Po zmianach Kodeksu cywilnego, które weszły w życie wiosną 2023 r., w uzasadnionych okolicznościach, zachowek można rozłożyć na raty, odroczyć jego płatność, a nawet obniżyć wysokość. Wszystko zależy jednak od sytuacji stron. Prawnicy podkreślają jednak, że warto byłoby pójść dalej i wprowadzić zmiany choćby w zakresie wliczania do zachowka darowizn, ich zdaniem powinny się liczyć tylko te "na poczet spadku".

Dni ćwiczeń wojskowych, dwa dni wolne dla honorowych dawców krwi, a nawet przewidziane w kodeksie pracy zwolnienie od pracy z tytułu siły wyższej i pięć dni na opiekę nad członkiem rodziny - nie są zaliczane górnikom do okresu pracy górniczej. W efekcie każdy, kto chce przejść na emeryturę po 25 latach pracy pod ziemią, bez względu na wiek, musi te dni odpracować. Zdaniem prawników, to luka w przepisach. Związkowcy twierdzą, że wszyscy decydenci wiedzą o problemie, ale stosownych zmian w prawie nadal brak.

Literalne brzmienie przepisów ustawy o PIT i o CIT nakazuje, by małżonkowie sporządzali dokumentację cen transferowych, jeśli zawierają między sobą transakcje gospodarcze. Urzędnicy twierdzą, że to nadmierny obowiązek i zwalniają z niego małżonków. Czynią to jednak bez podstawy prawnej. Przedsiębiorcy, mimo korzystnych interpretacji, sporo ryzykują. Za brak dokumentacji grożą dotkliwe kary.

Podchodzący do egzaminu na doradcę podatkowego chcieliby mieć pewność, że będą oceniani przez fachowców. Przepisy nie określają jednak żadnych minimalnych wymagań do zasiadania w tej komisji. Problematyczna jest także zasada, że osoba, która została wybrana do pracy w komisji, może automatycznie uzyskać wpis na listę doradców podatkowych.

W ustawie o drogach publicznych brak jest uregulowań odnoszących się do opłaty za zajęcie pasa drogowego, kiedy dochodzi do zmiany kategorii drogi. To rodzi niepewność przedsiębiorców, bo zarządcy dróg stosują w tym zakresie często odmienne zasady i różne stawki opłat. Sytuacji nie ułatwia też rozbieżne orzecznictwo sądów administracyjnych.

Z jednej strony ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego stwierdza, że odsetki są dochodem gminy. Z drugiej strony, przepisy innych ustaw już tak precyzyjne nie są, a nawet stanowią przeciwnie. Brak czytelnych przepisów prawnych, pomimo najlepszych chęci samorządowców, może skutkować dla nich zarzutami o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Przeszło cztery lata temu 2,5 mln właścicieli mieszkań uwłaszczyło się na udziale w gruncie pod budynkiem. Przez wadliwe przepisy wielu zrobiło to jednak tylko częściowo, ponieważ ówczesne uregulowania nie uwzględniły infrastruktury towarzyszącej. Problem zauważyło nawet Ministerstwo Rozwoju i Technologii - przygotowało projekt w tej sprawie, ale trafił on do szuflady. Teraz pracuje nad kolejną propozycją. Nie pomaga ona mieszkańcom bloków.

Zawarta w przepisach ustawy o VAT definicja działalności rolniczej wskazuje na wyjątek, którym jest drewno okrągłe z drzew tropikalnych oraz bambusa. Wyliczenie sugeruje, że jeśli drewno nie jest okrągłe, ale jest z drzewa tropikalnego, to podlega pod działalność rolniczą na gruncie VAT i trzeba je opodatkować. Na absurd zwrócił uwagę jeden z naszych Czytelników w ramach akcji „Poprawmy prawo”.

W ramach tegorocznej edycji akcji „Poprawmy prawo” jeden z Czytelników zwrócił uwagę na kwestię obowiązkowej rejestracji do VAT-UE. Twierdzi on, że przy sporadycznych transakcjach zagranicznych, to wymóg zbyt czasochłonny i niepotrzebny. Doradcy podatkowi zgadzają się z tymi argumentami i postulują zmianę prawa. Podkreślają jednak, że czasami dokonanie rejestracji może być opłacalne.

