Miasta i gminy rozpoczęły przyjmowanie wniosków o refundację kosztów zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy. Choć przepisy wysokość rekompensaty określiły w kwocie 40 zł dziennie od osoby, to ci, którzy poniosą większe wydatki, np. z powodu kwaterowania osoby niepełnosprawnej, mogą starać się o wyższą kwotę. Problem jednak w tym, że wzór wniosku nie przewiduje takiej rubryki.

Przenoszenie państwowych wydatków do zewnętrznych funduszy staje się regułą. Najnowszy przykład to uchwalone właśnie przepisy o obronie ojczyzny. Działanie rządu powoduje, że ustawa budżetowa staje się niewiarygodna, a rzeczywisty stan finansów państwa ukryty. Dodatkowy problem to zakładanie w budżecie danych, które już w chwili jego uchwalania są nieprawdziwe. Było tak chociażby z inflacją.

Aż w 189 ustawach materialnego prawa administracyjnego mamy pozakodeksowe środki karne, choć mam wrażenie, że nie wiemy nawet kiedy i w jakim zakresie dublują się one z karami administracyjnymi oraz jaki przyświeca im cel, tak jednym jak i drugim - mówi prof. Robert Suwaj z Politechniki Warszawskiej, adwokat podkreśla, że brakuje kontroli i spójnego systemu, a to rodzi obawy nadużyć.

Z myślą o obywatelach Ukrainy, którzy w związku z konfliktem zbrojnym w ich kraju przybyli legalnie do Polski, Ministerstwo Rozwoju i Technologii uruchomiło stronę biznes.gov.pl/Ukraina. Znajdą się tam informacje przedsiębiorcom z Polski rozważającym np. zatrudnienie pracowników z Ukrainy oraz obywatelom Ukrainy chcącym założyć działalność gospodarczą w Polsce.

Bałagan prawny, który panuje w kwestii nakładania kar administracyjnych, prowadzi do nadużyć i powoduje realne straty finansowe dla państwa i obywateli. Nie zawsze natomiast służy wyegzekwowaniu przestrzegania prawa. Bo np. firmy, nawet te, które np. muszą uzyskać zgodę na podwyższenie opłat czy taryf, kary za naruszenie prawa mogą legalnie odbić sobie na konsumentach.

W związku z obecną trudną sytuacją uchodźców z Ukrainy, Migam.org uruchomiło w trybie pilnym i na własny koszt usługę zdalnego tłumacza ukraińskiego języka migowego. - Chcielibyśmy zaoferować dostęp do tłumaczy jak najszerszej grupie podmiotów i instytucji. Przede wszystkim bezpośrednio odpowiedzialnych za przyjęcie uciekających przed wojną Ukraińców - mówi Paweł Potakowski z Migam.org.

Prezydenci i burmistrzowie siedmiu miast wschodniej Polski zaapelowali do prezydenta i premiera o pomoc dla samorządów z regionu przy granicy z Ukrainą i utworzenie "Wschodniej Tarczy Antykryzysowej”. Wnioskują o utworzenie funduszu, w ramach którego możliwe będzie przeciwdziałanie negatywnym zmianom społeczno-gospodarczym.

Zdaniem rządu, proces rejestracji PESEL uciekinierów z Ukrainy przebiega sprawnie. Byłby sprawniejszy, ale wąskim gardłem jest niedobór sprzętu, przede wszystkim skanerów do odcisków palców. Ma je dopiero dostarczyć rząd. W oczekiwaniu na sprzęt, niektóre urzędy przeorganizowują pracę, oddelegowują do niej dodatkowych urzędników i tworzą systemy kolejkowe.

Firmy transportowe w Polsce świadczące usługi międzynarodowe mają problem ze swoimi kierowcami będącymi obywatelami Ukrainy, którym skończyła się ważność wizy. Nie mogą ich wysłać w trasę poza Polskę, bo ich pobyt na terytorium strefy Schengen jest nielegalny. Według MSWiA, Ukraińcy powinni złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. To jednak nie wystarczy do legalizacji ich pobytu w innym państwie.

