Prezes UODO zachowuje kompetencje mimo weta ustawy o reklamie politycznej
Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę, która miała zapewnić pełne stosowanie unijnych przepisów dotyczących przejrzystości i targetowania reklamy politycznej. Nie oznacza to jednak, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych stracił możliwość nadzorowania przestrzegania części tych regulacji. Jego kompetencje wynikają bowiem bezpośrednio z unijnego rozporządzenia 2024/900 - wskazuje UODO.
Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy z 4 września 2026 r. o organach właściwych i postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach. Ustawa miała służyć zapewnieniu pełnego stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/900 w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej.
Zawetowane przepisy określały organy właściwe do wykonywania zadań przewidzianych w unijnym rozporządzeniu i nadzorowania jego stosowania. Ustawa przewidywała również sankcje za naruszenie tych regulacji oraz określała procedury postępowania przed właściwymi organami. Przeczytaj więcej: Prezydent nie podpisał ustawy o reklamie politycznej
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wskazuje, że w przypadku jego komptecji krajowa ustawa miała jednak charakter przede wszystkim porządkujący. Kompetencje organu nadzorczego wynikają bowiem bezpośrednio z rozporządzenia 2024/900, które jest stosowane w państwach członkowskich UE od 10 października 2025 r. Kluczowe znaczenie ma art. 22 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z nim organy ochrony danych, w tym Prezes UODO, są właściwe do monitorowania przestrzegania wymogów określonych w art. 18 i 19. Chodzi o zasady dotyczące stosowania technik targetowania i dostarczania reklamy w kontekście reklamy politycznej online, a także o dodatkowe wymogi przejrzystości związane z wykorzystywaniem tych technik.
Unijny prawodawca zdecydował ponadto, że w tym zakresie odpowiednie zastosowanie ma art. 58 RODO, dotyczący uprawnień organów nadzorczych. W pełni stosowane są również przepisy rozdziału VII RODO, regulujące współpracę i spójność pomiędzy organami ochrony danych.
UODO może nakładać kary pieniężne
Weto prezydenta nie pozbawia Prezesa UODO także możliwości stosowania sankcji w zakresie należącym do jego kompetencji. Na podstawie art. 25 ust. 6 rozporządzenia 2024/900 organ nadzorczy jest uprawniony do nakładania administracyjnych kar pieniężnych zgodnie z art. 83 RODO – wskazuje Prezes UODO.
Oznacza to, że brak krajowej ustawy nie blokuje wykonywania przez Prezesa UODO zadań, które zostały mu bezpośrednio powierzone przez unijne rozporządzenie.
Nie wszystkie obowiązki wynikające z rozporządzenia 2024/900 należą jednak do właściwości Prezesa UODO. Unijne przepisy regulują szerszy zakres zagadnień związanych z reklamą polityczną, a część z nich pozostaje poza kompetencjami organu ochrony danych.
Dalsze znaczenie dla praktycznego stosowania nowych regulacji będą miały prace Europejskiej Rady Ochrony Danych. EROD przygotowuje wytyczne dotyczące art. 18 i 19 rozporządzenia 2024/900, czyli przepisów odnoszących się do targetowania, dostarczania reklamy politycznej online oraz związanych z tym obowiązków dotyczących przejrzystości. 27 marca 2026 r. EROD przeprowadziła w tej sprawie konsultacje publiczne. Dostępne jest również sprawozdanie z konsultacji.
