Ponieważ cena „prądu budowlanego” jest wyższa niż dostarczanego na potrzeby gospodarstw domowych, pojawiło się pytanie o ochronę przed jej wzrostem osób budujących domy. Ministerstwo klimatu i środowiska wyjaśnia, że ustawa rozszerzyła definicję odbiorcy uprawnionego o odbiorcę energii elektrycznej w celu jej zużycia na potrzeby budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

W 2023 roku jednym z priorytetów będzie nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach dotycząca klastrów energii i biometanowni - twierdzi minister klimatu i środowiska. Natomiast minister rozwoju i technologii zapowiada stworzenie specjalnych zasad dla spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych. Oboje ministrowie unikają zaś tematu nowelizacji tzw. ustawy wiatrakowej, która od miesięcy leży w sejmowej zamrażarce. 

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów sprawdza, czy we wzorcach umów deweloperskich pojawiają się klauzule waloryzujące ceny nieruchomości. W ramach postępowania wyjaśniającego w tej branży sprawdzonych zostanie blisko 90 przedsiębiorców. Zdaniem Urzędu, uprawnienia dewelopera do zmiany ceny nie mogą prowadzić do nadużycia jego pozycji poprzez niewspółmierne obciążenie konsumentów.

Najemca, który w trakcie roku zmieni mieszkanie, powinien sprawdzić rachunki za prąd, bo może zapłacić wyższe stawki za rozrzutność swoich poprzedników. Nie skorzysta też z niektórych preferencji, jeżeli nie doprowadzi do przepisania licznika na siebie - np. jeżeli jest osobą z niepełnosprawnością. Najpewniej też może pożegnać się z niższą ceną prądu w 2024 roku.

Od Nowego Roku zaczynają obowiązywać przepisy o e-książce obiektu budowlanego, a pod koniec stycznia o elektronicznym dzienniku budowy, co będzie sporym ułatwieniem dla zarządców i właścicieli budynków oraz inwestorów. Razem z nowelą prawa budowlanego wchodzi w życie rozporządzenie określające szczegółowe zasady prowadzenia elektronicznej książki obiektu budowlanego.

Prosument lokatorski - to nowa instytucja dla spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, dzięki której będzie można odzyskać 100 proc. wartości energii przekazanej do systemu energetycznego i otrzymać 50 proc. dofinansowania na instalację paneli fotowoltaicznych. Wprowadzenie takiego rozwiązania zapowiada Ministerstwo Rozwoju i Technologii jako kolejną zachętę do stosowania odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym fotowoltaiki w Polsce.

Tylko nieliczni inwestorzy mogą budować obecnie w centrach miast, korzystając z uproszczonych zasad zabudowy plombowej, choć chętnych nie brakuje. Winne są m.in. niejasne przepisy. Tymczasem wystarczy poprawić definicję obszaru zabudowy śródmiejskiej i powinno to się radykalnie zmienić. Swoją propozycję ma Ministerstwo Rozwoju i Technologii, niestety nie jest ona najlepsza.

Uzyskanie tzw. decyzji środowiskowej to jeden z etapów realizacji przedsięwzięcia mogącego oddziaływać na środowisko. Do niedawna przeważało stanowisko, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania tego aktu nie było możliwe. Obecnie przepisy jednoznacznie wskazują na taką możliwość.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad kolejną reformą prawa budowlanego. Tym razem chce odciążyć urzędników i skrócić czas oczekiwania na wydanie pozwolenia na budowę, co jednak będzie miało swoją cenę. Więcej pracy będą mieli projektanci. Wzrośnie ryzyko inwestycji, a i sąsiedzi oberwą rykoszetem. Trudniej będzie im walczyć z nieuczciwym inwestorem. 

Samorządy składają inwestorom propozycje nie do odrzucenia - w zamian za wydanie pozwolenia na budowę proponują deweloperom, aby mieszkańcom gminy wybudowali drogę, ścieżkę rowerową, chodnik. Dzieje się tak dlatego, że przepisy są nieprecyzyjne i pozwalają gminom na wiele. Inwestorzy i prawnicy nie mają wątpliwości, że czas najwyższy je poprawić. Samorządowcy uważają inaczej. 

