Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej udzieli wsparcia osobom, które mają stopień doktora lub wyższy oraz otrzymały decyzję szefa Urzędu ds. Cudzoziemców o udzieleniu jednej z form ochrony międzynarodowej. W 2025 roku przeznaczono 4 368 000 zł na finansowanie 10 wybranych projektów. Wnioski należy składać za pomocą systemu teleinformatycznego NAWA. Nabór ma charakter ciągły, co oznacza, że wnioski są przyjmowane na bieżąco począwszy od 14 kwietnia 2025 do 15 grudnia 2025.

Wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk zapowiedziała w czwartek, że nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce będzie zawierać rozwiązania wspierające przeciwdziałanie mobbingowi. Podkreśliła również, że resort przygotowuje szereg inicjatyw mających na celu poprawę dobrostanu psychicznego studentów i pracowników akademickich.

W toku kampanii wyborczej na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowany kandydat zakwestionował w dość „miękki” sposób zasadność gwarantowania przez państwo bezpłatności studiów wyższych. Pogląd ten szeroko uznano za kontrowersyjny, niekiedy nawet za zupełnie niepoważny, wręcz obrazoburczy. Czy kwestionowanie bezpłatności studiów wyższych mieści się w ramach racjonalnej debaty publicznej - zastanawia się dr Paweł Bała.

Resort nauki przygotował projekt rozporządzenia dotyczącego finansowania aparatury naukowo-badawczej. Rozporządzenie w nowym brzmieniu skraca termin składania wniosków o dofinansowanie z 31 sierpnia na 30 kwietnia, co pozwoli na wcześniejsze zakończenie procedury ich oceny oraz przekazywania środków finansowych.

Trzy konferencje rektorów z Polski, Niemiec i Francji zaapelowały o unijne fundusze na badania naukowe, które powinny być dostosowane do przyszłych wyzwań, a jednocześnie oparte na zasadach otwartości i doskonałości. Zgodziły się także na kontynuację programu ramowego UE dotyczącego badań naukowych i innowacji. Konferencje te reprezentują krajowe instytucje szkolnictwa wyższego i nauki.

Niektóre uczelnie uznają, że do limitu dwunastu semestrów uprawniających do stypendiów wliczają się także przerwy między studiami. Oznacza to, że student, który przerwał naukę i po latach wrócił na studia, może stracić prawo do świadczeń i to nawet, jeżeli przed przerwaniem studiów studiował jedynie przez jeden semestr.

Prof. Grzegorz Węgrzyn, wiceprzewodniczący Rady Doskonałości Naukowej, podkreślił w rozmowie z PAP, że przy ocenie kandydatów do tytułu profesora RDN koncentruje się wyłącznie na ich dorobku naukowym, a nie na działalności publicznej czy politycznej. W poniedziałek Rada zdecydowała, że nie skieruje do prezydenta wniosku o nadanie tytułu profesora Małgorzacie Manowskiej, pierwszej prezes Sądu Najwyższego. Jej sprawa była rozpatrywana dwukrotnie podczas głosowania.

Były prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz, Andrzej Dybczyński, skomentował najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli, opublikowany w poniedziałek. Zaznaczył, że część zarzutów NIK ma charakter czysto biurokratyczny i jego zdaniem nie odzwierciedla realiów związanych z tworzeniem i funkcjonowaniem instytucji naukowej. Według raportu w latach 2019–2024 SBŁ otrzymała z budżetu państwa ponad 2,8 mld zł, jednak efekty prowadzonych przez nią działań miały być znikome lub wręcz żadne.

Zastanawiałeś się kiedyś, jak powstaje prawo, którego używasz na co dzień? W najnowszym odcinku podcastu "Prawo na Oko" przeżyjesz wyjątkową podróż po kulisach legislacji. Posłuchaj, co o pracy eksperta ds. legislacji mówi Daniela Wybrańczyk. "Prawo na Oko" to podcast dla młodych adeptów prawa, którzy zastanawiają się, jaką ścieżkę zawodową wybrać. Rozmowy ze starszymi kolegami po fachu pozwalają spojrzeć na zawód z innej perspektywy i poznać nie zawsze oczywiste ścieżki kariery. Zapraszamy do wysłuchania.