Ministerstwo Finansów opublikowało wyjaśnienia dotyczące klasyfikowania wypłaty rekompensat i dodatków związanych ze wzrostem cen energii: rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych, dodatków dla podmiotów wrażliwych i gospodarstw domowych oraz paliwa stałego w ramach zakupu preferencyjnego.

Osoby z niepełnosprawnościami będą mogły skorzystać ze zwiększonego limitu preferencyjnego zużycia energii elektrycznej. Jednak dla korzystających z urządzeń medycznych w domu, limit może okazać się za mały. Ministerstwo rodziny nie planuje dopłat, ale wystąpiło do ministerstw klimatu i środowiska oraz zdrowia o analizę możliwości podwyższenia limitu dla korzystających z takich urządzeń, zgodnie z zaleceniem medycznym.

Tylko do 30 listopada można złożyć wniosek o dodatek węglowy lub dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania innych źródeł ciepła: oleju opałowego, gazu LPG, drewna kawałkowego lub innej biomasy. Dziś mija też termin złożenia wniosków przez tzw. podmioty wrażliwe. Od 1 grudnia urzędy zaczną przyjmować wnioski o dodatek elektryczny.

Interpretacja przepisów przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, stwierdzająca, że możliwość przyznania dodatku węglowego należy rozpatrywać w sytuacji, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania jest błędna, bo podjęcie jakichkolwiek „kroków formalnych” w celu nadania adresu lokalowi mieszkalnemu nie ma podstaw prawnych i musi się skończyć odmową nadania adresu.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekonuje, że osobno funkcjonujące gospodarstwa domowe zamieszkujące pod jednym adresem, skorzystają z dodatku węglowego tylko, gdy rozpoczną procedurę wydzielenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Muszą przedstawić na to dokumenty. Zdaniem prawników, wytyczne resortu wprowadzają w błąd, bo nie ma możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku.

W określonej sytuacji faktycznej nienależny dodatek węglowy i tak będzie musiał zostać wypłacony wnioskodawcy przez gminę, z uwagi na procedurę regulującą postępowanie o przyznanie dodatku oraz opieszałość w działaniu gminy. W szczególnej sytuacji, niewypłacony w terminie dodatek może wręcz narazić gminę na konieczność zrekompensowania wnioskodawcy szkody - uważa adwokat Sebastian Chorąży z Kancelarii PoPoradę.pl

Dodatek węglowy może zostać przyznany również, gdy źródłem ogrzewania jest kocioł wielopaliwowy, który zgodnie z deklaracją w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków zasilany jest węglem i drewnem kawałkowym. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyjaśnia, że dodatek może być przyznany tylko jeżeli źródło to jest faktycznie zasilane węglem.

Znowelizowane przepisy o dodatku węglowym pozwalają na przyznanie dodatku dla kilku gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, które korzystają ze wspólnego pieca współdzielonego lub osobnych źródeł ogrzewania. Trzeba jednak udowodnić, że rozpoczęło się procedurę wydzielenia odrębnego adresu. W trudnej sytuacji będą też osoby samotne, mieszkające pod jednym dachem z inną osobą - np. byłym małżonkiem.

Już wiadomo, że dla samorządów sprzedaż węgla po preferencyjnych cenach będzie poważnym wyzwaniem. Ministerstwo Aktywów Państwowych przyznaje, że może zabraknąć ekogroszku i gminom zaproponowany zostanie węgiel gruby. Resort radzi też gminom co mają robić, aby nie zostały z hałdami niesprzedanego opału. Wyjaśnia też, że dla węgla należy stosować stawkę VAT w wysokości 23 proc.

Samorządowcy wciąż mają uwagi do ustawy o preferencyjnej sprzedaży węgla przez gminy, którą dziś zajmie się Senat. Chcą m.in. doprecyzowania, że za roszczenia wynikające ze złej jakości paliwa będzie odpowiadał wojewoda, ograniczenia roli rady gminy w procedurze, gwarancji, że rząd dołoży się do kosztów jeśli przekroczą zakładane 500 zł oraz abolicji dla samorządowców odpowiedzialnych za dystrybucję węgla.