Samo wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nie blokuje inwestycji. Dopiero ostateczna decyzja nieważnościowa wstrzymuje roboty budowlane. Nie wszystkie też pozwolenia na budowę wolno kwestionować. Przepisy pozwalają na to tylko w stosunku do pozwoleń od doręczenia lub ogłoszenia których upłynęło 5 lat. Więcej na ten temat w Legal Alercie.

Przepisy o budowie domów do 70 mkw. są pełne niedomówień i dziur, co powoduje liczne problemy interpretacyjne. Niektóre z nich można łatwo usunąć. Wystarczy kilka drobnych korekt do prawa budowlanego. Doprecyzować np. pojęcie "własnej potrzeby mieszkaniowej" oraz przyznać starostom prawo do oceny zgłoszenia małego domu pod względem formalnym oraz do wzywania do uzupełnienia braków.

Weszły w życie przepisy ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających poprawę warunków mieszkaniowych, które umożliwiają ubieganie się o wyższe wsparcie na poprawę efektywności energetycznej ze środków rządowego Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Wprowadzają też nowe instrumenty wspierające poprawę efektywności energetycznej istniejących budynków.

Organizacja społeczna może tylko w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa, żądać dopuszczenia do udziału w postępowaniu, a także ubiegać się o zgodę organu administracji architektoniczno-budowlanej na przedstawienie mu poglądu w sprawie. Więcej na ten temat w Legal Alercie.

Proces inwestycyjny aktualnie przypomina bardziej rollercoaster niż żmudną i konsekwentną realizację przedmiotu umowy. Nie powinno więc dziwić, że kontrakt zawarty kilka lat temu obecnie może być niedochodowy. To zaś generuje ryzyko odstąpienia od umowy i opuszczenia placu budowy przez wykonawcę, któremu zwyczajnie nie będzie opłacało się dokończyć inwestycji.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii chce, by absolwenci techników budowlanych oraz inżynierowie budownictwa mogli projektować budynki do 300 mkw. Dziś robią to tylko architekci. Taka propozycja budzi sprzeciw architektów. Obawiają się degradacji zawodu i bezrobocia. Z kolei inżynierowie zapewniają, że są przygotowani i dadzą sobie radę z nowymi obowiązkami, a dzięki zmianie projekty będą tańsze.

Zmiany w specustawie mieszkaniowej powinny pomóc deweloperom, gdyż umożliwią im realizację inwestycji na terenach, na których obecnie nie jest to możliwe, co przy obecnym braku dostępnych gruntów pod zabudowę mieszkaniową będzie dla nich niezwykle pomocne. Zapewne spowoduje to, że więcej niż do tej pory inwestycji realizowanych będzie w centrum miast.

Wiele firm zdecydowało się na inwestycje, by ograniczyć wydatki związane z ogrzewaniem biur i zakładów. Ociepliły budynki i zainstalowały pompy ciepła. Wyzwaniem – jak się okazuje – będzie teraz prawidłowe rozliczenie poniesionych wydatków. Chodzi o kwestie amortyzacji, kosztów uzyskania przychodów, VAT. Piszemy o tym również w Tax Alert.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii proponuje, by całkowicie zrezygnować z tradycyjnej formy załatwiania formalności budowlanych, czyli papierowej. Dozwolona ma być jedynie forma cyfrowa. Nikomu jednak taki pomysł się nie podoba. Pozbawiłby bowiem miliony Polaków możliwości legalnej budowy. Nie są też do tego przygotowane urzędy. Resort nie chce się jednak wycofać ze swojego pomysłu.

Nie wydaje się, aby dla faktycznych pieniaczy groźba odpowiedzialności karnej była istotnym czynnikiem odstraszającym przed przedłużaniem postępowań. Najczęściej też ciężko „pieniaczom” będzie postawić zarzut umyślnego wprowadzenia organu w błąd ze względu na brak posiadania przez nich informacji na temat planowanej inwestycji - pisze Michał Siembab.