Część przedsiębiorców działających przy granicy z Białorusią nie otrzymuje rekompensat z tytułu obowiązujących w tym rejonie od wielu miesięcy ograniczeń. Powodem jest wyczerpanie się limitu de minimis. Interweniuje w tej sprawie Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Według niego trzeba koniecznie notyfikować w Brukseli podniesienie tego limitu. 

Komisja Europejska przychyla się do polskich postulatów szybkiego uruchomienia środków z funduszy unijnych na pomoc dla osób uciekających z Ukrainy przed wojną. Chodzi o pakiet zmian w rozporządzeniach polityki spójności, które mają wspomóc łatwiejsze i szybsze wykorzystanie środków unijnych na ten cel.

Po nadaniu numeru PESEL osoby z ukraińskim obywatelstwem mogą korzystać z cyfrowego dokumentu tożsamości Diia.pl (Дія пл) w aplikacji mObywatel. Pozwala ona na identyfikację na potrzeby refundowanych usług medycznych czy podczas zawierania umowy o pracę - informuje Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa.

Pomoc dla uchodźców z niepełnosprawnościami z Ukrainy w Polsce ma opierać się głównie na programie Rady Nadzorczej PFRON, który będzie wypełnieniem zapisów zawartych w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy. Nie wiadomo jednak, czy zostanie on uchwalony na najbliższym posiedzeniu 18 marca. A pomoc coraz bardziej potrzebna. Mają z niej skorzystać zarówno osoby indywidualne, jak i samorządy i organizacje pozarządowe.

Samorządy nie wzbraniają się przed realizacją zadań z obszaru ochrony zdrowia, ale niekoniecznie w formie programów polityki zdrowotnej. Mają bowiem problem z określeniem celu programu i oceną jego efektywności. Z drugiej strony nie ma dokładnych danych o realizacji programów. Tak naprawdę więc nie wiadomo, ile i jakie programy realizują samorządy, i co o nich wiedzą pacjenci.

Na wortalu publicznych służb zatrudnienia pojawiła się nowa zakładka adresowana do obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z wojną w ich kraju. Dostępna również w języku ukraińskim zakładka Rynek pracy – pomoc dla Ukrainy – zawiera informacje dotyczące m.in. rynku pracy w Polsce, Unii Europejskiej, a także pomocy w innych obszarach.

Uproszczenie formalności przy przekazywaniu uzbrojenia, gdy końcowym użytkownikiem tego uzbrojenia ma być inne państwo - to cel ustawy, którą w ubiegły piątek ostatecznie uchwalił Sejm, przyjmując poprawkę Senatu. Teraz ustawa została przez prezydenta RP i może wejść w życie. W przepisach nie mówi się wprost, ale chodzi o wsparcie Ukrainy.

Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi na opóźnienia przy rozpoznawaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniosków o rodzinny kapitał opiekuńczy. Ustawa przewiduje na to na dwumiesięczny termin. Rzecznik Praw Obywatelskich pyta ZUS o przyczynę tych opóźnień.

Specustawa zakładająca m.in. uproszczoną legalizację pobytu obywateli Ukrainy, którzy przedostali się do Polski szukając schronienia przed wojną, nie obejmuje osób, które ubiegają się o status uchodźcy. Można jednak - zgodnie z jej zapisami taki wniosek lub deklarację wycofać. Urząd do Spraw Cudzoziemców informuje, że wystarczy zrobić to pisemnie.

Uciekinierzy z Ukrainy niecierpliwie czekali na polską specustawę legalizującą ich pobyt. Problem w tym, że obejmuje ona głównie tych, którzy przedostali się bezpośrednio ze swojej ojczyzny. Spod jej działania wyłączeni są np. rodzice dziecka z ukraińskim obywatelstwem, którzy sami go nie mają. Polscy urzędnicy zapewniają, że działa tu ochrona czasowa, ale jej przepisy - zdaniem prawników - są nieprecyzyjne.

Od 1 lipca wszystkie podmioty publiczne będą musiały zgłaszać do rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Finansów umowy o wartości powyżej 500 zł. Według samorządowców, rejestr nie ma większego sensu i tylko przysporzy pracy. Prawnicy zwiastują liczne kłopoty z realizacją obowiązku, już od momentu kwalifikowania umowy do rejestru, po przepisy RODO. Zaniepokojony jest też Rzecznik Praw Obywatelskich.