Zakaz amortyzacji lokali i niezbyt potrzebne przepisy o przerzucaniu dochodów i przekształceniach spółek - takie regulacje w podatkach dochodowych wciąż bulwersują przedsiębiorców. Kłopoty kreują też nowe przepisy dotyczące różnych form restrukturyzacji spółek. I choć tzw. Polski Ład już naprawiano, to jednak w tych obszarach wciąż prawne buble pozostały i są barierami dla biznesu.

Zdaniem samorządów należy opracować nowe regulacje dotyczące ewidencji ludności, bo mają one wpływ na wiele dziedzin funkcjonowania gmin i miast. Choć istnieje obowiązek meldunkowy, to za jego niedopełnienie nie ma żadnej sankcji. Podatek od mieszkańca może trafić nie tam, gdzie on faktycznie mieszka, ale gdzie jest zameldowany, lub odwrotnie.

Obowiązujące przepisy nakazują firmom przygotowywanie PIT-11 i PIT-4R w nierealnych terminach. Problem mają zwłaszcza te podmioty planujące likwidację, które kończą prowadzenie działalności gospodarczej. Konieczna jest szybka reakcja ustawodawcy i zmiana ustawy o PIT. Zwróciła na to uwagę Czytelniczka Prawo.pl w ramach trwającej właśnie akcji „Poprawmy prawo”.

Organy podatkowe mają szersze uprawnienia niż prokuratorzy. Mogą zajrzeć w rachunki bankowe i blokować dostęp do pieniędzy na kontach. Możliwości te są jednak coraz częściej krytykowane nie tylko przez doradców podatkowych i prawników, ale także – co pokazują niedawne wyroki – przez sądy administracyjne. Teza jest jednoznaczna - przywileje fiskusa trzeba doprecyzować. Konieczna jest pilna zmiana prawa.

Opodatkowanie podatkiem od środków transportowych przyczep i naczep, w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, jest w wielu przypadkach trudne do przeprowadzenia. Większość podatników nie jest w stanie wskazać potrzebnych danych, zaś organy podatkowe nie dysponują danymi i zamiast rzetelnego opodatkowania, bawią się w szacunki.

Obowiązujące przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych odnoszą się do kwestii opodatkowania m.in. umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych. Nie precyzują jednak, o które konkretnie jednostki chodzi. Wyjaśnione są jedynie pojęcia spółki osobowej i kapitałowej. Skutek jest taki, że nie wiadomo, jak opodatkować m.in. umowy prostej spółek akcyjnej. Konieczna jest zmiana prawa.

Postępowania habilitacyjne i o nadanie tytułu profesora niezakończone do końca 2022 r., zostają automatycznie umorzone. To wymóg przepisów wprowadzających prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. To problem dla naukowców, którzy od lat czekają na zakończenie postępowania - a to przedłuża się czasem nie z ich winy.

Organy skarbowe uważają, że przy ustalaniu podstawy obliczenia daniny solidarnościowej nie uwzględnia się strat z lat ubiegłych. Tymczasem eksperci twierdzą, że nie ma żadnego uzasadnienia, żeby od tego dochodu, którym podatnik faktycznie nie rozporządza, bo pokrył nim stratę z lat ubiegłych, płacił daninę solidarnościową.

Prawo.pl i LEX rozpoczynają trzecią edycję akcji "Poprawmy prawo". Po raz kolejny będziemy chcieli wskazać problematyczne przepisy, które na pewno należy zmienić. Chodzi o regulacje, które mają istotny wpływ na wymiar sprawiedliwości, prawników, podatki, pracę, działalność gospodarczą, zdrowie, oświatę, samorząd i administrację. Do zgłaszania wadliwych aktów prawnych zapraszamy naszych Czytelników. Zadbajmy wspólnie o lepsze prawo!

Na receptach nie ma informacji o terminie, do kiedy pacjent może wykupić lek. System elektroniczny ostrzega natomiast farmaceutę, jeśli upłynął termin ważności recepty i w takiej sytuacji nie może leku wydać. Skierowania na badania i do lekarzy specjalistów są ważne bezterminowo. Jednak już w przypadku rehabilitacji czy leczenia uzdrowiskowego - jest określony czas na ich zarejestrowanie.

Rośnie popularność ulg podatkowych przewidzianych na innowacje technologiczne. Nie brak jednak kłopotów interpretowaniem prawa do tych ulg przez organy skarbowe. Koniec roku może skłaniać do zastanowienia nad wstecznym zastosowaniem tej ulgi za minione lata, o ile jest odpowiednio udokumentowana.