Węgiel samorządom będzie sprzedawać 6 spółek, a gospodarstwo domowe będzie mogło kupić łącznie 3 tony węgla, z czego połowę w tym roku – wynika z projektu aktów wykonawczych do procedowanej w Senacie ustawy o preferencyjnym zakupie paliwa stałego przez gospodarstwa domowe.

Przepisy projektowanej ustawy o zakupie preferencyjnym paliwa stałego przez gospodarstwa domowe stawiają w gorszej sytuacji firmy mające pozwolenie na handel opałem, niż gminy. Zarówno w kwestii wymogów płatności, jak również odpowiedzialności. Za każdą nieprawidłowość w dystrybucji węgla - np. sprzedaż bez zaświadczenia - zapłacą 5 tys. zł kary administracyjnej.

Rząd przyjął projekt ustawy, która ma pozwolić samorządom na dystrybucję węgla dla gospodarstw domowych po preferencyjnej cenie. Gminy będą kupować węgiel kamienny w cenie 1500 zł brutto za tonę, a sprzedawać po cenie maksymalnej 2000 zł brutto za tonę, plus koszt transportu z miejsca składowania w gminie do gospodarstwa domowego.

Jeśli ustawodawca wprowadza obowiązek składania oświadczenia w sprawie rekompensat ciepła i łączy go z ustanowieniem indywidualnej majątkowej odpowiedzialności, to powinien - po pierwsze - jasno i precyzyjnie określić zasady takiej odpowiedzialności zobowiązanych podmiotów i osób. Po drugie, powinien zapewnić odpowiedni czas na dostosowanie działalności podmiotów do wprowadzanych regulacji – ocenia mec. Rafał Rozwadowski.

Podopieczni pomocy społecznej, którzy nie wystąpili o dodatek węglowy, mogą mieć problem z uzyskaniem wsparcia na zakup opału ze strony ośrodków pomocy społecznej. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że takie osoby w pierwszej kolejności powinny wyczerpać swoje możliwości uzyskania środków na ten cel. Pracownicy pomocy społecznej wyjaśniają, że w tym roku z pomocą może być o wiele trudniej.

PGE Paliwa rozpoczęła sprzedaż importowanego węgla do klientów instytucjonalnych (szpitali, szkół, ośrodków zdrowia, domów pomocy społecznej), przedsiębiorców wykorzystujących w swojej działalności węgiel (w tym do gospodarstw rolnych i ogrodniczych) oraz pośredniczących podmiotów węglowych. Ci ostatni muszą zarejestrować się obowiązkowo w uruchomionej właśnie przeglądarce cen.

Ochotnicze Straże Pożarne mogą uzyskać wsparcie w zakresie ogrzewania remiz w związku z kryzysem energetycznym. Mogą skorzystać ze „średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą” lub „dodatku dla podmiotów wrażliwych”. Oświadczenie w celu uzyskania preferencyjnej stawki należy złożyć do sprzedawcy do 6 października 2022 r., a wniosek o dodatek do 30 listopada 2022 r. w gminie. Można skorzystać tylko z jednego rodzaju pomocy.

Państwowe spółki PGE Paliwa i Węglokoks mają od dziś zaproponować samorządom terytorialnym współpracę przy dystrybucji węgla, także dla gospodarstw domowych. Tona węgla ma być dzięki temu tańsza o ponad tysiąc złotych niż w składach komercyjnych. Samorządowcy ripostują, że nie są od tego, aby wchodzić w buty firm i handlować węglem. I kpią, że może zajmą się też dystrybucją makaronu, cukru i jajek.

Z dodatkiem osłonowym dla tzw. podmiotów wrażliwych może być jak z lizaniem cukierka przez szybę. Ze względu na warunki wsparcia wiele szkół, noclegowni, domów kultury może z niego nie skorzystać. Jednym z warunków jest bowiem przedstawienie dokumentu zakupu opału w tym roku na poziomie przynajmniej 50 proc. zapotrzebowania. A skąd mamy wziąć ten węgiel? – pytają samorządowcy.

Obecne przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują gminy do wypłaty świadczenia w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. Termin pierwszych wypłat mija w tym tygodniu, ale na wypłatę wnioskodawcy nie mają co liczyć. Nie dość, że poczekają, to mogą dostać nawet mniej niż 3 tysiące. Ponieważ już jest więcej zgłoszeń niż zakładany limit, zgodnie z ustawą kwoty dodatku mogą być obniżane.