Zbrodnie wojenne, ludobójstwo - tak najczęściej oceniana jest inwazja rosyjska w Ukrainie. Eksperci nie mają wątpliwości, że po wojnie powinien przyjść czas na rozliczenia, także te przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym. Wiele organizacji i instytucji chce więc pomóc w gromadzeniu informacji o zbrodniach. Prawnicy przestrzegają jednak, że może to przynieść wręcz odwrotny skutek i utrudnić postępowania.

Łukasz Piebiak, były wiceminister sprawiedliwości i Jarosław Dudzicz sędzia Sądu Rejonowego w Słubicach nie mają już rekomendacji klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości jako kandydaci do Krajowej Rady Sądownictwa. Została ona właśnie wycofana. Na liście jest obecnie 13 kandydatów, a wśród nich Anna Dalkowska, również była wiceminister.

Temat odbierania majątków rosyjskim oligarchom rozpala emocje nie tylko w Polsce ale też za granicą. Zaledwie dwa dni po zapowiedzi przedstawicieli rządu, że będzie propozycja zmian w Konstytucji, które by to umożliwiały, resort sprawiedliwości proponuje zmiany w procedurze karnej. Ich cel to przypieczętowanie współpracy z Prokuraturą Europejską - choćby w zakresie uznawania nakazów zabezpieczeń i konfiskat.

Fakt, że sprawa, w której prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, dotyczy sędziego pracującego w tym samym sądzie, w którym rozptrywane ma być zażalenie, nie jest wystarczający dla stwierdzenia braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja nie powoduje bowiem uzasadnionych wątpliwości u postronnego obserwatora w zakresie obiektywizmu sądu - orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Karnej.

Wygląda na to, że Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego "porządkuje" wokandy zanim zostanie rozwiązana. W tym tygodniu bowiem Sejm ma zająć się pięcioma projektami ustaw likwidującymi tę Izbę Również w tym tygodniu Izbę czeka nawał pracy: rozpozna osiem spraw dyscyplinarnych radców prawnych, pięć dotyczących prokuratorów i jedną kasację w sprawie zaniedbań sędziego.

Trybunał Sprawiedliwości UE odmówił odpowiedzi na pytanie dotyczące prawidłowości powołania sędziego Izby Dyscyplinarnej, ale przypomniał że już wydał wcześniej orzeczenie stwierdzające, że obowiązujące w Polsce zasady wyznaczania sądu dyscyplinarnego właściwego do prowadzenia postępowań przeciwko sędziom nie spełniają wymogu sądu „ustanowionego na mocy ustawy".

Od początku roku punkty karne przedawniają się po 2 latach, a nie jak dotychczas po roku. Jednak sytuacja osoby ukaranej mandatem będzie zróżnicowana w zależności od tego, czy zapłaci ona grzywnę bezpośrednio funkcjonariuszowi przy pomocy karty, czy też później. W pierwszym przypadku bieg przedawnienia punktów rozpocznie się od razu, w drugim – dopiero w momencie zapłaty grzywny.

Wokół mediacji, jej zasad i kosztów narosło wiele mitów i nie wszystko jest jasne - tak adwokaci/mediatorzy działający w Adwokackim Centrum Mediacji Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi tłumaczą swoją inicjatywę - uruchomienie infolinii dla wszystkich tych, którzy może i chcieli skorzystać z tego rozwiązania, ale nie wiedzą, jakie niesie ze sobą konsekwencje.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wydał w drugiej instancji postanowienie w sprawie przywrócenia sędziego Pawła Juszczyszyna do pracy w Sądzie Rejonowycm w Olsztynie, które zdaniem jego pełnomocnika otwiera drogę do nałożenia na prezesa tego sądu Macieja Nawackiego, w celu przymuszenia go do dopuszczenia sędziego Juszczyszyna do orzekania, grzywny z zamianą na areszt.

Pakiet legislacyjny wymagający zmian w konstytucji, w tym wyłączenie z reguły finansowej wydatków na obronność oraz możliwość konfiskaty majątków oligarchów i podmiotów rosyjskich - takie m.in. propozycje premier Mateusz Morawiecki przedstawił podczas poniedziałkowego spotkania z liderami ugrupowań parlamentarnych na temat sytuacji w Ukrainie. Opozycja odniosła się do tej propozycji z rezerwą.

