Ministerstwo Sprawiedliwości w referendarzach widzi szanse na odciążenie sędziów od natłoku spraw. Ich kompetencje już zwiększono i rozważane są kolejne kroki - jak choćby przekazanie im wymierzania kar nagany czy grzywny. Jednak podobnie jak w przypadku asystentów sądowych, ich ścieżka kariery jest dość krótka, a szansa na zwieńczenie jej stanowiskiem sędziego coraz mniejsza.

Na 31 stycznia wyznaczone zostało posiedzenie poszerzonego składu Izby Cywilnej SN w sprawie odpowiedzi udzielonych przez Trybunał Sprawiedliwości UE na pytania w sprawie zainicjowanej przez sędziego Waldemara Żurka, dotyczące powołania sędziów wyłonionych przez obecną KRS. Ponieważ jednak część zadającego pytanie składu jest już w stanie spoczynku, nie wiadomo jaki skład rozpatrzy sprawę.

Nie weźmiemy udziału w procedurze wyboru sędziów do "neoKRS". Wszelkie działania w sprawie wyborów do Krajowej Rady Sądownictwa powinny być wstrzymane do czasu przyjęcia w Polsce nowego ładu prawnego - zapowiedziały w wydanym oświadczeniu partie opozycyjne. Chodzi o trwającą już procedurę zgłaszania kandydatów na członków KRS wybieranych spośród sędziów przez Sejm.

Od początku roku 2022 nową dyrektorką Amnesty International w Polsce została Anna Błaszczak-Banasiak. Jest prawniczką, adwokatką, aktywistką, specjalistką w zakresie prawa antydyskryminacyjnego. Pracowała w Parlamencie Europejskim, a wcześniej przez 14 lat w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, w którym pełniła m.in. funkcję dyrektorki Zespołu do spraw Równego Traktowania.

Starosta ma zapewnić obywatelom możliwości zgłoszenia się na nieodpłatną pomoc prawną telefonicznie, numer ma być dostępny co najmniej w godzinach pracy urzędu, choć MS liczy, że dyżury będą dłuższe. Co więcej, na stronie internetowej mają być informacje o działalności punktów zlokalizowanych na terenie danego powiatu oraz informacje o sposobie dokonywania zapisów na porady.

Ministerstwo Sprawiedliwości pod hasłem przyspieszenia w sądach wprowadza kolejne zmiany. Tym razem w zakresie rozpoznawania wniosków o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach cywilnych. Planuje urzędowy formularz oświadczenia, kary za mijanie się z prawdą i termin 7 dni dla referendarzy na podjęcie decyzji. Prawnicy mają mieszane uczucia.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by zastawy rejestrowe uznawane były po upływie 20 lat za wykreślone z mocy prawa. Nie będzie to wymagało wydawania orzeczenia przez sąd i dokonywania wpisu w rejestrze. W systemie teleinformatycznym, w którym prowadzony jest rejestr zastawów, będzie dokonywana adnotacja, że zastaw wygasł i uznaje się go za wykreślony.

Adwokaci i radcy prawni od lat apelują, by dostęp do obrońcy był możliwy od momentu zatrzymania. Polskie władze konieczności zmian nie widzą, twierdząc, że obowiązujące przepisy wystarczają. To, że tak nie jest, pokazuje praktyka. Prawnicy alarmują, że do części czynności, mimo upoważnienia do obrony, nie są dopuszczani, bo skoro zatrzymany nie ma zarzutu - to ma... pełnomocnika, a nie obrońcę.

Osoba, która nie ma nic na sumieniu, nie ma szans dowiedzieć się o tym, że była podsłuchiwana lub śledzona Pegasusem, nawet gdyby zgodę na to wydał sąd. Informacje te można uzyskać dopiero po wszczęciu postępowania, a i wtedy nie będą one szczególnie wyczerpujące. Choć pełen wgląd w pracę służb wytrącałby im broń z ręki, brakuje organu, który sprawdzałby, czy nie nadużywają swoich uprawnień.

Dzisiaj weszło w życie znowelizowane rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 28 grudnia 2021 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Rozporządzenie dostosowuje regulacje do stanu epidemii, co oznacza większe możliwości porozumiewania się z potrzebującymi przez telefon i internet.

