Początek roku kalendarzowego to dla jednostek sektora finansów publicznych okres sporządzania planu postępowań o zamówienia publiczne. O ile te podmioty muszą sporządzić plan postępowań, o tyle na przykład podmioty prawa publicznego mogą taki dokument przygotować. To pozwoli zwiększyć zainteresowanie wykonawców ich zamówieniami. Wpływa też na transparentność podmiotów.

Niedoskonałe przepisy o zamówieniach publicznych powodują, że zarówno zamawiający, jak i wykonawcy, popełniają liczne błędy. To z kolei nierzadko prowadzi do sądowych sporów oraz do zawierania niekorzystnych kontraktów lub odrzucania ofert, które faktycznie mogłyby okazać się najlepsze. Eksperci uważają, że warto poprawić przepisy.

Już w poprzednim stanie prawnym, wprowadzenie zamawiającego w błąd mogło skutkować dla wykonawcy wykluczeniem z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Wejście w życie dwa lata temu prawa zamówień publicznych zaostrzyło wcześniejsze regulacje, wprowadzając nową sankcję, której skutki są znacznie poważniejsze, ponieważ wykraczają poza ramy konkretnego postępowania - piszą Jędrzej Witaszczak i Marta Dziewulska, radcowie prawni.

Wysoki wzrost najniższych płac i inflacja zmuszają wykonawców do renegocjacji kontraktów, zwłaszcza długoterminowych. Firmy mogą skorzystać z regulacji umożliwiających waloryzację umów o zamówienia publiczne i polubowne załatwienie sprawy. Na tym tle dochodzi jednak do sporów. Większość zamawiających chce wziąć na siebie tylko 10 proc wzrostu kosztów, a resztę przerzucić na wykonawców.

Obowiązujące prawo zamówień publicznych nie zawiera limitu dla kar umownych. W kontrakcie można więc ustalić je nawet na poziomie wyższym niż wartość zamówienia. Prawnicy przyznają, że w praktyce zdarzają się sankcje równe wartości kontraktu. Sądy zazwyczaj stają jednak po stronie firm realizujących zamówienie i obniżają kary o co najmniej 30 proc.

Przedsiębiorcy zasadniczo mogą zatrudniać Rosjan, a także nawiązywać z nimi współpracę B2B. Muszą jednak uważać, gdy korzystają z państwowych pieniędzy, biorąc udział w procedurach zamówień publicznych jako oferenci albo podwykonawcy. Unijne sankcje spowodowały, że publiczne środki nie powinny trafiać do podmiotów wrogich Ukrainie. Zamawiający mają wręcz obowiązek to kontrolować.

12 października br. zaczynają obowiązywać kolejne regulacje unijnego rozporządzenia w sprawie subsydiów zagranicznych zakłócających rynek wewnętrzny. Tym razem dotyczą one przede wszystkim obowiązków związanych ze zgłaszaniem koncentracji przedsiębiorstw oraz zamówień publicznych, które przekraczają określone w przepisach progi. Niedopełnienie obowiązków może wiązać się natomiast z dotkliwymi konsekwencjami, także finansowymi.

Rozwiązanie umowy o zamówienie publiczne budzi olbrzymie kontrowersje, ponieważ o kształcie umowy decyduje głównie zamawiający. Brakuje też przepisów, które ograniczałyby możliwość wypowiadania lub odstępowania. Coraz częściej jednak firmy powołują się na przepisy prawa zamówień publicznych, które zakazują wpisywania do umowy postanowień abuzywnych. Na tym tle dochodzi do sporów. Orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej są jednak różne.

Rozporządzenie częściowo weszło w życie 12 lipca; od tego też dnia KE może już wszczynać postępowania w ramach filara ogólnego. Obowiązek notyfikacji dla przedsiębiorstw uruchamia się natomiast już 12 października br. Od tego momentu koncentracje i przetargi powyżej pewnych progów trzeba notyfikować do KE pod groźbą sankcji finansowych i prawnych - mówi dr Michał Bernat, managing counsel w warszawskim biurze kancelarii Dentons.

Artykuł 256 ustawy Prawo zamówień publicznych nie jest wytrychem do unieważniania postępowań, jak niekiedy chcieliby to widzieć zamawiający czy wykonawcy. Z jego stosowaniem trzeba uważać, a orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej nie jest w tym zakresie w pełni jednoznaczne. Przepisy budzą sporo wątpliwości, pojawiają się też próby ich nadużywania.