Skoro klientka już zapłaciła bankowi kwotę przewyższającą wysokość udzielonego jej kredytu, rozliczenie z bankiem nie powinno stanowić dla niej znacznej uciążliwości - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. I sugeruje Sądowi Najwyższemu nakazanie ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwzględnieniem standardów obowiązujących w Unii Europejskiej, gdzie sądy mają obowiązek równoważyć prawa konsumentów i przedsiębiorców.

Utrudnienia działalności gospodarczej prawdopodobnie przyniosą w tym roku wzrost niewypłacalności. Jak szacują eksperci, ponowny wzrost upadłości w 2022 r. będzie wynikać z tego, że część rozpoczętych w ostatnim czasie restrukturyzacji nie przyniesie pozytywnego efektu. Wzrost skali zjawiska może też być skutkiem nieobowiązywania już przepisów o uproszczonej restrukturyzacji.

Jednym z rozwiązań, które miało być dodatkową ochroną w czasie pandemii, był wprowadzony wiosną 2020 r. zakaz eksmisji. Są one wstrzymane do końca epidemii lub stanu epidemicznego. O zmiany apelowały już wielokrotnie m.in. samorządy, a Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiadało, że rozważa zmiany. Przepisy obowiązują jednak nadal, a teraz RPO alarmuje, że mogą skutecznie utrudniać sytuację obywateli Ukrainy, którzy w Polsce chronią się przed wojną.

Zautomatyzowanie, przyspieszenie i usprawnienie zarówno gromadzenia jak i uzyskiwania danych z Krajowego Rejestru Karnego - taki cel przyświeca zmianom, które szykuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Projekt jest już opiniowany, a prawnicy z jednej strony się cieszą, z drugiej mają sporo wątpliwości. Bo jak podkreślają, szczytne plany mogą "nie wypalić" np. z powodu obłożenia pracą sekretariatów sądowych.

Rząd planuje zakończenie prac nad spłaszczeniem struktury sądów i m.in. wprowadzenie jednolitego statusu sędziego jeszcze w 2022 roku. Z opublikowanego właśnie Krajowego Planu Reform 2022/23 wynika, że proponowane przez resort sprawiedliwości przepisy mogłyby wejść w życie już w trzecim kwartale tego roku. Mają być wprowadzone w ramach "konstytucyjnych zasad ustrojowych".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zdecydował w czwartek 17 marca br. o umorzeniu postępowania w sprawie dotyczącej zawrócenia do granicy irackiej rodziny. Powodem decyzji było wycofanie skargi przez zainteresowanych, ale Helsińska Fundacja Praw Człowieka uznaje tę deklarację za niewiarygodną, bo złożoną pod naciskiem Straży Granicznej, i zapowiada odwołanie do NSA. 

Nowelizacja ustawy o Służbie Więziennej, która ma zmienić 24 inne ustawy, przewiduje nadanie jej nowych zadań. Mają one niewątpliwie związek tematyczny z ustawą nowelizowaną, ale w znacznej mierze wchodzą w kompetencje policji, a nawet resortu edukacji - zwraca uwagę prezes Rządowego Centrum Legislacji. Mniej krytycznie do projektu odnosi się Rada Legislacyjna przy premierze.

Już od ponad roku Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia i wielu sędziów w całym kraju, każdego 18 dnia miesiąca solidaryzuje się z tymi, którzy zostali odsunięci od orzekania m.in. z powodu kierowania pytań prejudycjalnych, czy kwestionowania statusu "nowych" sędziów - tych, których opiniowała obecna KRS. Nie inaczej będzie w piątek, tym razem pod hasłem "Bądźmy odważni".

Polskie sądy rodzinne będą musiały zająć się tysiącami spraw dotyczących opieki nad ukraińskimi dziećmi. Wiele z nich przez granicę przedostało się z rodzicami, ale wielu towarzyszyły babcie, ciocie lub znajomi bez prawnych podstaw do sprawowania nad nimi pieczy. I choć w specustawie znalazły się chwalone przez prawników narzędzia, problem jest zasadniczy - wydziały rodzinne mogą tych nowych spraw nie udźwignąć.

Jedną z kluczowych przyczyn powodujących w ostatnich latach osłabienie państwa i relacji europejskich jest konflikt odnoszący się do wymiaru sprawiedliwości, apelujemy o dokonanie koniecznych zmian w sądownictwie - napisała grupa sędziów Sądu Najwyższego. Jak podkreślają, w obliczu zagrożenia na arenie międzynarodowej, trzeba szybko zrezygnować z tego konfliktu.