Jedna z pierwszych decyzji Andrzeja Dudy po objęciu urzędu prezydenta - zastosowanie prawa łaski wobec osób jeszcze nie skazanych prawomocnym wyrokiem wciąż czeka na ocenę prawną. Izba Karna Sądu Najwyższego od sierpnia 2017 r. oczekuje na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, z wniosku zainicjowanego przez marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego.

Rozporządzeniami bez problemu można zmieniać ustawy, a o nałożeniu wielotysięcznej kary może przesądzać treść strony internetowej lub wpis na Twitterze. Bez podstawy prawnej można też wydać publiczne miliony, by następnie bez większego problemu zalegalizować to uchwałą. To przykłady z ostatnich miesięcy, jak kreatywnie da się podchodzić do – wydawałoby się – dość jasnych przepisów Konstytucji dotyczących hierarchii źródeł prawa.

Tarcza antykryzysowa 3, która już obowiązuje, wprowadza także zmiany dotyczące nieodpłatnej pomocy prawnej. Będzie można takich porad udzielać m.in. przez telefon i maila. Ich beneficjentem będą mogli być też samozatrudnieni. Prawnicy postulowali, by możliwością korzystania z takiej formy pomocy objąć też większe firmy, szczególnie w dobie COVID-19.

Kolejny film braci Sekielskich o tuszowaniu przypadków pedofilii w Kościele może zaowocować powołaniem członków istniejącej dotychczas tylko na papierze państwowej komisji ds. pedofilii. W każdym razie swojego kandydata do niej postanowił wyznaczyć Rzecznik Praw Dziecka.

W debacie o wychodzeniu gospodarki z kryzysu wywołanego epidemią koronawirusa pojawiła się propozycja specjalnego pozasądowego postępowania restrukturyzacyjnego, w którym główną rolę miałyby pełnić banki. Zaniepokojony nią jest rzecznik finansowy, który ostrzega przed nadawaniem bankom uprawnień władczych.

Tarcza antykryzysowa 3 już obowiązuje, a to oznacza m.in. że sądy mogą wyznaczać rozprawy i posiedzenia także w sprawach spoza katalogu "pilnych". Po 22 maja zaczną biec lub zostaną odwieszone terminy sądowe i procesowe. Sądy - jak wynika z zarządzeń - różnie znoszą ograniczenia. Część ma opracowane plany działania, inne przesuwają rozprawy na czerwiec.

Tarcza antykryzysowa 3 została 15 maja opublikowana w Dzienniku Ustaw. Po siedmiu dniach od jej wejścia w życie mają zostać odwieszone lub zacząć biec terminy procesowe, sądowe i administracyjne. Problem w tym, że możliwość ich "odwieszania" założyła już wcześniejsza nowela, tyle że umknęło to i części prawników, i stronom.

O możliwości dokończenia procedury wyboru kandydatów na I prezesa Sądu Najwyższego w trzy godziny zapewnił w niedzielę sędzia Aleksander Stępkowski, który obecnie kieruje tym sądem. Jego zdaniem, wybory w SN nie powinny nastręczać żadnych problemów przy okazaniu minimum dobrej woli.

Tarcza antykryzysowa została opublikowana w Dzienniku Ustaw z datą 15 maja. Oznacza to m.in., że rozpoczął się bieg przedawnienia karalności czynu oraz przedawnienia wykonania kary w sprawach o przestępstwa, przestępstwa i wykroczenia skarbowe oraz w sprawach o wykroczenia. Sądy mogą też rozpatrywać sprawy inne niż z katalogu pilnych.

Epidemia ograniczyła nie tylko pracę sądów ale też m.in. kuratorów sądowych. Teraz w związku z planowanym "odmrażaniem" wymiaru sprawiedliwości i na nich spadnie zdecydowanie więcej zadań. Obawiają się wręcz zalewu spraw. Krajowa Rada Kuratorów oczekuje więc od resortu sprawiedliwości, by w związku z zagrożeniem następowało to stopniowo i z uwzględnieniem ich bezpieczeństwa.

Kancelaria Kopeć Zaborowski poszerza zakres swoich usług o prawo finansowe i prawo nowych technologii. Dotychczasowy Dział Obsługi Spółek i Transakcji, od maja jest Działem Prawa dla Biznesu. Do zespołu dołączył też radca prawny Artur Granicki.

Możliwość unieważnienia małżeństwa dopuszcza Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Taka decyzja musi zostać podjęta przez sąd, które bierze pod uwagę, czy zaszły odpowiednie przesłanki. W grę mogą wchodzić przeszkody małżeńskie, wady oświadczenia woli czy braki w pełnomocnictwach.

Przepisy wprowadzające możliwość natychmiastowej izolacji sprawcy miały być panaceum na palący problem przemocy w polskich domach. Coraz częstsze są jednak głosy, że są one wydmuszką, która sytuacji osób pokrzywdzonych nie poprawi - pod względem prawnym nie wnosi nic nowego, a może być narzędziem w rozwodowych konfliktach.

Obrady Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, mającego wyłonić kandydatów na nowego I prezesa tego sądu, wznowione zostaną 22 maja. Zarządzenie w tej sprawie wydał pełniący od piątku obowiązki I prezesa SN - sędzia Aleksander Stępkowski.

Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przesunięte z marca egzaminy prawnicze na 23-26 czerwca. Ostateczną decyzje w tym zakresie uzależnia od sytuacji epidemicznej. Rzecznik Praw Obywatelskich podnosi jednak, że takie podejście powoduje niepotrzebną niepewność i stres wśród tych, którzy do egzaminów chcą podejść, tym bardziej - że jak podnosi - epidemia nie wygasa.

Resort sprawiedliwości chce obniżyć opłaty za egzaminy wstępne na aplikacje. Według rzecznika praw obywatelskich to krok w dobrą stronę, choć wciąż krok za mały. Według RPO nie należy się obawiać, że doprowadzi to do obniżenia dochodów Skarbu Państwa, bo niższe opłaty to większa liczba chętnych.

Konwencja stambulska mówi o religii, jako przyczynie przemocy wobec kobiet. Chcemy wypowiedzieć ten genderowski bełkot - napisał na Twitterze Marcin Romanowski, wiceminister sprawiedliwości. Tymczasem jego resort zaprzecza, że ma taki zamiar, choć w opublikowanym po wypowiedzi wiceministra stanowisku krytykuje zapisy samej umowy.

Pełniący od 1 maja br. obowiązki kierującego Sądem Najwyższym sędzia Izby Cywilnej Kamil Zaradkiewicz zrezygnował w piątek z tej funkcji. Kancelaria Prezydenta poinformowała, że Andrzej Duda powierzył te obowiązki sędziemu Aleksandrowi Stępkowskiemu (fot.) z Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Trzeba tę instytucję, także w sensie personalnym, radykalnie zmienić. I to jedyne, co wynika z tego, co się w tej chwili tam dzieje. Bo środowisko sędziowskie, a już w szczególności Sądu Najwyższego, powinno być wzorem cnót obywatelskich - powiedział w piątek prezes PIS Jarosław Kaczyński.

"Starzy" sędziowie Sądu Najwyższego chcą mieć wyraźnie na piśmie ustalone zasady wyboru I Prezesa. Twierdzą, że w sytuacji ostrego kryzysu personalnego potrzebne jest porozumie w ramach kolegium, a niekoniecznie zmiana regulaminu przez Prezydenta RP, gdyż ustawa nie daje mu tak szerokich uprawnień. "Nowi" sędziowie twierdzą, że przepisy są jasne.