Ponad 9,65 mld zł przeznaczy rząd na rewitalizację dorzecza rzeki Odry. Usprawnione zostaną procedury administracyjne dla tych inwestycji – przewiduje ustawa o rewitalizacji rzeki Odry. Postanie też nowa służba – Inspekcja Wodna, a także nowy system stawek opłat za korzystanie przez przedsiębiorców ze środowiska.

Przedsiębiorcy, którzy chwilowo nie prowadzą działalności gospodarczej, mają olbrzymi problem, by wskrzesić firmę na nowo. Powodem są nieżyciowe przepisy. Okazuje się, że nie wezmą udziału w przetargu. Prawo zamówień publicznych wyklucza je z postępowań o takie zamówienie tylko dlatego, że... zawiesili działalność. Natomiast prawo przedsiębiorców daje zielone światło.

Czy da się pozbawić wykonawcę udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w taki sposób, żeby nie miał na to wpływu? Jeszcze jak! Chodzi o niedopuszczenie wykonawcy, który zgłasza przystąpienie, do udziału w postępowaniu odwoławczym toczącym się przed Krajową Izbą Odwoławczą - piszą Marta Lipińska, radca prawny oraz Jakub Jagiełło z kancelarii GWW.

W momencie wszczynania postępowania zamawiający nie ma obowiązku posiadać środków finansowych niezbędnych na sfinansowanie zamówienia. O ile do momentu zawarcia umowy pozyska odpowiednie środki finansowe, nie zajdą żadne konsekwencje prawne z tym związane. W przeciwnym wypadku konieczne może się okazać poszukiwanie podstawy unieważnienia postępowania albo zawarcie umowy mimo braku środków.

Kierownicy ponad 50 tysięcy jednostek sektora finansów publicznych mogą odetchnąć z ulgą. "Rejestr umów 500 +”, który miał wystartować od 1 stycznia 2024 r., zostanie wdrożony znacznie później. Ministerstwo Finansów przyznaje, że zarówno przepisy jak i sama baza są niedopracowane. Chce do tego czasu znowelizować przepisy i stworzyć mechanizm, który zautomatyzują przesyłanie informacji do rejestru.

Idąc do lekarza, nie oczekujemy, że stomatolog wyleczy nasz problem kardiologiczny, tym samym niezrozumiała jest niemalże powszechna tendencja wśród kierowników zamawiających, by oczekiwać w pełni profesjonalnego doradztwa w robotach budowlanych od wysokiej klasy specjalisty od podatków i opłat lokalnych lub ogólnej obsługi jednostek samorządu terytorialnego - tłumaczy Krzysztof Granat, radca prawny.

Wykonawcy startujący w przetargach muszą za każdym razem legitymować się masą dokumentów świadczących o tym, że nie podlegają wykluczeniu i spełniają wymogi udziału w postępowaniu. Gdyby nowe przepisy weszły w życie, wystarczyłby jeden certyfikat odnawiany raz na 3 lata. Takie zmiany przewiduje projekt nowelizacji prawa zamówień publicznych, który trafił właśnie do konsultacji.

Stosowanie sztucznej inteligencji w zamówieniach publicznych to kwestia czasu. Z pewnością przyspieszy to i usprawni proces organizowania oraz rozstrzygania czy kontroli postępowań. Jak jednak wskazują prawnicy, AI raczej nie wyeliminuje z tego procesu ludzi, głównie ze względu na fakt, że nie zawsze można jej ufać. W przyszłości może jednak pomóc, zwłaszcza w prostych, schematycznych czynnościach.

Mimo oferowanego wsparcia, większość skontrolowanych gmin nie zapewniła wymaganego ustawą udziału samochodów elektrycznych we własnych flotach. Przyczyną tego były m.in. duży wzrost cen energii elektrycznej oraz słabo rozwinięta sieć stacji ładowania. Problem stanowiły też niejasne zapisy w ustawie o elektromobilności.

Sam fakt otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego lub zawarcia układu z wierzycielami nie musi skutkować wykluczeniem wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Z literalnego brzmienia art. 109 ust. 1 pkt 4 prawa zamówień publicznych to bowiem nie wynika - pisze Magdalena Zdanowska, radca prawny w RESIST Rezanko Sitek.