Z dniem 1 stycznia 2022 r. zlikwidowano pięć dotychczas funkcjonujących w Izbie Cywilnej wydziałów, a na ich miejsce utworzone są trzy nowe wydziały, rozpoznające sprawy bez kryterium terytorialnego. Obowiązki przewodniczących nowo-powołanych wydziałów powierzono dr hab. Tomaszowi Szanciło, Mariuszowi Łodko i dr hab. Marcinowi Krajewskiemu. Zmiany te mają na celu likwidację zaległości w Izbie.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by sądy miały 6 miesięcy na prawomocne rozstrzygnięcie w zakresie wniosku ekstradycyjnego, a na wydanie takiej osoby ma być z kolei 30 dni. Jeśli terminów nie uda się dotrzymać, sądy będą musiały poinformować o przyczynach resort - wynika z projektu rozporządzenia, które trafiło właśnie do opiniowania.

Lekarz z zagranicy, inżynier z platformy wiertniczej, żołnierz, najlepiej z armii amerykańskiej… zagra na uczuciach, otworzy serce, wyczyści konto i rozpłynie się w cyberprzestrzeni. Tak zwane łowienie rybki czy oszustwa nigeryjskie są wciąż popularne. W czasie pandemii nawet bardziej. A policji na razie pozostaje apelować o rozwagę, bo happy end z książek Harlequina rzadko się zdarza.

Mediacje w dobie pandemii zyskują coraz większą popularność. Podkręca to też Ministerstwo Sprawiedliwości, które chce do niej zachęcać m.in. przed rozwodami. Nic więc dziwnego, że sądowe listy mediatorów pękają w szwach, do tego stopnia, że co niektóre z widniejących na nich osób i w przenośni, i dosłownie - nie mogą doczekać się swoich spraw. Pojawiają się też pomysły choćby losowego, czy alfabetycznego ich przydzielania.

Mijający rok przyniósł nam wiele niespodzianek prawnych. Znaczna ich część krok po kroku prowadzi do uchylenia się naszego państwa od przestrzegania reguł prawa europejskiego, które stanowi dorobek ostatnich 30 lat. Ale były też ważne zmiany w gospodarce, podatkach, oświacie czy na rynku medialnym. Oto redakcyjny ranking znaczących wydarzeń zmieniających naszą rzeczywistość prawną.

Ten rok nie zapisał się najlepiej jeśli chodzi o wizerunek medialny policji, a to za sprawą kilku interwencji, które zakończyły się śmiercią zatrzymywanych, czy obezwładnianych. Sprawy łączy to, że chodziło o osoby pod wpływem narkotyków lub alkoholu, jak również - że w ocenie ekspertów - nadal jest problem przy takich zatrzymaniach, a rozwiązać go można szkoleniami, trzymaniem się procedur i doborem środków przymusu bezpośredniego.

Los Sądu Najwyższego w 2021 roku nie został przesądzony. Po wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej prawnicy oczekiwali na ruch ustawodawcy, ale się nie doczekali. Trwa walka o praworządność i respektowanie orzeczeń TSUE i panuje dualizm orzeczniczy: pro-unijny i anty-unijny. A na tym wszystkim tracą obywatele, bo nieuniknione są postępowania wznowieniowe i o odszkodowania za błędne wyroki.

Rzecznik dyscyplinarny sędziów Piotr Schab poinformował, że podjęte zostały czynności wyjaśniające w sprawie byłego wiceprezesa Sądu Rejonowego w Olsztynie, który zdaniem rzecznika mógł przekroczyć uprawnienia wydając zarządzenie o przywróceniu do orzekania sędziego Pawła Juszczyszyna. Sprawę prowadzi zastępca rzecznika Przemysław Radzik.

Celem umowy kredytu nie może być nadmierne wzbogacenie po stronie kredytodawcy i faktyczne doprowadzenie kredytobiorcy do pozbawienia go jakiejkolwiek możliwości spłaty zadłużenia - wskazuje w skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny. Stwierdza też, że doszło do naruszenia zasad i praw człowieka określonych w konstytucji. To kolejna sprawa dotycząca frankowiczów, która zajmie się Sąd Najwyższy.

Opublikowanie przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego uchwały, która nie ma podstawy w aktualnie istniejących przepisach w sposób bezprawny narusza dobra osobiste powoda - stwierdził Sąd Okręgowy w Olsztynie. I dodał, że decyzja o zawieszeniu Pawła Juszczyszyna w pracy sędziego i obniżenie mu pensji "nie jest orzeczeniem Sądu Najwyższego".