WSA: Brak zgody na reaktywację studiów nie oznacza pozbawienia dostępu do nauki

Reaktywacja studiów na Uniwersytecie Wrocławskim po upływie dziewięciu lat od skreślenia z listy studentów jest niedopuszczalna. Wniosek o wznowienie studiów można złożyć w terminie pięciu lat od daty uprawomocnienia się pierwszej decyzji o skreśleniu z listy studentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zgodził się ze stanowiskiem rektora w zakresie rygorystycznego egzekwowania terminu na wznowienie studiów, który swoją podstawę ma w regulaminie uczelni.

Decyzją prodziekana ds. dydaktyki działającego z upoważnienia rektora Uniwersytetu Wrocławskiego odmówiono wnioskodawczyni – byłej studentce wyrażenia zgody na wznowienie studiów w roku akademickim 2025/2026. Autor decyzji zwrócił uwagę na postanowienia regulaminu studiów na Uniwersytecie Wrocławskim, zgodnie z którymi wznowienie studiów może nastąpić, jeśli od daty skreślenia z listy studentów upłynęło nie więcej niż pięć lat, a termin ten nie podlega przywróceniu. W przypadku studentki, skreślonej z listy studentów z powodu rezygnacji ze studiów w roku akademickim 2015/2016, decyzja o skreśleniu uprawomocniła się w 2016 r., w związku z czym przekroczono pięcioletni okres do wznowienia studiów.

Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do rektora uniwersytetu, pytając o możliwość wznowienia studiów celem złożenia pracy dyplomowej i przystąpienia do egzaminu dyplomowego bez konieczności powtarzania przedmiotów i uzupełniania różnic programowych. Kolejną decyzją, wydaną tym razem przez prorektora ds. nauczania działającego z upoważnienia rektora, ponownie odmówiono wnioskodawczyni wznowienia studiów stacjonarnych z tożsamych powodów. – Termin, jaki upłynął od dnia pierwszego skreślenia z listy studentów do dnia wniesienia podania o wznowienie studiów wynosi więcej niż pięć lat – wyjaśnił prorektor w wydanej decyzji.

Regulamin studiów – podstawowy akt prawa wewnętrznego uczelni

Była studentka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sąd rozpoznający sprawę zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, bowiem instytucja prawna wznowienia studiów ma charakter pozaustawowy, a jej istnienie oraz przesłanki jej zastosowania zależą wyłącznie od przepisów prawa wewnętrznego obowiązujących w danej uczelni. - Ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia studiów (reaktywacji studiów) nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu k.p.a., bowiem nie jest ono wydawane w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego – zważył sąd. Dodał, że kodeks postępowania administracyjnego nie stanowi podstawy wydania rozstrzygnięć właściwego organu, np. rektora czy ministra w sprawach studenckich, które nie są decyzjami administracyjnymi, ani też nie stanowi gwarancji procesowych dla ich adresatów.

- Postanowienia regulaminu studiów są przepisami wiążącymi studenta oraz organ uczelni przy wydawaniu w indywidualnych sprawach (w tym w sprawie skarżącej) rozstrzygnięć. W konsekwencji czego ocena charakteru tego rodzaju spraw powinna być dokonywana w oparciu o analizowane unormowania wewnętrzne uczelni, w tym również w zakresie przewidzianych form działania – wyjaśnił sąd pierwszej instancji.

Uczelnia jest autonomiczna i ma własne prawo

Jeśli chodzi o samą instytucję wznowienia studiów, to WSA, powołując się na treść wewnętrznie obowiązujących przepisów, przypomniał, że osoba skreślona z pierwszego roku studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich może ponownie podjąć studia jedynie w drodze rekrutacji. Studentowi Uniwersytetu Wrocławskiego, który po zaliczeniu pierwszego roku studiów został skreślony z listy studentów, dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów. Sąd potwierdził, że wniosek o wznowienie można złożyć w terminie do pięciu lat od daty uprawomocnienia się pierwszej decyzji o skreśleniu z listy studentów. Decyzje dotyczące skreślenia z listy studentów oraz odmawiające zwolnienia z opłat, wznowienia studiów albo przeniesienia z innej uczelni podejmowane są na podstawie upoważnienia rektora.

Sąd oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja odmawiająca zgody na wznowienie studiów znajduje uzasadnienie w postanowieniach regulaminu uczelni. Złożenie wniosku o wznowienie studiów dopiero w 2025 r. (po dziewięciu latach) oznaczało, że nie zachowano regulaminowego pięcioletniego terminu, liczonego "od daty uprawomocnienia się pierwszej decyzji o skreśleniu z listy studentów". - Skoro w sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie spełniła warunku z par. 57 ust. 2 regulaminu - czyli nie złożyła wniosku o wznowienie studiów z zachowaniem terminu - to organy będąc związane treścią regulaminu nie mogły przystąpić do dalszego procedowania nad wnioskiem skarżącej – wynika z uzasadnienia orzeczenia.

Jednocześnie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w sprawie nie doszło do naruszenia Konstytucji. Artykuł 70 Konstytucji RP zapewnia każdemu prawo do nauki, a władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. Uniwersytet Wrocławski jako uczelnia publiczna nie blokował dostępu do wykształcenia – to studentka złożyła wniosek o rezygnację ze studiów, co stanowiło podstawę do wydania decyzji o skreśleniu z listu studentów. - Nie sposób zatem uznać, że skarżąca w wyniku wydania przez Uniwersytet zaskarżonego aktu - będącego w istocie przecież konsekwencją po pierwsze jej oświadczenia o rezygnacji ze studiów, a następnie wniosku o wznowienie studiów złożonego z ewidentnym przekroczeniem regulaminowego terminu, pozostała w jakikolwiek sposób pozbawiona dostępu do nauki – tłumaczy sąd.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 marca 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 645/25